Η περιβαλλοντική οργάνωση Μαμαγαία, σε συνεργασία με τη UNICEF, προχωρά στη δημιουργία λαχανόκηπων σε δημοτικές εκτάσεις κοντά σε οικισμούς Ρομά στις Σέρρες, την Καβάλα και τη Δράμα. Στόχος των παρεμβάσεων αυτών είναι οι λαχανόκηποι να λειτουργήσουν όχι μόνο ως πηγή τροφής, αλλά και ως εργαλείο βιωματικής μάθησης, ενισχύοντας την καλύτερη διαχείριση των οργανικών αποβλήτων και τη φροντίδα του κοινού χώρου.
Οι δράσεις επικεντρώνονται σε οικισμούς Ρομά στην Ηράκλεια Σερρών, στη Δράμα (Τέρμα Φιλίππου) και στο Χρυσοχώρι Καβάλας. Όπως αναφέρει ο Περικλής Χατζηνάκος από τη Μαμαγαία, το έργο περιλαμβάνει τη δημιουργία λαχανόκηπων σε περιβαλλοντικά υποβαθμισμένες περιοχές, παράλληλα με την εκπαίδευση των κοινοτήτων στη λειτουργία τέτοιων πράσινων υποδομών.
Η διαδικασία ξεκίνησε με συζητήσεις με τους αρμόδιους δήμους, καθώς η επιτυχία του εγχειρήματος προϋποθέτει την εκπαίδευση, ευαισθητοποίηση και οικοδόμηση εμπιστοσύνης με τις τοπικές κοινότητες. Στην Ηράκλεια, όπου οι συνθήκες είναι ιδιαίτερα δύσκολες λόγω έλλειψης βασικών υποδομών και αυτοσχέδιων κατοικιών, πραγματοποιήθηκε αντικατάσταση του εδάφους σε έκταση 50 τ.μ., ώστε να καταστεί κατάλληλο για καλλιέργεια.
Βιώσιμες καλλιέργειες και κοινοτική συμμετοχή
Στη Δράμα, σε συνεργασία με τις οικογένειες του οικισμού, δημιουργήθηκε κοινοτικός λαχανόκηπος 100 τ.μ., αξιοποιώντας πρακτικές περμακουλτούρας. Το εγχείρημα περιλαμβάνει εμπλουτισμό του εδάφους, οργανικά υλικά εδαφοκάλυψης, κομπόστ και εγκατάσταση αυτόματου ποτιστικού συστήματος. Προβλέπεται σπορά χειμερινών και ανοιξιάτικων λαχανικών, με επιπλέον κάλυψη με άχυρο.
Στο Χρυσοχώρι Καβάλας, όπου οι συνθήκες διαβίωσης είναι βελτιωμένες, σχεδιάζεται η δημιουργία λαχανόκηπου σε έκταση 200 τ.μ., με τη συμμετοχή περίπου 50 οικογενειών Ρομά. Η αρχική φάση περιλαμβάνει απλές καλλιέργειες, ενώ στη συνέχεια θα ακολουθήσει η εγκατάσταση καλοκαιρινού λαχανόκηπου, με καλλιέργειες που θα ξεκινήσουν από τον σπόρο, σε συνεργασία με τις τοπικές κοινότητες.
Ενδυνάμωση κοινοτήτων και κοινωνικός αντίκτυπος
Κατά τη διάρκεια του έργου, τα μέλη της Μαμαγαία ενέπλεξαν ενεργά τους κατοίκους των οικισμών, συμπεριλαμβανομένων δεκάδων παιδιών, μέσα από βιωματική εκπαίδευση και παιχνίδι. Η διαχείριση των λαχανόκηπων γίνεται σε συνεργασία με ηγετικές φυσιογνωμίες των κοινοτήτων, με στόχο τη διασφάλιση της βιωσιμότητας της δράσης.
Οι κάτοικοι αναγνωρίζουν τα οφέλη της υγιεινής διατροφής και της βελτίωσης του περιβάλλοντος χώρου, ενώ αναμένουν με ενδιαφέρον την πρώτη συγκομιδή. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι κοινοτικοί λαχανόκηποι αναμένεται να προσφέρουν και οικονομική στήριξη στους οικισμούς.
Σύμφωνα με τον κ. Χατζηνάκο, η ολοκλήρωση των τριών λαχανόκηπων προγραμματίζεται έως τα μέσα Φεβρουαρίου, ώστε να ξεκινήσει η σπορά των καλοκαιρινών λαχανικών. Παρότι το έργο ολοκληρώνεται επίσημα τον Φεβρουάριο, η Μαμαγαία σχεδιάζει να συνεχίσει τη συνεργασία, διατηρώντας την επαφή με τις κοινότητες για την υποστήριξη των παρεμβάσεων.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στο πρόγραμμα WASH της UNICEF, σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας, στο πλαίσιο της Εθνικής Στρατηγικής για την Κοινωνική Ένταξη των Ρομά. Η δράση αποσκοπεί στη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης μέσω τεχνικών, κοινωνικών και συμμετοχικών παρεμβάσεων, με έμφαση στην ενδυνάμωση της κοινότητας και τη διατροφική αυτάρκεια.