Το στενό του Χορμούζ, ο Περσικός Κόλπος και ο Κόλπος του Ομάν χαρακτηρίστηκαν από τον ναυτιλιακό τομέα ως ζώνη πολεμικών επιχειρήσεων, γεγονός που δίνει σε χιλιάδες ναυτικούς το δικαίωμα να ζητήσουν επαναπατρισμό με έξοδα των πλοιοκτητών. Πρόκειται για μια πρωτόγνωρη πρόκληση για την ασφάλεια και την υλικοτεχνική υποστήριξη της διεθνούς ναυτιλίας.
Η απόφαση ελήφθη στο πλαίσιο συμφωνίας μεταξύ της Διεθνούς Ομοσπονδίας Εργαζομένων στις Μεταφορές (ITF) και των εταιρειών εμπορικής ναυτιλίας, μέσω του διεθνούς φόρουμ διαπραγματεύσεων (IBF). Οι ναυτικοί μπορούν να αρνηθούν να ταξιδέψουν στην περιοχή, ενώ όσοι ζητήσουν επαναπατρισμό θα αποζημιωθούν με δύο βασικούς μισθούς.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Ναυτιλίας (OMI), υπηρεσία του ΟΗΕ αρμόδια για την ασφάλεια στη θάλασσα, περίπου 20.000 ναυτικοί και 15.000 επιβάτες κρουαζιερόπλοιων βρίσκονται εγκλωβισμένοι στην περιοχή του Κόλπου.
Η περιοχή είχε ήδη χαρακτηριστεί «ζώνη υψηλού κινδύνου» λίγες ημέρες μετά τα πρώτα ισραηλινοαμερικανικά πλήγματα στο Ιράν. Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι «ελέγχουν πλήρως» το στενό του Χορμούζ, έναν στρατηγικής σημασίας διάδρομο για τη μεταφορά υδρογονανθράκων που συνδέει τον Κόλπο με τον Κόλπο του Ομάν.
Ο χαρακτηρισμός της περιοχής ως «εμπόλεμης ζώνης» ενεργοποιεί το ανώτατο επίπεδο ασφάλειας για τους ναυτικούς, σύμφωνα με τους διεθνείς κανονισμούς. Αυτό περιλαμβάνει το δικαίωμα άρνησης επιβίβασης, επαναπατρισμό με έξοδα της εταιρείας και πρόσθετες αποζημιώσεις.
«Αν έχετε ένα πλήρωμα 25 ατόμων, πιθανότατα χρειάζεστε τουλάχιστον 16 για να πλεύσει το πλοίο με ασφάλεια», εξήγησε ο γενικός γραμματέας της ITF, Στίβεν Κότον. Παράλληλα, η αναστολή πτήσεων σε μεγάλο μέρος της περιοχής περιορίζει σημαντικά τις επιλογές επαναπατρισμού, σύμφωνα με στελέχη της ναυτιλιακής βιομηχανίας.
Οι διεθνείς οργανισμοί τόνισαν ότι «ο ασφαλέστερος τρόπος για να προστατευθούν οι ναυτικοί είναι με την αποκλιμάκωση και την επιστροφή στη διπλωματία».
Ο ΟΜΙ ανέφερε ότι από το Σάββατο έχουν καταγραφεί επτά περιστατικά με πλοία στο στενό του Χορμούζ, με δύο νεκρούς και έξι τραυματίες. Η βρετανική εταιρεία ασφάλειας της ναυσιπλοΐας UKTMO ανέφερε «ισχυρή έκρηξη» σε δεξαμενόπλοιο αγκυροβολημένο στα ανοιχτά του Κουβέιτ, που προκάλεσε διαρροή πετρελαίου χωρίς να υπάρξουν τραυματισμοί στο πλήρωμα.
«Πέραν των οικονομικών επιπτώσεων από αυτές τις ανησυχητικές επιθέσεις, το θέμα είναι ανθρωπιστικό. Καμία επίθεση εναντίον αθώων ναυτικών δεν δικαιολογείται», τόνισε ο γενικός γραμματέας του ΟΜΙ, Αρσένιο Ντομίνγκες.