Οι ΗΠΑ και το Ιράν δεν κατάφεραν να καταλήξουν σε συμφωνία για τον τερματισμό του μεταξύ τους πολέμου, παρά τις μαραθώνιες συνομιλίες που ολοκληρώθηκαν στην πακιστανική πρωτεύουσα Ισλαμαμπάντ. Η αποτυχία αυτή θέτει σε κίνδυνο μια ήδη εύθραυστη κατάπαυση πυρός.
Κάθε πλευρά επέρριψε στην άλλη την ευθύνη για το αδιέξοδο των διαπραγματεύσεων, διάρκειας 21 ωρών, οι οποίες στόχευαν στον τερματισμό του πολέμου που έχει προκαλέσει χιλιάδες θύματα, αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία και εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου.
«Το κακό νέο είναι ότι δεν έχουμε επιτύχει συμφωνία, και νομίζω ότι είναι κακό νέο για το Ιράν πολύ περισσότερο απ΄ό,τι για τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής», δήλωσε ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς, επικεφαλής της αμερικανικής αντιπροσωπείας. Ο ίδιος πρόσθεσε πως η Ουάσινγκτον επιστρέφει χωρίς αποτέλεσμα, έχοντας καταστήσει σαφείς τις «κόκκινες γραμμές» της.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Κοινοβουλίου του Ιράν Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, που ηγήθηκε της ιρανικής αντιπροσωπείας μαζί με τον υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι δεν κατάφεραν να κερδίσουν την εμπιστοσύνη της Τεχεράνης, παρά τις «πρωτοβουλίες που στρέφονται προς το μέλλον» που παρουσίασε η ιρανική πλευρά.
«Οι ΗΠΑ έχουν καταλάβει τη λογική και τις αρχές του Ιράν και είναι καιρός να αποφασίσουν αν μπορούν να κερδίσουν την εμπιστοσύνη μας ή όχι», ανέφερε ο Γαλιμπάφ στο X. Οι δύο αντιπροσωπείες έχουν ήδη αποχωρήσει από το Ισλαμαμπάντ, σύμφωνα με πακιστανικές πηγές.
Διαφωνίες για πυρηνικά και Στενά του Ορμούζ
Οι συνομιλίες αποτέλεσαν την πρώτη απευθείας συνάντηση ΗΠΑ-Ιράν σε περισσότερο από μία δεκαετία, σε επίπεδο άνευ προηγουμένου από την ισλαμική επανάσταση του 1979. Ο Βανς δήλωσε ότι το Ιράν αρνήθηκε τους όρους των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένης της δέσμευσης για μη ανάπτυξη πυρηνικών όπλων.
«Χρειάζεται να δούμε επίσημη δέσμευση από την πλευρά τους ότι δεν θα επιδιώξουν να αποκτήσουν πυρηνικά όπλα», υπογράμμισε, προσθέτοντας πως αυτό αποτελεί τον κεντρικό στόχο του προέδρου των ΗΠΑ.
Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο Tasnim, οι «υπερβολικές» απαιτήσεις των ΗΠΑ εμπόδισαν την επίτευξη συμφωνίας. Ιρανικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι υπήρξε πρόοδος σε ορισμένα ζητήματα, ωστόσο τα Στενά του Ορμούζ και το πυρηνικό πρόγραμμα παραμένουν αγκάθια.
Αβεβαιότητα για την κατάπαυση πυρός
Ο Πακιστανός υπουργός Εξωτερικών Ισάκ Νταρ τόνισε ότι είναι «επιτακτική ανάγκη» να διατηρηθεί η κατάπαυση πυρός δύο εβδομάδων που συμφωνήθηκε την περασμένη Τρίτη, καθώς οι πλευρές επιδιώκουν σταδιακό τερματισμό των εχθροπραξιών. Ο πόλεμος ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου με αεροπορικά πλήγματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν.
Ο Ισραηλινός υπουργός Ζεέβ Ελκίν δήλωσε πως η συνέχιση των συνομιλιών παραμένει επιλογή, προειδοποιώντας ωστόσο ότι «οι Ιρανοί παίζουν με τη φωτιά». Ο Βανς, στη δική του συνέντευξη Τύπου, απέφυγε να αναφερθεί στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου ενεργειακού εφοδιασμού.
Ενεργειακές επιπτώσεις και γεωπολιτικές εντάσεις
Ο Βανς ανέφερε ότι είχε επικοινωνήσει μέχρι και δώδεκα φορές με τον πρόεδρο Τραμπ κατά τη διάρκεια των συνομιλιών. Ο Τραμπ, ωστόσο, δήλωσε ότι μια συμφωνία «δεν είναι απολύτως απαραίτητη», υπογραμμίζοντας πως «έχουμε νικήσει».
Παράλληλα, το Ισραήλ συνέχισε να πλήττει στόχους της Χεζμπολάχ στον Λίβανο, επιμένοντας ότι η σύγκρουση αυτή δεν εμπίπτει στην κατάπαυση πυρός ΗΠΑ-Ιράν. Η Τεχεράνη, αντίθετα, ζητά εκεχειρία σε όλη την περιοχή και έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, καθώς και αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων στο εξωτερικό.
Παρά τις διαφορές, μεγάλα δεξαμενόπλοια πέρασαν από τα Στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με ναυτιλιακά δεδομένα, σηματοδοτώντας πιθανή σταδιακή επανεκκίνηση της εμπορικής δραστηριότητας. Ωστόσο, εκατοντάδες πετρελαιοφόρα παραμένουν ακινητοποιημένα στον Κόλπο, εν αναμονή της πλήρους εφαρμογής της εκεχειρίας.
Οι στόχοι του Τραμπ επικεντρώνονται στην ελεύθερη διέλευση από τα στενά και στην εξάλειψη του ιρανικού προγράμματος εμπλουτισμού ουρανίου, ώστε να αποτραπεί η παραγωγή πυρηνικού όπλου. Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, επιμένει ότι δεν επιδιώκει την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
