Η επιδίωξη να παραμείνουμε νέοι διαχρονικά αποτελεί μια ευχή που μέχρι πρόσφατα φάνταζε ανέφικτη. Ωστόσο, η επιστημονική πρόοδος φέρνει στο προσκήνιο νέα δεδομένα, καθώς, σύμφωνα με την Εύη Χατζηανδρέου, γιατρό και διδάκτορα Δημόσιας Υγείας του Harvard και συνιδρύτρια του Ελληνικού Ινστιτούτου για την Υγιή Μακροζωία, η αντιστροφή της ηλικίας αποτελεί ήδη επιστημονικό επίτευγμα σε πειραματόζωα.
Όπως επισημαίνει, το ζητούμενο πλέον δεν είναι απλώς η επέκταση της ζωής, αλλά η διασφάλιση περισσότερων ετών με καλή υγεία, αυτονομία και δημιουργικότητα. Οι διεθνείς οργανισμοί, όπως το IMF, η Παγκόσμια Τράπεζα και ο ΟΟΣΑ, συμφωνούν ότι η παράταση της υγιούς ζωής αποφέρει σημαντικά οικονομικά οφέλη παγκοσμίως, μειώνοντας το χάσμα μεταξύ των συνολικών ετών ζωής και εκείνων χωρίς νοσηρότητα.
Ενδεικτικά, η παράταση της υγιούς ζωής κατά ένα έτος εκτιμάται ότι προσθέτει τουλάχιστον 10 τρισ. δολάρια στο παγκόσμιο ΑΕΠ, με τα οφέλη να είναι άμεσα και έμμεσα για τον πληθυσμό.
Η υγιής μακροζωία παρουσιάζεται ως αναγκαιότητα, δεδομένου του δημογραφικού μετασχηματισμού. Όπως σημειώνει ο Κωνσταντίνος Στρατάκης, καθηγητής και κλινικός γενετιστής, η επιλογή για καλύτερη και μακρύτερη ζωή εξαρτάται κυρίως από εμάς, ενώ η επίδραση του περιβάλλοντος υπερτερεί της γενετικής προδιάθεσης.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις, έως το 2050 ο πληθυσμός άνω των 60 ετών θα διπλασιαστεί, οι άνω των 80 θα τριπλασιαστούν και οι άνω των 100 θα δεκαπλασιαστούν. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν η αύξηση του προσδόκιμου ζωής συνοδεύεται από βελτίωση της ποιότητας ζωής.
Καθοριστικοί παράγοντες για την υγιή γήρανση
Μελέτες δείχνουν ότι η υγιής γήρανση μπορεί να επιτευχθεί με απλές αλλαγές στον τρόπο ζωής. Όπως αναφέρει η Καλλιόπη Καλαϊτζή, ιατρός Φυσικής Ιατρικής & Αποκατάστασης, τέσσερις βασικοί παράγοντες αρκούν: αποφυγή καπνίσματος, χαμηλός δείκτης μάζας σώματος, συστηματική σωματική δραστηριότητα και περπάτημα τουλάχιστον 3,5 ώρες εβδομαδιαίως.
Όσοι ακολουθούν αυτές τις πρακτικές μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο χρόνιων παθήσεων, σακχαρώδη διαβήτη, εμφράγματος, εγκεφαλικού επεισοδίου και καρκίνου.
Οι έξι πυλώνες της Ιατρικής του Τρόπου Ζωής περιλαμβάνουν τη υγιεινή διατροφή, τη φυσική δραστηριότητα, τον ποιοτικό ύπνο, τις υγιείς σχέσεις, την ελαχιστοποίηση επιβλαβών ουσιών και την ψυχική ευεξία. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διατροφή και την αποφυγή καθιστικής ζωής, καθώς η περιορισμένη κινητικότητα θεωρείται μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας για τον 21ο αιώνα.
Η ύπαρξη σκοπού στη ζωή, η αισιοδοξία και η κοινωνικότητα αποτελούν επίσης κρίσιμους παράγοντες. Η έλλειψη κοινωνικών δεσμών συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο θνησιμότητας, αντίστοιχο με το κάπνισμα πολλών τσιγάρων ημερησίως.
Η συμβολή της επιστήμης και της τεχνολογίας
Η σύγχρονη Ιατρική Ακριβείας αξιοποιεί προηγμένους βιοδείκτες, γενετικές πληροφορίες και δεδομένα από φορητές συσκευές για την παρακολούθηση της βιολογικής ηλικίας και της υγείας. Εργαλεία όπως "έξυπνα" ρολόγια και ρούχα συλλέγουν στοιχεία σχετικά με τη λειτουργία του οργανισμού και τις καθημερινές συνήθειες, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση προσωποποιημένων παρεμβάσεων.
Ο Κίμων Βολίκας, καθηγητής Γηριατρικής, τονίζει ότι η βιολογική ηλικία διαφέρει από τη χρονολογική, καθώς οι μεταβολές στο σώμα εμφανίζονται με διαφορετικό ρυθμό σε κάθε άτομο. Η εξατομικευμένη προσέγγιση και η συνεργασία με τον γιατρό ως "προπονητή υγείας" ενισχύουν την πρόληψη και τη διαχείριση της γήρανσης.
Παράλληλα, τίθενται ηθικά ζητήματα σχετικά με την ισότιμη πρόσβαση στις προληπτικές παρεμβάσεις, τα οποία πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο μελλοντικής έρευνας και πολιτικής.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
