ΓΔ: 2471.78 -0.52% Τζίρος: 362.91 εκ. € Τελ. ενημέρωση: 17:25:00
Καπιτώλιο ΗΠΑ Ουάσινγκτον
Φώτο: Shutterstock

Μεγάλη διπλωματική κινητικότητα στη Μέση Ανατολή, ελπίδες συμφωνίας

Οι ΗΠΑ κατέθεσαν πρόταση 15 σημείων στο Ιράν, το οποίο απορρίπτει δημοσίως διαπραγματεύσεις ενώ συνεχίζει επιθέσεις στην περιοχή.

Σε κρίσιμο σημείο εισέρχεται η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να καταθέτουν πρόταση 15 σημείων προς το Ιράν για τον τερματισμό των εχθροπραξιών, την ώρα που οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχίζονται σε πολλαπλά μέτωπα και οι γεωπολιτικές πιέσεις εντείνονται.

Σύμφωνα με πληροφορίες του Associated Press, το αμερικανικό σχέδιο περιλαμβάνει ένα ευρύ πλαίσιο μέτρων που εκτείνεται από την άρση κυρώσεων και τη συνεργασία στον τομέα της πολιτικής πυρηνικής ενέργειας έως την αναδίπλωση του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, την επιβολή περιορισμών στους βαλλιστικούς πυραύλους και την ενίσχυση των μηχανισμών διεθνούς επιτήρησης. 

Κεντρικό στοιχείο της πρότασης αποτελεί επίσης η διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στο Στενό του Χορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαύλους παγκοσμίως.

Παρά το εύρος των προτεινόμενων ρυθμίσεων, η Τεχεράνη εμφανίζεται να απορρίπτει δημοσίως κάθε διάθεση συμβιβασμού. Ιρανοί αξιωματούχοι και στρατιωτικές πηγές διαμηνύουν ότι δεν υφίσταται καμία διαδικασία διαπραγμάτευσης με τις ΗΠΑ, υποστηρίζοντας ότι «η Ουάσιγκτον διαπραγματεύεται με τον εαυτό της», ενώ απορρίπτουν και τα σενάρια περί κατάπαυσης του πυρός.

Νέες νυχτερινές επιθέσεις

Οι εχθροπραξίες συνεχίστηκαν και κατά τη διάρκεια της νύχτας, με το Ιράν να εξαπολύει νέα κύματα επιθέσεων κατά στόχων σε χώρες του Κόλπου και στο Ισραήλ

Στο Κουβέιτ, πλήγμα προκάλεσε πυρκαγιά σε δεξαμενή καυσίμων στο διεθνές αεροδρόμιο, ενώ σε Σαουδική Αραβία και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ενεργοποιήθηκαν συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας για την αναχαίτιση drones και πυραύλων. Δεν έχουν αναφερθεί θύματα.

Το Ισραήλ, από την πλευρά του, συνεχίζει τις επιθέσεις σε ιρανικούς και φιλοϊρανικούς στόχους, τόσο εντός του Ιράν όσο και στον Λίβανο, όπου οι επιχειρήσεις κατά της Χεζμπολάχ εντείνονται. Σύμφωνα με εκτιμήσεις αμερικανικών και ισραηλινών πηγών, περίπου τα δύο τρίτα των ιρανικών εκτοξευτών πυραύλων έχουν καταστραφεί.

Ωστόσο, η Τεχεράνη φαίνεται να προσαρμόζει τη στρατηγική της, αξιοποιώντας πιο αποτελεσματικά τα εναπομείναντα οπλικά συστήματα. Πύραυλοι μεγάλου βεληνεκούς εκτοξεύονται από απομακρυσμένες και δύσκολα προσβάσιμες βάσεις, ενώ παρατηρείται πιο στοχευμένη επιλογή στόχων, με έμφαση σε ευάλωτες υποδομές.

Στο μεταξύ, οι Ηνωμένες Πολιτείες ενισχύουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή, με την αποστολή περίπου 2.000 επιπλέον στρατιωτών. Η ανάπτυξη αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο των επιλογών που εξετάζει η Ουάσιγκτον για την άρση της πίεσης που ασκεί το Ιράν στο Στενό του Χορμούζ και τη διασφάλιση των θαλάσσιων μεταφορών.

Η Τεχεράνη απάντησε ότι παρακολουθεί στενά όλες τις κινήσεις των αμερικανικών δυνάμεων, με τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ να προειδοποιεί ότι η χώρα του είναι έτοιμη να αντιδράσει σε οποιαδήποτε πρόκληση, καλώντας την Ουάσιγκτον «να μην δοκιμάσει την αποφασιστικότητά της».

Διπλωματικά διλήμματα

Η σύγκρουση προκαλεί τριγμούς και στο διεθνές διπλωματικό πεδίο, με την Ινδία να βρίσκεται στο επίκεντρο πιέσεων ως προεδρεύουσα των BRICS. Η Νέα Δελχί καλείται να διαμορφώσει κοινή στάση για τον πόλεμο, ωστόσο οι εσωτερικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των κρατών-μελών καθιστούν δύσκολη την επίτευξη συναίνεσης.

Το Ιράν έχει ζητήσει από την Ινδία να στηρίξει πρόταση καταδίκης των στρατιωτικών επιχειρήσεων ΗΠΑ και Ισραήλ, ωστόσο χώρες όπως η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα εμφανίζονται επιφυλακτικές, ενώ η Κίνα και η Ρωσία τηρούν πιο σύνθετη στάση.

