Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, σε συνέντευξή του στο European Newsroom (ΕNR) ενόψει του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες στις 19 και 20 Μαρτίου, αναφέρθηκε στην κρίση στη Μέση Ανατολή, επισημαίνοντας τη δυσκολία πρόβλεψης της διάρκειάς της, καθώς δεν είναι σαφής ο τελικός στόχος της σύγκρουσης.
Παράλληλα, μίλησε για τις επιπτώσεις στην ενέργεια και τη σημασία διαχωρισμού των προσωρινών μέτρων για την αντιμετώπιση της εκτίναξης των τιμών. Επίσης, σχολίασε τη διεύρυνση της ΕΕ, τα Δυτικά Βαλκάνια και το ζήτημα της Ουκρανίας, διαψεύδοντας σενάρια περί σχεδίου εξομάλυνσης των σχέσεων της ΕΕ με τη Ρωσία.
Ο Αντόνιο Κόστα χαρακτήρισε την κρίση στη Μέση Ανατολή «δραματική και απαιτητική στιγμή για τη διεθνή τάξη βασισμένη σε κανόνες», με τεράστιο αντίκτυπο στο κόστος της ενέργειας. Επισήμανε ότι «η Επιτροπή θα παρουσιάσει εργαλειοθήκη για την υιοθέτηση προσωρινών μέτρων», τονίζοντας τη σημασία επενδύσεων στην ενεργειακή μετάβαση.
Όπως ανέφερε, «δεν μπορούμε να βασιζόμαστε στην εισαγόμενη ενέργεια και πρέπει να αναπτύξουμε εγχώρια ενέργεια, είτε από ανανεώσιμες πηγές είτε από πυρηνική ενέργεια». Υπογράμμισε ότι «πρέπει πρώτα να ξεχωρίσουμε τα προσωρινά μέτρα για να αντιμετωπιστεί η εκτίναξη των τιμών λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή» και πρόσθεσε πως η μείωση του κόστους ενέργειας απαιτεί ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής.
Η κρίση στη Μέση Ανατολή και ο ρόλος της Ελλάδας
Αναφερόμενος στην ανταπόκριση των ευρωπαϊκών χωρών μετά το χτύπημα από drone σε βρετανική αεροπορική βάση στην Κύπρο, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου σημείωσε ότι υπήρξε άμεση κινητοποίηση από κράτη-μέλη όπως η Ελλάδα. Όπως είπε, «η Ελλάδα, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ισπανία και οι Κάτω Χώρες αντέδρασαν άμεσα για να υπερασπιστούν την Κύπρο, δείχνοντας την ικανότητά μας να ενεργούμε αυτόνομα».
Αναφορικά με την αλληλεγγύη των κρατών-μελών, υπογράμμισε ότι «η Συνθήκη είναι απολύτως σαφής. Το άρθρο 42.7 καθορίζει ότι όλα τα κράτη-μέλη πρέπει να εξασφαλίζουν αμοιβαία προστασία μεταξύ τους».
Για τη διάρκεια της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, δήλωσε ότι «είναι δύσκολο να προβλέψουμε πόσο θα διαρκέσει η σύγκρουση, εξαρτάται από τον τελικό στόχο της αποστολής και δεν είναι σαφής». Εξέφρασε, ωστόσο, την ανησυχία της ΕΕ για την κλιμάκωση και τις επιπτώσεις της στην παγκόσμια ασφάλεια και οικονομία, τονίζοντας ότι «η πρωτοβουλία λήφθηκε από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ χωρίς προηγούμενη ενημέρωση των Ευρωπαίων συμμάχων».
Σχετικά με τα Στενά του Χορμούζ, ο κ. Κόστα επεσήμανε ότι «η κατάσταση στα Στενά του Χορμούζ οφείλεται σε έναν πόλεμο στον οποίο δεν συμμετέχουμε, ανάμεσα στις ΗΠΑ, το Ισραήλ και το Ιράν». Κάλεσε όλα τα μέρη να δείξουν αυτοσυγκράτηση και να στραφούν στη διπλωματία για τη διασφάλιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας.
Όσον αφορά το διεθνές δίκαιο, τόνισε ότι «οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν αυτή την πρωτοβουλία χωρίς να ενημερώσουν τους συμμάχους». Προειδοποίησε για κινδύνους στην ασφάλεια της Ευρώπης, την ανθρωπιστική κρίση και την τρομοκρατία, ζητώντας σεβασμό στις αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και καταδικάζοντας «τις επιθέσεις του Ιράν εναντίον των γειτονικών χωρών».
Σε ερώτηση για τη σύγκλιση απόψεων με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, απάντησε ότι υπάρχει πλήρης ευθυγράμμιση στα ζητήματα του διεθνούς δικαίου και της στήριξης των Ηνωμένων Εθνών.
Διεύρυνση της ΕΕ και Δυτικά Βαλκάνια
Αναφερόμενος στη διεύρυνση της ΕΕ, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου έκανε λόγο για «αίσθηση επείγοντος». Τόνισε ότι το Μαυροβούνιο στοχεύει να γίνει το 28ο κράτος-μέλος έως το 2028, επισημαίνοντας πως η διαδικασία προϋποθέτει σημαντικές μεταρρυθμίσεις για την κάλυψη των Κριτηρίων της Κοπεγχάγης.
Η ΕΕ, όπως είπε, μπορεί να ενσωματώνει νέα κράτη-μέλη σταδιακά, με διαφορετικό βαθμό συμμετοχής σε πολιτικές, χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η συνοχή της. Ορισμένα κράτη μπορούν να προχωρήσουν σε υψηλότερο επίπεδο ολοκλήρωσης μέσω της ενισχυμένης συνεργασίας.
Ουκρανία και σχέσεις με τη Ρωσία
Σε ερώτηση για το ενδεχόμενο εξομάλυνσης των σχέσεων με τη Ρωσία, ο κ. Κόστα ξεκαθάρισε ότι η στρατηγική της ΕΕ επικεντρώνεται στην ενεργειακή αποσύνδεση και όχι στη διαπραγμάτευση τιμών ενέργειας. Υπογράμμισε ότι ο διάλογος για την ασφάλεια και την ειρήνη στην Ουκρανία θα χρειαστεί στο μέλλον, αλλά όχι αυτή τη στιγμή.
Για το δάνειο προς την Ουκρανία και τη στάση του πρωθυπουργού της Ουγγαρίας, σημείωσε ότι «είναι απαράδεκτο ένα κράτος μέλος να υποχωρεί από συμφωνημένες αποφάσεις». Πρόσθεσε πως η ΕΕ συνεργάζεται με την Ουκρανία για την προστασία του αγωγού «Druzhba», που υπέστη ζημιές από επιθέσεις της Ρωσίας, ενώ η στήριξη προς την Ουκρανία συνεχίζεται σε στρατιωτικό, διπλωματικό και οικονομικό επίπεδο.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
