Η κυβέρνηση των ΗΠΑ διαβεβαίωσε εκ νέου ότι βρίσκεται κοντά στη σύναψη μιας «γερής» συμφωνίας με το Ιράν, παρά το γεγονός ότι ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επιχείρησε να μετριάσει τις προσδοκίες για άμεση υπογραφή. Η Ουάσιγκτον επιδιώκει μια συμφωνία που θα οδηγήσει σε σταθερή ειρήνη στη Μέση Ανατολή.
Ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, κατά την επίσημη επίσκεψή του στο Νέο Δελχί, δήλωσε ότι υπάρχει «κάτι αρκετά γερό στο τραπέζι» σχετικά με το άνοιγμα του στενού του Ορμούζ και την έναρξη «διαπραγματεύσεων» για το ιρανικό πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας. «Περιμέναμε νέα χθες βράδυ, ίσως σήμερα, αλλά δεν θα προκαταλάβω τίποτα», πρόσθεσε.
Ο πόλεμος που ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου, μετά τους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς εναντίον του Ιράν, εξαπλώθηκε σε μεγάλο μέρος της περιοχής, προκαλώντας χιλιάδες θανάτους, κυρίως στην Ισλαμική Δημοκρατία και στον Λίβανο. Εκεί, η Χεζμπολά, σύμμαχος της Τεχεράνης, εξαπέλυσε πυραύλους κατά του Ισραήλ, που απάντησε με εισβολή στο νότιο Λίβανο.
Από τις 8 Απριλίου ισχύει κατάπαυση του πυρός μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, ωστόσο η παγκόσμια οικονομία συνεχίζει να δοκιμάζεται λόγω του αποκλεισμού του στρατηγικού στενού του Ορμούζ από την ιρανική ηγεσία. Η διακοπή αυτή έχει πλήξει σοβαρά τη ροή πετρελαίου και φυσικού αερίου προς τις διεθνείς αγορές.
Διαπραγματεύσεις και οικονομικές επιπτώσεις
Παρά τις ενδείξεις προόδου, ο πρόεδρος Τραμπ ανέφερε μέσω Truth Social ότι «οι αντιπρόσωποί μου δεν πρέπει να βιαστούν να κλείσουν συμφωνία». Τόνισε πως ο αμερικανικός αποκλεισμός στα ιρανικά λιμάνια θα παραμείνει σε ισχύ έως ότου «συναφθεί, πιστοποιηθεί και υπογραφτεί» η συμφωνία.
Σύμφωνα με τον ιστότοπο Axios, η προεδρία θεωρεί ότι η έγκριση της συμφωνίας από την ιρανική πλευρά μπορεί να χρειαστεί αρκετές ημέρες. Ο Μάρκο Ρούμπιο επανέλαβε ότι «ο πρόεδρος δεν θα υπογράψει κακή συμφωνία».
Αμερικανικά μέσα αναφέρουν ότι η υπό διαπραγμάτευση συμφωνία θα επιτρέψει τη διέλευση εμπορικών πλοίων από το στενό του Ορμούζ, απ’ όπου προπολεμικά περνούσε το ένα πέμπτο των εξαγόμενων υδρογονανθράκων της Μέσης Ανατολής. Οι αγορές αντέδρασαν θετικά, με τις τιμές πετρελαίου Brent και WTI να υποχωρούν πάνω από 5% το πρωί στην Ασία.
Το πυρηνικό ζήτημα και οι κυρώσεις
Το CBS News μετέδωσε ότι η τελευταία πρόταση περιλαμβάνει αποδέσμευση μέρους των ιρανικών κεφαλαίων που παραμένουν δεσμευμένα στο εξωτερικό. Ωστόσο, όπως ανέφερε το πρακτορείο Tasnim, οι ΗΠΑ εξακολουθούν να εμποδίζουν ορισμένες πτυχές της συμφωνίας, ενώ πολλά ζητήματα παραμένουν άλυτα. Το πρακτορείο FARS επισήμανε ότι οι κυρώσεις σε πετρέλαιο, αέριο και πετροχημικά προϊόντα ενδέχεται να αρθούν προσωρινά, ώστε να επανεκκινήσουν οι εξαγωγές της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Η τρέχουσα συμφωνία δεν ρυθμίζει το θέμα του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος. «Οι διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό ζήτημα είναι πολύ τεχνικές», δήλωσε ο Ρούμπιο στη New York Times, προσθέτοντας ότι θα χρειαστούν περίπου «60 ημέρες» για να επιτευχθεί συμφωνία για τον εμπλουτισμό ουρανίου.
Ρόλος Ισραήλ και μεσολάβηση Πακιστάν
Ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου ανέφερε ότι συμφώνησε με τον πρόεδρο Τραμπ πως η όποια συμφωνία με το Ιράν πρέπει να «εξαλείψει πλήρως την πυρηνική απειλή». Ο πακιστανός πρωθυπουργός Σαμπάζ Σαρίφ, που μεσολαβεί στις διαπραγματεύσεις, εξέφρασε την «ελπίδα» να φιλοξενήσει σύντομα νέο γύρο συνομιλιών μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Εξελίξεις στο μέτωπο του Λιβάνου
Στον Λίβανο, δύο άνθρωποι σκοτώθηκαν σε ισραηλινούς βομβαρδισμούς, ενώ ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε τον θάνατο υπαξιωματικού του, αυξάνοντας τις απώλειες σε 23 από την έναρξη του πολέμου. Ο Νετανιάχου τόνισε ότι ο πρόεδρος Τραμπ επαναβεβαίωσε το «δικαίωμα» του Ισραήλ στην αυτοάμυνα, θέση που επανέλαβε και ο Ρούμπιο δηλώνοντας πως «κάθε χώρα έχει το δικαίωμα να αμύνεται».
Ο γενικός γραμματέας της Χεζμπολά, Ναΐμ Κάσεμ, εξέφρασε την ελπίδα ότι η συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν θα συμπεριλάβει και τον Λίβανο, επισημαίνοντας όμως ότι απορρίπτει τις απευθείας διαπραγματεύσεις με το Ισραήλ και χαρακτηρίζοντας τον αφοπλισμό της οργάνωσης «ισραηλινό σχέδιο».