Σύμφωνα με δύο πρόσφατες μελέτες που δημοσιεύθηκαν σε επιστημονικά περιοδικά του ομίλου «The Lancet», ακόμη και μικρές αλλαγές στην καθημερινότητα, όπως λίγα λεπτά περισσότερης κίνησης, λιγότερη καθιστική ζωή ή βελτιώσεις στον ύπνο και τη διατροφή, μπορούν να έχουν σημαντικό αντίκτυπο στη μακροζωία και στη συνολική υγεία του πληθυσμού.
Η πρώτη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «The Lancet», ανέλυσε δεδομένα από περισσότερους από 135.000 ενήλικες σε επτά ομάδες στη Νορβηγία, τη Σουηδία, τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη UK Biobank, με μέση διάρκεια παρακολούθησης τα οκτώ έτη.
Οι ερευνητές, χρησιμοποιώντας μετρήσεις σωματικής δραστηριότητας και καθιστικού χρόνου μέσω συσκευής, εκτίμησαν το ποσοστό των θανάτων που θα μπορούσαν να προληφθούν με μικρές καθημερινές αυξήσεις στη μέτρια έως έντονη δραστηριότητα ή με μειώσεις του χρόνου καθιστικής ζωής.
Διαπιστώθηκε ότι η μέτριας έντασης σωματική δραστηριότητα, όπως το περπάτημα με μέση ταχύτητα πέντε χιλιομέτρων την ώρα για μόλις πέντε επιπλέον λεπτά την ημέρα, συνδέεται με μείωση της συνολικής θνησιμότητας κατά 10% για την πλειονότητα των ενηλίκων και κατά περίπου 6% για τους λιγότερο δραστήριους ενήλικες.
Αύξηση της άσκησης κατά δέκα λεπτά ημερησίως σχετίζεται με μείωση κατά 15% όλων των θανάτων στους περισσότερους ενήλικες και κατά 9% στους λιγότερο δραστήριους. Παράλληλα, η μείωση του καθιστικού χρόνου κατά μισή ώρα ημερησίως εκτιμάται ότι μειώνει τη συνολική θνησιμότητα κατά 7% για όσους περνούν κατά μέσο όρο δέκα ώρες την ημέρα σε καθιστική στάση.
Οι συγγραφείς τονίζουν πως, αν και οι μελέτες παρατήρησης δεν αποδεικνύουν αιτιότητα, τα ευρήματα αναδεικνύουν το σημαντικό όφελος για τη δημόσια υγεία ακόμη και από πολύ μικρές αλλαγές στη δραστηριότητα και στη μείωση της αδράνειας.
Συνδυαστικές παρεμβάσεις σε ύπνο, διατροφή και άσκηση
Η δεύτερη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «eClinicalMedicine», ανέδειξε ότι συνδυασμένες αλλαγές στον ύπνο, τη σωματική δραστηριότητα και τη διατροφή μπορούν να έχουν σημαντικό αντίκτυπο στη συνολική διάρκεια ζωής.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, πέντε επιπλέον λεπτά ύπνου, δύο λεπτά μέτριας έως έντονης σωματικής δραστηριότητας και μισή επιπλέον μερίδα λαχανικών την ημέρα θα μπορούσαν να προσθέσουν έως και ένα επιπλέον έτος ζωής σε άτομα με τις χειρότερες υφιστάμενες συνήθειες.
Η μελέτη, που βασίστηκε σε δεδομένα από σχεδόν 60.000 άτομα της βρετανικής Biobank και παρακολούθηση οκτώ ετών, εκτίμησε τη διάρκεια ζωής και τα έτη καλής υγείας για διαφορετικούς συνδυασμούς συμπεριφορών.
Ο βέλτιστος συνδυασμός, που περιλαμβάνει επτά έως οκτώ ώρες ύπνου ημερησίως, περισσότερα από 40 λεπτά μέτριας έως έντονης φυσικής δραστηριότητας και υγιεινή διατροφή, συνδέθηκε με περισσότερα από εννέα επιπλέον χρόνια ζωής και καλής υγείας σε σχέση με άτομα με τις λιγότερο υγιεινές συνήθειες.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι απαιτούνται περαιτέρω μελέτες προκειμένου τα αποτελέσματα να μεταφραστούν σε κλινική πρακτική και πολιτικές δημόσιας υγείας.
Πηγές:
https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(25)02219-6/fulltext
https://www.thelancet.com/journals/eclinm/article/PIIS2589-5370(25)00676-5/fulltext