Η παραδοσιακή χειροτεχνία, με κύριους εκπροσώπους την υφαντική, την κεραμική και την ξυλογλυπτική, γνωρίζει τα τελευταία χρόνια μια εντυπωσιακή αναβίωση, προσελκύοντας το ενδιαφέρον του κοινού. Για πολλούς αποτελεί είτε ένα ταξίδι γνωριμίας με το παρελθόν, είτε μια δημιουργική δραστηριότητα χαλάρωσης, είτε ακόμα μια προοπτική επαγγελματικής απασχόλησης και εισοδήματος.
Το Υπουργείο Πολιτισμού έχει θέσει τη χειροτεχνία στο επίκεντρο της στρατηγικής του, επιδιώκοντας την αναγέννησή της προς όφελος της τοπικής οικονομίας και της πολιτιστικής κληρονομιάς. Στόχος δεν είναι μόνο η διάσωση της άυλης πολιτιστικής παράδοσης, αλλά και η ένταξή της σε ένα σύγχρονο, βιώσιμο αναπτυξιακό μοντέλο που θα ενισχύσει την απασχόληση και θα αναζωογονήσει την ελληνική περιφέρεια.
Μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, υλοποιήθηκαν πιλοτικά προγράμματα κατάρτισης ανοιχτά προς το ευρύ κοινό στα πανεπιστήμια Δυτικής Αττικής, Δυτικής Μακεδονίας και Θεσσαλίας. Η κεντρική ημερίδα για την παρουσίαση των αποτελεσμάτων και των προοπτικών τους αναμένεται να πραγματοποιηθεί σύντομα στην Αθήνα.
Η αναγέννηση της υφαντικής τέχνης
Τη μεταστροφή του κοινού προς τις παραδοσιακές τέχνες σχολιάζει στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η Χρύσα Γεωργίου, δημιουργός του διαδραστικού εκθεσιακού χώρου υφαντού «Υφαίνειν». Όπως αναφέρει, «μέχρι και μία πενταετία πριν το υφαντό οι Έλληνες το θεωρούσαν κάτι κλασικό, ενώ τώρα και θέλουν να το χρησιμοποιήσουν αλλά και να γνωρίσουν τη διαδικασία παραγωγής του».
Η ίδια τονίζει πως καθοριστικό ρόλο στην αλλαγή στάσης έπαιξαν και οι ίδιες οι υφάντρες, που αξιοποίησαν τις παραδοσιακές τεχνικές για τη δημιουργία μοντέρνων σχεδίων, προσελκύοντας νεότερες ηλικίες και νέο κοινό.
Στον χώρο του «Υφαίνειν» συμμετέχουν άνθρωποι κάθε ηλικίας: από μεγαλύτερους που αναζητούν ποιοτικό χρόνο, έως νέους που βλέπουν την υφαντική ως κύρια ή συμπληρωματική επαγγελματική προοπτική. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον δείχνει και η γενιά Ζ, με αυξημένη ευαισθησία σε ζητήματα βιωσιμότητας και ποιότητας παραγωγής.
Παράδοση, βιωσιμότητα και τουρισμός εμπειρίας
Στα εργαστήρια του «Υφαίνειν» ξεχωριστή θέση έχουν οι μαθητές σχολείων, οι οποίοι μαθαίνουν τη διαδικασία παραγωγής από το μαλλί έως το υφαντό. Παράλληλα, σημαντικό ενδιαφέρον εκδηλώνουν και οι τουρίστες, στο πλαίσιο της στροφής του ελληνικού τουρισμού προς εναλλακτικές μορφές και εμπειρίες πολιτισμού.
Η Χρύσα Γεωργίου, που εγκατέλειψε μια μακρόχρονη επιχειρηματική πορεία για να ακολουθήσει την τέχνη της μητέρας της, εξηγεί ότι οι επισκέπτες αντιμετωπίζουν με «δέος» τη διαδικασία της υφαντικής. «Βλέπω ανθρώπους από έντονα βιομηχανοποιημένες χώρες να αγοράζουν υφαντά, τα οποία τα αντιμετωπίζουν ως έργα τέχνης», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Κλείνοντας, εκφράζει την ευχή να συνεχιστεί η πρωτοβουλία του Υπουργείου Πολιτισμού για την υποστήριξη της παραδοσιακής χειροτεχνίας, όχι μόνο για τη διατήρηση της παράδοσης, αλλά και για την ανάδειξη νέων δημιουργών με κατάρτιση, πιστοποίηση και διεθνή δικτύωση.