Οι ΗΠΑ επεκτείνουν κατά 60 ημέρες την άδεια στο Ιράν για εξαγωγές πετρελαίου, ως κίνηση καλής θέλησης εν μέσω των κρίσιμων συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Bloomberg, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς χαρακτήρισε τον πρώτο γύρο συνομιλιών στην Ελβετία «πολύ, πολύ θετικό», υποστηρίζοντας ότι η Τεχεράνη αποδέχθηκε την επιστροφή διεθνών πυρηνικών επιθεωρητών στη χώρα.
Ωστόσο, Ιρανοί αξιωματούχοι αμφισβήτησαν άμεσα τον ισχυρισμό, τονίζοντας ότι το ζήτημα δεν συζητήθηκε με τον τρόπο που παρουσίασε η αμερικανική πλευρά.
Η διάσταση απόψεων αποκαλύπτει τις δυσκολίες που εξακολουθούν να υπάρχουν παρά τη συμφωνία-πλαίσιο που υπογράφηκε την προηγούμενη εβδομάδα. Το μνημόνιο κατανόησης που συμφωνήθηκε μεταξύ των δύο πλευρών επιδιώκει να παγώσει τη σύγκρουση και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για μια μακροχρόνια διευθέτηση, χωρίς όμως να επιλύει όλα τα κρίσιμα ζητήματα.
Παράλληλα, η συμφωνία προβλέπει άμεσα οικονομικά οφέλη για το Ιράν, γεγονός που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ, κυρίως από Ρεπουμπλικάνους που θεωρούν ότι η Ουάσιγκτον παραχωρεί υπερβολικά ανταλλάγματα στην Τεχεράνη.
Οικονομικές επιπτώσεις και αγορές
Οι διεθνείς αγορές παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις. Η προοπτική αύξησης των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου έχει ήδη επηρεάσει τις τιμές του αργού, καθώς ενισχύονται οι προσδοκίες για αύξηση της προσφοράς στην παγκόσμια αγορά.
Η αμερικανική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η προσωρινή συμφωνία μπορεί να συμβάλει στη μείωση των τιμών ενέργειας και κατ’ επέκταση στην αποκλιμάκωση των πληθωριστικών πιέσεων που αντιμετωπίζουν οι αμερικανικές και ευρωπαϊκές οικονομίες.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, από την πλευρά του, υποστήριξε ότι τα οικονομικά οφέλη που θα λάβει η Τεχεράνη πρέπει να κατευθυνθούν στις ανάγκες του πληθυσμού και όχι στην ενίσχυση στρατιωτικών δυνατοτήτων.
Στο επίκεντρο τα Στενά του Ορμούζ και ο Λίβανος
Ένα από τα σημαντικότερα ανοιχτά ζητήματα παραμένει η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία διέρχεται μεγάλο μέρος του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου.
Η ιρανική πλευρά εμφανίζεται ικανοποιημένη από την προσωρινή χαλάρωση των κυρώσεων και τις προοπτικές δημιουργίας ταμείου ανοικοδόμησης και ανάπτυξης. Ωστόσο, έχει καταστήσει σαφές ότι δεν προτίθεται να εγκαταλείψει τα διαπραγματευτικά της όπλα αναφορικά με τα Στενά του Ορμούζ, όσο συνεχίζονται οι ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις στον Λίβανο εναντίον της Χεζμπολάχ.
Στο μεταξύ, οι μεσολαβητές επιδιώκουν να εξασφαλίσουν ότι η ναυσιπλοΐα στην περιοχή θα παραμείνει απρόσκοπτη, προκειμένου να αποφευχθούν νέες αναταράξεις στις αγορές ενέργειας.
Αμφιβολίες για το πυρηνικό πρόγραμμα
Παρά τις δηλώσεις της αμερικανικής πλευράς περί προόδου στο πυρηνικό ζήτημα, το Ιράν εμφανίζεται πιο επιφυλακτικό. Η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι θα συνεχίσει τη συνεργασία της με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας σύμφωνα με τα ήδη υφιστάμενα πρωτόκολλα, χωρίς να αναγνωρίζει κάποια νέα δέσμευση.
Το θέμα των πυρηνικών παραμένει βασικό σημείο τριβής, καθώς η Ουάσιγκτον θεωρεί ότι οποιαδήποτε μόνιμη συμφωνία θα πρέπει να περιλαμβάνει ισχυρούς μηχανισμούς επιτήρησης και ελέγχου.
Πακιστάν και Κατάρ, τα οποία μεσολαβούν μεταξύ των δύο πλευρών, ανακοίνωσαν ότι συμφωνήθηκε η δημιουργία επιτροπής υψηλού επιπέδου για την εποπτεία των διαπραγματεύσεων, καθώς και ειδικών ομάδων εργασίας που θα ασχοληθούν με τα ζητήματα των πυρηνικών, των κυρώσεων και της ασφάλειας στην περιοχή.
Παράλληλα, προβλέπεται η λειτουργία ειδικού μηχανισμού επικοινωνίας για την αποφυγή περιστατικών στα Στενά του Ορμούζ και η δημιουργία δομής που θα συμβάλει στον τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων στον Λίβανο.
Υπό πίεση ο Τραμπ εντός των τειχών
Η αμερικανική κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με αντικρουόμενες πιέσεις. Από τη μία πλευρά, η άνοδος των τιμών της ενέργειας και οι πληθωριστικές πιέσεις δημιουργούν πολιτικό κόστος ενόψει των εκλογών του Νοεμβρίου.
Από την άλλη, φιλοϊσραηλινές και σκληροπυρηνικές δυνάμεις στις ΗΠΑ υποστηρίζουν ότι η συμφωνία παρέχει σημαντική οικονομική ανακούφιση στο Ιράν χωρίς να αντιμετωπίζει αποτελεσματικά ζητήματα όπως το βαλλιστικό πυραυλικό πρόγραμμα της χώρας ή η στήριξη ένοπλων οργανώσεων στην περιοχή.
Οι επόμενες ημέρες θεωρούνται κρίσιμες, καθώς οι συνομιλίες στην Ελβετία συνεχίζονται με στόχο να μετατραπεί η προσωρινή αποκλιμάκωση σε μια ευρύτερη πολιτική συμφωνία που θα επηρεάσει τις ισορροπίες σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