Η Ινδία βρίσκεται σε λεπτή ισορροπία, καθώς διατηρεί στενές σχέσεις τόσο με τη Δύση όσο και με το Ιράν, ενώ εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις ενεργειακές ροές μέσω του Στενού του Χορμούζ και έχει σημαντική παρουσία πολιτών της στις χώρες του Κόλπου.

Οι οικονομικές επιπτώσεις της σύγκρουσης γίνονται ήδη αισθητές, με τις αγορές ενέργειας να βρίσκονται υπό πίεση. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ, δήλωσε ότι η ΕΚΤ παρακολουθεί στενά την κατάσταση και είναι έτοιμη να αναλάβει δράση, εφόσον οι επιπτώσεις στον πληθωρισμό και την οικονομία αποδειχθούν διαρκείς.

Παράλληλα, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας εξετάζει το ενδεχόμενο νέας αποδέσμευσης στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου, έχοντας ήδη κινητοποιήσει σημαντικές ποσότητες νωρίτερα μέσα στον μήνα, προκειμένου να περιορίσει την άνοδο των τιμών.

Εύθραυστη ισορροπία στον Λίβανο

Στον Λίβανο, η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ασταθής, καθώς το Ισραήλ εντείνει τα πλήγματα κατά στόχων της Χεζμπολάχ. Η κυβέρνηση της χώρας αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις στην προσπάθειά της να περιορίσει την επιρροή της οργάνωσης.

Αναλυτές προειδοποιούν ότι ενδεχόμενη προσπάθεια αφοπλισμού της Χεζμπολάχ θα μπορούσε να οδηγήσει σε εσωτερικές ρήξεις, ακόμη και εντός του στρατού, λόγω των θρησκευτικών και πολιτικών ισορροπιών.

Η σύγκρουση, η οποία έχει ήδη προκαλέσει περισσότερους από 4.000 θανάτους σε Ιράν, Λίβανο και άλλες χώρες της περιοχής, συνεχίζει να εξελίσσεται χωρίς σαφή προοπτική αποκλιμάκωσης, εντείνοντας τις ανησυχίες για μια ευρύτερη περιφερειακή κρίση με παγκόσμιες συνέπειες.

Google news logo Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Κάστρο στο Ομάν
ΔΙΕΘΝΗ

Ομάν: Η στενή σχέση με το Ιράν και η αντίδραση του Τραμπ

Το Ομάν, άλλοτε βασικός διαμεσολαβητής μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ, παραγκωνίστηκε από τις διαπραγματεύσεις λόγω στενών σχέσεων με την Τεχεράνη. Παρά τη φήμη του ως "Ελβετία της Μ. Ανατολής", αγνοήθηκε από τον Τραμπ στις συνομιλίες για την περιοχή.
Σημαία ΗΠΑ και Ιράν
ΔΙΕΘΝΗ

ΗΠΑ και Ιράν αλλάζουν τη Μέση Ανατολή: Κερδίζει το Ιράν, ανησυχούν οι αντίπαλοι

Η ιστορική συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν, η πρώτη μετά το 1979, χαιρετίζεται ως «συμφωνία του αιώνα» από τους υποστηρικτές, ενώ οι αντίπαλοι μιλούν για «κατάρα», φοβούμενοι ισχυρότερο και νομιμοποιημένο Ιράν στη Μέση Ανατολή.
Μοτζτάμπα Χαμενεΐ πορτρέτο
ΔΙΕΘΝΗ

Ιράν: Ο Χαμενεΐ ενέκρινε το μνημόνιο με ΗΠΑ μετά από διαβεβαιώσεις Πεζεσκιάν

Ο αγιατολάχ Χαμενεΐ ενέκρινε το μνημόνιο Ουάσινγκτον-Τεχεράνης, παρά τις επιφυλάξεις του, μετά από εγγυήσεις του προέδρου Πεζεσκιάν για προστασία των ιρανικών δικαιωμάτων, υπογραμμίζοντας ότι δεν θα γίνει αποδεκτή υπέρμετρη πίεση από τις ΗΠΑ.
Ντόναλντ Τραμπ πορτρέτο
ΔΙΕΘΝΗ

ΗΠΑ: Έντονη αντίδραση Ρεπουμπλικάνων γερουσιαστών για τη συμφωνία με Ιράν

Ρεπουμπλικάνοι γερουσιαστές αντιδρούν έντονα στη νέα συμφωνία Τραμπ με το Ιράν, θεωρώντας την επωφελή για την Τεχεράνη και πολύ μακριά από τη «συντριπτική νίκη» που είχαν υποσχεθεί, παρά τον τερματισμό του πολέμου και τη σταθεροποίηση της αγοράς.
Στενό του Ορμούζ πλοία
ΔΙΕΘΝΗ

ΗΠΑ: Άρση αποκλεισμού του αμερικανικού στρατού από ιρανικά λιμάνια

Ο αμερικανικός στρατός ήρε τον θαλάσσιο αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια, επιτρέποντας ξανά την είσοδο και έξοδο πλοίων μετά από δύο μήνες. Ωστόσο, πολεμικά πλοία συνεχίζουν να βρίσκονται στην περιοχή.
Σημαία ΗΠΑ και Ιράν
ΔΙΕΘΝΗ

Ο αντιπρόεδρος Βανς: Στην Ελβετία το Σαββατοκύριακο για το Ιράν

Ο Τζέι Ντι Βανς, αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, δήλωσε ότι σχεδιάζει να μεταβεί στην Ελβετία για διαπραγματεύσεις με το Ιράν ίσως το Σαββατοκύριακο, ενώ οι ΗΠΑ ήραν το εμπάργκο στα ιρανικά λιμάνια, εφαρμόζοντας το σχετικό πρωτόκολλο.