Η παγκόσμια κατανάλωση πετρελαίου αναμένεται να μειωθεί το 2026, για πρώτη φορά από το 2020, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (ΔΟΕ).
Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται στις ελλείψεις και τις αυξήσεις τιμών που προκαλεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, τον οποίο ο Οργανισμός χαρακτηρίζει ως το «σοβαρότερο σοκ εφοδιασμού πετρελαίου στην ιστορία».
Η τελευταία ετήσια μείωση είχε σημειωθεί το 2020, όταν τα lockdown και τα κλεισίματα συνόρων λόγω της πανδημίας οδήγησαν σε πτώση της ζήτησης κατά 8,97 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Έκτοτε, η αγορά ανέκαμψε με σταθερή ανάπτυξη, σύμφωνα με εκπρόσωπο του ΔΟΕ.
Έξι χρόνια μετά, οι αιτίες είναι διαφορετικές. Η κατανάλωση πετρελαίου αναμένεται να διαμορφωθεί στα 104,26 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως το 2026, έναντι 104,34 εκατομμυρίων το 2025, όπως επισημαίνεται στη μηνιαία έκθεση του ΔΟΕ για τις αγορές πετρελαίου.
Ο Οργανισμός προβλέπει ότι η παγκόσμια ζήτηση θα «μειωθεί κατά μέσο όρο 80.000 βαρέλια την ημέρα το 2026», αντί της αύξησης των 730.000 βαρελιών που είχε προβλεφθεί τον προηγούμενο μήνα. Οι προβλέψεις επικαιροποιούνται κάθε μήνα ανάλογα με τις οικονομικές συνθήκες.
Το δεύτερο τρίμηνο του έτους αναμένεται μείωση 1,5 εκατομμυρίου βαρελιών ημερησίως, η μεγαλύτερη από την εποχή της Covid-19, σύμφωνα με τον ενεργειακό οργανισμό του ΟΟΣΑ με έδρα το Παρίσι.
«Αρχικά, οι πιο σημαντικές μειώσεις στην κατανάλωση πετρελαίου παρατηρήθηκαν στη Μέση Ανατολή και την περιοχή Ασίας-Ειρηνικού», αναφέρει ο ΔΟΕ, επισημαίνοντας τη μείωση στη χρήση αεροπορικών καυσίμων και υγραερίου (LPG). Ωστόσο, η «καταστροφή της ζήτησης» αναμένεται να εξαπλωθεί καθώς οι ελλείψεις και οι υψηλές τιμές συνεχίζονται.
Επιπτώσεις στην παραγωγή και στις αγορές
Η παγκόσμια παραγωγή πετρελαίου μειώθηκε κατά 10,1 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, φτάνοντας τα 97,05 εκατομμύρια τον Μάρτιο. Η πτώση αποδίδεται στις επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές στον Κόλπο και στις διαταραχές στα Στενά του Ορμούζ.
«Όπου τα αποθέματα πετρελαίου δεν μπόρεσαν να καλύψουν το κενό, η ζήτηση έχει επηρεαστεί», σημειώνει ο ΔΟΕ, αναφέροντας ότι πολλοί παραγωγοί πετροχημικών στην Ασία περιόρισαν τη δραστηριότητά τους λόγω έλλειψης πρώτων υλών και ακυρώσεων πτήσεων.
Ο εκτελεστικός διευθυντής του ΔΟΕ, Φατίχ Μπιρόλ, προειδοποίησε ότι ο Απρίλιος «αναμένεται να είναι ακόμη χειρότερος από τον Μάρτιο» για την ενεργειακή αγορά, ακόμη και αν ο πόλεμος στο Ιράν τελειώσει σύντομα.
Αβεβαιότητα και σενάρια για το μέλλον
Ο ΔΟΕ τονίζει ότι η επανέναρξη των ροών μέσω των Στενών του Ορμούζ είναι κρίσιμη για την εξομάλυνση της ενεργειακής αγοράς και τη σταθερότητα των τιμών. Παράλληλα, παρουσιάζει ένα «βασικό» σενάριο μερικής αποκατάστασης των παραδόσεων πετρελαίου και φυσικού αερίου στη Μέση Ανατολή μέχρι τα μέσα του έτους.
Η έκθεση, ωστόσο, αναγνωρίζει ότι η πρόβλεψη αυτή μπορεί να αποδειχθεί «υπερβολικά αισιόδοξη». Σε περίπτωση παρατεταμένης σύγκρουσης, οι αγορές ενέργειας και οι οικονομίες θα αντιμετωπίσουν σημαντικές διαταραχές, απαιτώντας «περαιτέρω και σκόπιμες προσπάθειες για τη μείωση της ζήτησης» ώστε να αποφευχθεί σοβαρότερη οικονομική ζημία.
Ρωσία: Ο μεγάλος κερδισμένος
Η Ρωσία φαίνεται να επωφελείται από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, καθώς τα έσοδα από τις εξαγωγές της διπλασιάστηκαν μεταξύ Φεβρουαρίου και Μαρτίου. Οι εισπράξεις αυξήθηκαν από 9,7 δισ. δολάρια σε 19 δισ. δολάρια, λόγω της ανόδου των τιμών και της αύξησης των παραδόσεων, κυρίως προς την Ινδία, μετά την άρση ορισμένων αμερικανικών κυρώσεων.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news