Σημαντικές προειδοποιήσεις για τις επιπτώσεις των γεωπολιτικών εντάσεων και της αυξημένης αβεβαιότητας στην οικονομία και το τραπεζικό σύστημα απηύθυναν η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου με κοινή ανακοίνωσή τους.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, οι συνεχιζόμενες γεωπολιτικές αναταράξεις και η αβεβαιότητα γύρω από τις πολιτικές εξελίξεις οδηγούν σε αυστηρότερες χρηματοπιστωτικές συνθήκες, ασκούν πιέσεις στις αγορές, αυξάνουν τα ασφάλιστρα κινδύνου και περιορίζουν τις χορηγήσεις των τραπεζών.
Οι δύο θεσμοί διαπιστώνουν ότι οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι έχουν ενταθεί από τα μέσα της προηγούμενης δεκαετίας, με κορυφώσεις το 2024 και το 2025. Παράλληλα, η μεταβλητότητα στις χρηματοπιστωτικές αγορές παραμένει περιορισμένη ή εμφανίζεται μόνο βραχυπρόθεσμα.
Οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι η αυξημένη γεωπολιτική αβεβαιότητα περιορίζει τις προβλέψεις για την ανάπτυξη, δημιουργώντας σημαντικούς κινδύνους επιβράδυνσης για την πραγματική οικονομία, ενώ παράλληλα εντείνεται η χρηματοπιστωτική πίεση.
Τα γεωπολιτικά γεγονότα επηρεάζουν σημαντικά τη διασύνδεση μεταξύ ομολόγων, εμπορευμάτων, μετοχών και συναλλαγματικών ισοτιμιών.
Ο αντίκτυπος των γεωπολιτικών κλυδωνισμών διαφέρει μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ, με τις πιο ανοιχτές οικονομίες και εκείνες με υψηλό δημόσιο χρέος να είναι πιο ευάλωτες σε φαινόμενα ενίσχυσης των πιέσεων.
Σε αυτό το περιβάλλον, τράπεζες και μη τραπεζικοί οργανισμοί προσαρμόζουν τους ισολογισμούς τους περιορίζοντας τον ρυθμό αύξησης των χορηγήσεων, κυρίως στις διασυνοριακές πιστώσεις.
Αυτή η στρατηγική μειώνει την έκθεση του χρηματοπιστωτικού συστήματος σε εξωτερικές αναταράξεις, αλλά περιορίζει και τη διεθνή διαφοροποίηση.
Η ΕΚΤ και το Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου υπογραμμίζουν τη σημασία της βελτίωσης και εναρμόνισης των δεδομένων, καθώς και της ενίσχυσης των αναλύσεων σεναρίων, ώστε να διασφαλιστεί η χρηματοπιστωτική σταθερότητα και να ενισχυθεί η οικονομική ανθεκτικότητα της Ευρώπης.