Ένα σημαντικό κομμάτι της ιστορίας της ιατρικής κοινότητας της Θεσσαλονίκης διασώζεται πλέον μέσα από το Ιστορικό Αρχείο του Ιατρικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης (ΙΣΘ), το οποίο οργανώθηκε και παρουσιάστηκε το 2024, με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από την ίδρυση του Συλλόγου. Το αρχείο περιλαμβάνει βιβλία, διοικητικά έγγραφα και φακέλους ιατρών από το 1924, συνολικής έκτασης περίπου 8.100 σελίδων.
Η πρώτη επίσημη παρουσίαση του Αρχείου πραγματοποιείται σήμερα, 22 Απριλίου, στα γραφεία του ΙΣΘ στην Καλαμαριά. Πριν από την εκδήλωση, θα γίνει η ονοματοδοσία της Αίθουσας Ιστορικού Αρχείου προς τιμήν του πρώτου προέδρου του Συλλόγου, Θεμιστοκλή Σακελλαρίδη.
«Ο Ιατρικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης είναι ο πρώτος στην Ελλάδα –και ίσως ο μοναδικός– που διαθέτει ένα τόσο καλά διατηρημένο ιστορικό αρχείο και δίνει τη δυνατότητα πρόσβασης σε αυτό», τονίζει ο πρόεδρος του ΙΣΘ, Νίκος Νίτσας.
Ψηφιοποίηση και πρόσβαση στο Ιστορικό Αρχείο
Το Ιστορικό Αρχείο περιλαμβάνει διοικητικά βιβλία, μητρώα και φακέλους ιατρών-μελών, εγγεγραμμένων από το 1924 και εξής. Περιλαμβάνει, επίσης, έντυπο υλικό του Ιατρικού Συνδέσμου, του πρώτου επαγγελματικού σωματείου ιατρών, το οποίο παραδόθηκε στον ΙΣΘ μετά την ίδρυσή του. Στόχος της δημιουργίας του Αρχείου είναι η προστασία και διάσωση των τεκμηρίων, καθώς και η διαφύλαξη της ιστορικής πληροφορίας.
«Το γεγονός ότι η ιστορία της πόλης και της τοπικής κοινωνίας προχωρά παράλληλα με την ιστορία του ΙΣΘ κατέστησε απαραίτητη τη διαφύλαξη αυτού του υλικού. Το αρχείο δεν αφορά μόνο την ιατρική, αλλά έχει προεκτάσεις στη νομοθεσία, την πολιτική και την κοινωνία», σημειώνει ο κ. Νίτσας. Όπως προσθέτει, η ψηφιοποίηση των τεκμηρίων και η διάθεση του ψηφιακού αρχείου στην ιστορική έρευνα αποτέλεσαν προτεραιότητα του Διοικητικού Συμβουλίου, με στόχο την ανάδειξη του αρχείου ως πρωτογενούς πηγής.
Σε συνεργασία με το ερευνητικό κέντρο «Αθηνά», σχεδιάστηκε και δημιουργήθηκε το ψηφιακό αποθετήριο που θα φιλοξενήσει όλα τα τεκμήρια. Παράλληλα, διασώζονται οι φάκελοι των μελών του ΙΣΘ από το 1924 μέχρι σήμερα, οι οποίοι περιλαμβάνουν επιστολές, πιστοποιητικά και φωτογραφικό υλικό.
Οι διαδικασίες ψηφιοποίησης και αρχειοθέτησης πραγματοποιήθηκαν αποκλειστικά με ίδιους πόρους του Συλλόγου, από τις συνδρομές των μελών του.
Τιμή στον Θεμιστοκλή Σακελλαρίδη
«Με αίσθημα ευθύνης απέναντι στην ιστορία μας και τις επόμενες γενιές, συνεχίζουμε να εργαζόμαστε για τη διαφύλαξη, την ανάδειξη και τη διάδοση της επιστημονικής και κοινωνικής μας κληρονομιάς», υπογραμμίζει ο κ. Νίτσας. Όπως επισημαίνει, ο ΙΣΘ τιμά τον σπουδαίο ιατρό και πρώτο πρόεδρό του, Θεμιστοκλή Σακελλαρίδη, δίνοντας το όνομά του στην αίθουσα του Ιστορικού Αρχείου.
Ποιος ήταν ο Θεμιστοκλής Σακελλαρίδης
Ο Θεμιστοκλής Σακελλαρίδης υπήρξε από τα ιδρυτικά μέλη και πρώτος πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης, υπηρετώντας δύο θητείες (1924–1926 και 1936–1938). Κατά τη διάρκεια της προεδρίας του, έθεσε τα θεμέλια για την οργάνωση του Συλλόγου, προωθώντας ζητήματα λειτουργίας, στέγασης, επαγγελματικού κύρους και επιστημονικής εξέλιξης.
Γεννημένος στη Βέροια το 1879, σπούδασε στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και ειδικεύτηκε στη Δερματολογία-Αφροδισιολογία, ενώ μετεκπαιδεύτηκε στη Γαλλία στην Ακτινολογία. Το 1913 ίδρυσε το πρώτο ακτινολογικό εργαστήριο στη Θεσσαλονίκη και αργότερα διετέλεσε διευθυντής του Ακτινολογικού Τμήματος του Δημοτικού Νοσοκομείου.
Ενεργός στα κοινά, διετέλεσε δημοτικός σύμβουλος και πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Θεσσαλονίκης, ενώ συνέβαλε στη δημιουργία φιλανθρωπικών σωματείων. Μαζί με τον ιατρό Βασίλειο Νομικό εξέδωσε το περιοδικό «Ελληνική Ιατρική» και ήταν πρώτος πρόεδρος της Ιατρικής Εταιρείας Θεσσαλονίκης. Συμμετείχε ενεργά στην ίδρυση του ΠΙΣ και του ΤΣΑΥ.
Από το 1926 έως τον θάνατό του το 1938, υπήρξε πρόεδρος του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, συμβάλλοντας καθοριστικά στην ανέγερση σύγχρονου σταθμού πρώτων βοηθειών στην είσοδο του λιμένα Θεσσαλονίκης.