Η επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα δήλωσε ότι ο οργανισμός αναμένει αύξηση της ζήτησης για οικονομική στήριξη κατά 20-50 δισ. δολάρια βραχυπρόθεσμα, λόγω των επιπτώσεων του πολέμου στη Μέση Ανατολή στην παγκόσμια οικονομία.
Η Γκεοργκίεβα επισήμανε πως η σύγκρουση, παρά την προσωρινή κατάπαυση του πυρός, ασκεί έντονες πιέσεις στην παγκόσμια αγορά ενέργειας. Η ροή πετρελαίου έχει μειωθεί κατά 13% και του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) κατά 20%, προκαλώντας αύξηση τιμών και διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Ενόψει της εαρινής συνόδου του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας, η Γκεοργκίεβα ανέφερε ότι ο πόλεμος οδήγησε το Ταμείο σε αναθεώρηση προς τα κάτω των προβλέψεων για την παγκόσμια ανάπτυξη, όπως είχε δηλώσει και στο πρακτορείο Reuters.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε 15μερη κατάπαυση του πυρός με το Ιράν, ωστόσο οι βομβαρδισμοί του Ισραήλ στον Λίβανο συνεχίζονται, απειλώντας τη σταθερότητα των ειρηνευτικών συνομιλιών.
Η Γκεοργκίεβα προειδοποίησε ότι «ακόμη και στην καλύτερη περίπτωση, δεν θα υπάρξει ομαλή επιστροφή στην προτέρα κατάσταση». Η Βιομηχανική Πόλη Ρας Λαφάν, που παράγει το 93% του LNG του Κόλπου, παραμένει κλειστή από τις 2 Μαρτίου και εκτιμάται ότι θα χρειαστούν 3-5 χρόνια για πλήρη αποκατάσταση.
Οι επιπτώσεις του πολέμου, που ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου, αναμένεται να διαρκέσουν, προκαλώντας διακοπές σε διυλιστήρια και ελλείψεις προϊόντων πετρελαίου, με συνέπειες στις μεταφορές, τον τουρισμό και το διεθνές εμπόριο.
Ο πόλεμος ενδέχεται να οδηγήσει επιπλέον 45 εκατομμύρια ανθρώπους σε επισιτιστική ανασφάλεια, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό όσων πεινούν παγκοσμίως πάνω από 360 εκατομμύρια.
Αναθεωρήσεις και σενάρια για την παγκόσμια ανάπτυξη
Το ΔΝΤ θα παρουσιάσει την επόμενη εβδομάδα σενάρια που κυμαίνονται από ταχεία ομαλοποίηση έως διατήρηση υψηλών τιμών ενέργειας για μεγάλο διάστημα. Ακόμη και στο πιο ευνοϊκό σενάριο, προβλέπεται μειωμένη ανάπτυξη λόγω καταστροφών στις υποδομές, αναταράξεων στον εφοδιασμό και απώλειας εμπιστοσύνης.
Τον Ιανουάριο το Ταμείο προέβλεπε παγκόσμια ανάπτυξη 3,3% για φέτος και 3,2% το 2027. Η εαρινή σύνοδος θα επικεντρωθεί στο πώς το ΔΝΤ μπορεί να στηρίξει τα μέλη του απέναντι στο σοκ του πολέμου. Η Γκεοργκίεβα διαβεβαίωσε ότι υπάρχουν επαρκείς πόροι, χωρίς να αναφέρει ποιες χώρες θα ζητήσουν βοήθεια.
Πριν από τον πόλεμο, τα προγράμματα του ΔΝΤ έφταναν τα 140 δισ. δολάρια, ενώ από τον Μάιο 2024 έως τον Μάρτιο 2025 εγκρίθηκαν νέα δάνεια άνω των 36 δισ. δολαρίων, σύμφωνα με μελέτη του Πανεπιστημίου της Βοστώνης.
Προειδοποιήσεις για πολιτικές και πληθωρισμό
Η Γκεοργκίεβα κάλεσε τις χώρες να αποφύγουν «μεμονωμένες ενέργειες» όπως έλεγχοι τιμών ή περιορισμοί στις εξαγωγές, τονίζοντας ότι τέτοιες πρακτικές θα επιδεινώσουν την κρίση. «Μη ρίχνετε λάδι στη φωτιά», υπογράμμισε.
Παράλληλα, σημείωσε ότι οι κεντρικές τράπεζες πρέπει να είναι έτοιμες να «παρέμβουν αποφασιστικά με αυξήσεις επιτοκίων» εάν οι πληθωριστικές πιέσεις απειλήσουν τη σταθερότητα.
Πολλές χώρες εφαρμόζουν ήδη μέτρα εξοικονόμησης, όπως τηλεργασία και περιορισμούς στη χρήση ιδιωτικών οχημάτων, ενώ αποφεύγουν μη στοχευμένες φορολογικές ελαφρύνσεις ή ενεργειακές επιδοτήσεις. Το ΔΝΤ συνεργάζεται μαζί τους ώστε τα όποια μέτρα ληφθούν να είναι προσωρινά και στοχευμένα.