Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ κάλεσε τη διεθνή κοινότητα να ενώσει τις δυνάμεις της για τη δημιουργία μιας παγκόσμιας διακυβέρνησης της τεχνητής νοημοσύνης, προκειμένου να προστατευθεί «το μέλλον της ανθρωπότητας» απέναντι στις ραγδαίες εξελίξεις αυτών των τεχνολογιών.
«Η επιλογή που προσφέρεται δεν είναι (...) ανάμεσα στην τυφλή εμπιστοσύνη στην ΤΝ και τον φόβο απέναντί της. Είναι ανάμεσα σε μια συνετή και οργανωμένη διακυβέρνηση ή μια παρέκκλιση αφημένη στην τύχη», δήλωσε ο Αντόνιο Γκουτέρες στην εναρκτήρια σύνοδο του πρώτου Παγκόσμιου Διαλόγου για τη Διακυβέρνηση της ΤΝ στη Γενεύη.
Το νέο διακυβερνητικό φόρουμ, υπό τον συντονισμό των Ηνωμένων Εθνών, στοχεύει να προσφέρει στα κράτη μέλη και την κοινωνία των πολιτών τη δυνατότητα να συντονίσουν το πλαίσιο ανάπτυξης και χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης.
Παγκόσμιο πλαίσιο διακυβέρνησης της ΤΝ
Ο επικεφαλής του ΟΗΕ προειδοποίησε ότι τα συστήματα αυτά εξελίσσονται «με φρενήρη ταχύτητα», ξεπερνώντας τους θεσμούς που έχουν αναλάβει τον έλεγχό τους. «Οι θεσμοί μας επινοήθηκαν για να πλαισιώσουν μηχανές που εκτελούν εντολές. Δεν είναι έτοιμοι να διαχειριστούν μηχανές που λαμβάνουν αποφάσεις», σημείωσε.
Αναφερόμενος στο φαινόμενο του vibe-coding, τόνισε ότι «μπορεί να κάνει θαύματα αλλά δεν μπορεί να δημιουργήσει την αλήθεια». Κατά τον ίδιο, η πρόκληση είναι να διαμορφωθεί ένα σύστημα που θα υπηρετεί την ανθρωπότητα, όχι το αντίστροφο.
Ο Γκουτέρες εντόπισε τρεις βασικούς κινδύνους: την ταχύτητα ανάπτυξης της ΤΝ, τη συγκέντρωση ισχύος σε λίγες επιχειρήσεις και χώρες, και την απειλή για την ακεραιότητα της πληροφορίας από περιεχόμενο παραγόμενο από μηχανές.
Προτεραιότητες και προστασία των παιδιών
Ο Γενικός Γραμματέας υπογράμμισε τέσσερις προτεραιότητες για μια δίκαιη διακυβέρνηση: ασφάλεια, σεβασμό των ανθρώπινων δικαιωμάτων, ενίσχυση της ικανότητας των αναπτυσσόμενων χωρών και διαφάνεια.
Πρότεινε τη θέσπιση δεσμεύσεων για την προστασία των παιδιών από κινδύνους που συνδέονται με την ΤΝ, όπως δοκιμές ασφαλείας πριν από τη διάθεση προϊόντων, απαγόρευση δημιουργίας σεξουαλικών εικόνων παιδιών και αυτόματη διακοπή λειτουργίας συστημάτων που προκαλούν ψυχική δυσφορία.
«Τα παιδιά εξαπατώνται από μηχανές που προσποιούνται ότι είναι φίλοι τους (...) Κανένα παιδί δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως πειραματόζωο μιας μη ρυθμισμένης ΤΝ», υπογράμμισε.
Παγκόσμιο Ταμείο και βιώσιμη ανάπτυξη
Ο Γκουτέρες ανακοίνωσε ότι θα υποβάλει στη Γενική Συνέλευση προτάσεις για τη δημιουργία ενός Παγκόσμιου Ταμείου για την ΤΝ, με στόχο την ενίσχυση των αναπτυσσόμενων χωρών. «Δεν μπορούμε να αφήσουμε το ψηφιακό χάσμα να γίνει χάσμα ΤΝ», τόνισε.
Η πρόεδρος της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, Αναλένα Μπέρμποκ, σημείωσε ότι ο Παγκόσμιος Διάλογος «θα πρέπει να ορίσει ένα κοινό όραμα στο οποίο η τεχνολογική πρόοδος συμβαδίζει με την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, την ισότητα και τη βιώσιμη ανάπτυξη».
Κίνδυνοι στρατιωτικής χρήσης και περιβαλλοντικές ευθύνες
Αναφερόμενος στην ομιλία του στην Εβδομάδα Κλιματικής Δράσης στο Λονδίνο, ο Γκουτέρες κάλεσε τις επιχειρήσεις του κλάδου να δημοσιοποιήσουν το πλήρες κλιματικό αποτύπωμα των συστημάτων τους και να χρησιμοποιούν αποκλειστικά ανανεώσιμες πηγές ενέργειας έως το 2030.
Παράλληλα, προειδοποίησε για τον κίνδυνο στρατιωτικής χρήσης της ΤΝ, χαρακτηρίζοντας τα αυτόνομα φονικά όπλα «ηθικά αποκρουστικά» και «πολιτικά απαράδεκτα». Ζήτησε την απαγόρευσή τους από το διεθνές δίκαιο.
Όπως υπογράμμισε, «ο κόσμος φιλοξενεί πιθανόν την τελευταία γενιά που μπορεί να ορίσει τους όρους της συνύπαρξης ανάμεσα στην ανθρωπότητα και τις μηχανές». Οι κυβερνήσεις, οι επιχειρήσεις και οι επιστήμονες καλούνται να δράσουν άμεσα ώστε η ΤΝ να γίνει «πιο ασφαλής, πιο δίκαιη, πιο προσβάσιμη και πιο ηθική».
Μετά τον Παγκόσμιο Διάλογο για τη Διακυβέρνηση της ΤΝ, που πραγματοποιείται στη Γενεύη, θα ακολουθήσει η σύνοδος AI for Good με θέμα τις εφαρμογές της τεχνητής νοημοσύνης στην υπηρεσία της ανάπτυξης.