Η Ουκρανία θα προχωρήσει στην αγορά 20 νέων μαχητικών αεροσκαφών Gripen, ενώ η Σουηδία θα δωρίσει 16 μαχητικά παλαιότερου τύπου μέσα στο επόμενο έτος, σύμφωνα με όσα ανακοίνωσαν ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι και ο Σουηδός πρωθυπουργός Ουλφ Κρίστερσον σε κοινή συνέντευξη Τύπου.
Οι δύο ηγέτες είχαν υπογράψει από πέρυσι επιστολή προθέσεων που άνοιγε τον δρόμο για την πώληση έως και 150 μαχητικών Saab Gripen E στην Ουκρανία. Οι παραδόσεις του νεότερου μοντέλου προβλέπεται να ξεκινήσουν σε μερικά χρόνια.
Τα αεροσκάφη αποτελούν στρατηγική προτεραιότητα για την ουκρανική αεροπορία. Το υπουργείο Άμυνας της Ουκρανίας είχε ανακοινώσει τον Μάιο ότι η συμφωνία για τα Gripen E μπορεί να υπογραφεί «εντός μηνών», μετά την έγκριση του δανείου των 90 δισ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
«Το Gripen είναι η καλύτερη και βέλτιστη επιλογή για την Ουκρανία. Έτσι σήμερα κάναμε το επόμενο μεγάλο βήμα σε αυτό το κοινό μας ταξίδι», δήλωσε ο Κρίστερσον από την αεροπορική βάση της Ουψάλα, έχοντας δίπλα του τον Ζελένσκι, όπου παρουσιάστηκαν δύο μαχητικά Gripen.
Από την πλευρά του, ο Ζελένσκι σημείωσε: «Χρειαζόμαστε αυτά τα μαχητικά αεροσκάφη και για μας αυτό σηματοδοτεί μια πραγματικά νέα σελίδα για την Ουκρανία». Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η χώρα σκοπεύει να αποκτήσει και τα 150 μαχητικά που προβλέπονται στην αρχική συμφωνία, υπογραμμίζοντας: «Θεού θέλοντος, θα έχουμε επαρκή χρηματοδότηση για αυτό».
Η προσωρινή μεταφορά των παλαιότερων μοντέλων C/D λειτουργεί ως ενδιάμεση λύση για την ενίσχυση της αεράμυνας της Ουκρανίας. Ο Ζελένσκι ανέφερε ότι έχουν ήδη διατεθεί 2,5 δισ. ευρώ από το ευρωπαϊκό δάνειο για την αγορά των αεροσκαφών, ενώ οι παραδόσεις του νέου μοντέλου αναμένονται από το 2030.
Η είδηση είχε άμεσο αντίκτυπο στις αγορές, καθώς οι μετοχές της Saab κατέγραψαν άνοδο 4,4% στις 11:41 GMT (14:41 ώρα Ελλάδος), καθιστώντας την εταιρεία τη μεγαλύτερη κερδισμένη στην Ευρώπη για τη συγκεκριμένη συνεδρίαση.
Η Σουηδία, ένας από τους σημαντικότερους δωρητές της Ουκρανίας, έχει ήδη αποστείλει στρατιωτική και ανθρωπιστική βοήθεια αξίας 128 δισ. κορωνών (13,75 δισ. δολάρια) και έχει προγραμματίσει επιπλέον στήριξη ύψους 80 δισ. κορωνών για φέτος και το επόμενο έτος.
Η ουκρανική πολεμική αεροπορία διαθέτει σήμερα μεικτό στόλο σοβιετικής και δυτικής προέλευσης. Το Gripen θεωρείται οικονομικά αποδοτική επιλογή σε σχέση με το αμερικανικό F-35, καθώς προσφέρει ευκολία συντήρησης και δυνατότητα επιχειρήσεων από διασκορπισμένες βάσεις, ακόμα και απλούς δρόμους.
Για τη Σουηδία, η συμφωνία ενισχύει περαιτέρω τη δυναμική της αμυντικής της βιομηχανίας, η οποία γνωρίζει έντονη ανάπτυξη μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.