«Θέλω ο κόσμος να δει ότι μπορώ να κάνω και κάτι καλό», δήλωσε ο ανήλικος φωτογράφος όταν αντίκρισε τα έργα του να εκτίθενται για πρώτη φορά σε έκθεση αφιερωμένη στη δουλειά του. Το παιδί, στο οποίο είχε επιβληθεί το αναμορφωτικό μέτρο της παροχής κοινωφελούς εργασίας, παραπέμφθηκε στην ΑΡΣΙΣ, όπου συμμετείχε –μεταξύ άλλων– σε πρόγραμμα φωτογραφίας.
«Όταν είδε τα αποτελέσματα της δουλειάς του και την έκθεση, εντυπωσιάστηκε, γιατί δεν περίμενε ότι μπορούσε να κάνει κάτι τόσο καλό», εξηγεί στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η ψυχολόγος Δήμητρα Βασιλειάδου, υπεύθυνη του προγράμματος κοινωφελούς εργασίας στο Κέντρο Υποστήριξης Νέων (ΚΥΝ) της ΑΡΣΙΣ στη Θεσσαλονίκη.
Η ΑΡΣΙΣ, την τελευταία δεκαετία, έχει υποδεχθεί 35 παιδιά στα οποία επιβλήθηκε το μέτρο της κοινωφελούς εργασίας μετά από παραπομπή της Υπηρεσίας Επιμελητών Ανηλίκων. Η σχετική απόφαση λαμβάνεται από το δικαστήριο ή τον εισαγγελέα, ενώ η υπηρεσία αναλαμβάνει να βρει τον κατάλληλο φορέα για την υλοποίηση του μέτρου.
«Ουσιαστικά γίνεται η παραπομπή, ο φορέας κάνει αποδοχή και στη συνέχεια έρχεται το παιδί στον χώρο μας. Κάνουμε μια πρώτη συνάντηση γνωριμίας, του εξηγούμε τη λειτουργία του φορέα και διαμορφώνουμε από κοινού ένα πλάνο δράσης. Το πρόγραμμα ευθυγραμμίζεται με τη νομοθεσία και δεν ξεπερνά τις 12 ώρες εβδομαδιαίως», σημειώνει η κ. Βασιλειάδου.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει εργαστήρια μαγειρικής, μαθήματα αγγλικών ή υποστήριξη διοικητικών υπηρεσιών. «Κάνουμε μαζί ένα εξατομικευμένο πλάνο, το οποίο αξιολογείται συνεχώς σε συνεργασία με τους επιμελητές ανηλίκων, μετά από εβδομαδιαίες συναντήσεις με τα παιδιά», προσθέτει η ίδια.
Το πρόγραμμα της ΑΡΣΙΣ εστιάζει στην κοινωνικοποίηση, την ανάπτυξη δεξιοτήτων και την ενίσχυση της αυτοπεποίθησης των συμμετεχόντων μέσα από την ενεργό συμμετοχή τους στις δράσεις. Οι νέοι λαμβάνουν μέρος σε εργαστήρια ανάπτυξης δεξιοτήτων, μαθήματα μη τυπικής εκπαίδευσης, εκπαιδευτικές και αθλητικές δραστηριότητες, καθώς και σε δράσεις ενημέρωσης για εκπαιδευτικά και επαγγελματικά ζητήματα.
Η σημασία της συνέπειας
Σύμφωνα με την κ. Βασιλειάδου, η συνέπεια αποτελεί βασική πρόκληση, καθώς πολλά παιδιά δεν την έχουν βιώσει στο οικογενειακό τους περιβάλλον. «Είναι ένας από τους βασικούς μας στόχους. Για να πετύχουμε τη συνέπεια, τα παιδιά εντάσσονται σε σταθερές ομάδες εθελοντών και επαγγελματιών, ώστε να αναπτύσσεται το αίσθημα ευθύνης», εξηγεί.
Η ψυχολόγος αξιολογεί το μέτρο της κοινωφελούς εργασίας ως ιδιαίτερα αποτελεσματικό, καθώς βοηθά τα παιδιά να αναγνωρίσουν τις ευθύνες τους, να αναπτύξουν δεξιότητες και να ενισχύσουν την αυτοεκτίμησή τους. «Αν είσαι σε ένα περιβάλλον που δεν έχεις ακούσει ποτέ ‘μπράβο’ και βλέπεις ότι μπορείς να πετύχεις μικρά πράγματα, σιγά σιγά αυξάνεται η αυτοπεποίθηση», σημειώνει.
Η παραβατικότητα των ανηλίκων ως πολυπαραγοντικό φαινόμενο
Η κ. Βασιλειάδου χαρακτηρίζει την παραβατικότητα των ανηλίκων ως πολυπαραγοντικό ζήτημα, στο οποίο εμπλέκονται οικογενειακοί, κοινωνικοί και βιολογικοί παράγοντες. «Συνήθως πρόκειται για παιδιά που προέρχονται από δύσκολες συνθήκες διαβίωσης, με κοινωνικοοικονομικές δυσκολίες, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι όλα έχουν το ίδιο προφίλ», επισημαίνει.
Καταλήγοντας, υπογραμμίζει ότι το αναμορφωτικό μέτρο της κοινωφελούς εργασίας είναι μη τιμωρητικό και δεν στιγματίζει, όπως η φυλάκιση. «Τα οφέλη είναι πολλαπλά, γιατί το παιδί έρχεται σε επαφή με το αίσθημα της προσφοράς προς την κοινότητα και αναπτύσσει ουσιαστικές δεξιότητες», καταλήγει.
Η πράξη με τίτλο «ΩΡΙΩΝ – Συνέχιση δράσεων για την Πρόληψη της Περιθωριοποίησης των Ανηλίκων και την Προστασία του Παιδιού» έχει ενταχθεί στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Κεντρική Μακεδονία 2021-2027» (κωδ. ΟΠΣ 6001468) και συγχρηματοδοτείται από την Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου.