Στρες, παρενόχληση και παρατεταμένες ώρες εργασίας αποτελούν ψυχοκοινωνικούς κινδύνους που κοστίζουν τη ζωή σε περίπου 840.000 ανθρώπους κάθε χρόνο παγκοσμίως, σύμφωνα με έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Εργασίας (ILO). Ο οργανισμός προειδοποιεί για «μια μεγάλη και αυξανόμενη απειλή για την υγεία των εργαζομένων».
Η έκθεση, με τίτλο «Το εργασιακό περιβάλλον από ψυχοκοινωνικής απόψεως: παγκόσμιες εξελίξεις και άξονες δράσης», δόθηκε στη δημοσιότητα με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία. Βασίζεται κυρίως σε δεδομένα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) και καταγράφει τις επιπτώσεις των ψυχοκοινωνικών παραγόντων στην υγεία των εργαζομένων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ILO, οι παράγοντες αυτοί προκαλούν «περίπου 840.000 θανάτους ετησίως που αποδίδονται σε καρδιαγγειακές παθήσεις ή σε ψυχικές διαταραχές». Οι ερευνητές τονίζουν ότι οι ασθένειες αυτές έχουν συχνά πολλαπλά αίτια, ενώ επιμήκεις μελέτες δείχνουν «σταθερές συνδέσεις ανάμεσα στην αρνητική ψυχοκοινωνική έκθεση στην εργασία (…) και την ψυχική και καρδιαγγειακή υγεία».
Οι κύριοι ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι
Η έκθεση εντοπίζει πέντε βασικούς παράγοντες κινδύνου: στρες, υπερβολική διάρκεια εργασίας, έκθεση σε παρενόχληση, έλλειψη ισορροπίας μεταξύ προσπαθειών και αμοιβών, καθώς και επισφαλείς συνθήκες εργασίας. Ενδεικτικά, το 35% των εργαζομένων παγκοσμίως εργάζεται πάνω από 48 ώρες την εβδομάδα, ενώ το 23% έχει βιώσει τουλάχιστον μία μορφή βίας ή παρενόχλησης κατά τη διάρκεια της καριέρας του.
Οι πιο ευάλωτες ομάδες περιλαμβάνουν μετανάστες, άτομα με αναπηρίες, ηλικιωμένους, νέους εργαζόμενους και όσους απασχολούνται σε επισφαλείς ή άτυπες μορφές εργασίας. Αυτές οι κατηγορίες αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο έκθεσης σε ψυχοκοινωνικούς παράγοντες.
Νέες προκλήσεις και ανάγκη συνεργασίας
Ο ILO σημειώνει ότι η τηλεργασία, η ψηφιοποίηση και η Τεχνητή Νοημοσύνη μεταμορφώνουν σε βάθος το εργασιακό περιβάλλον σε ψυχοκοινωνικό επίπεδο. Παράλληλα, παρατηρείται «αυξανόμενη αναγνώριση της πρόληψης των ψυχοκοινωνικών κινδύνων ως εθνικής προτεραιότητας σε όλες τις περιοχές».
Η έκθεση προτείνει την ενίσχυση της έρευνας για τη συλλογή «τακτικών, εναρμονισμένων και συγκρίσιμων δεδομένων σε διεθνή κλίμακα». Επιπλέον, ζητείται καλύτερη συνεργασία μεταξύ αρχών υγείας και ασφάλειας στην εργασία, ιδρυμάτων δημόσιας υγείας και κοινωνικών εταίρων, ώστε να ενισχυθεί η πρόληψη και να ληφθούν πιο αποτελεσματικά μέτρα στους χώρους εργασίας.
Οικονομικές επιπτώσεις
Το ετήσιο οικονομικό κόστος των καρδιαγγειακών παθήσεων και των ψυχικών διαταραχών που σχετίζονται με ψυχοκοινωνικούς κινδύνους εκτιμάται στο «1,37% του παγκόσμιου ΑΕΠ». Η έκθεση του ILO υπογραμμίζει ότι η πρόληψη δεν αποτελεί μόνο ζήτημα υγείας, αλλά και κρίσιμο παράγοντα για τη βιωσιμότητα των οικονομιών και την ευημερία των εργαζομένων.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news