Τα αδέλφια Björnsson απομονώθηκαν στις αρχές του περασμένου αιώνα στο άκρο του μεγαλύτερου παγετώνα της Ευρώπης, στην Ισλανδία, αφιερώνοντας τη ζωή τους στη μελέτη του Vatnajökull. Εξερεύνησαν και κατέγραψαν το περιβάλλον γύρω του πολύ πριν αρχίσει να γίνεται λόγος για το λιώσιμο των πάγων.
Οι φωνές τους «αναβιώνουν» στο νέο ντοκιμαντέρ των Pepe Andreu και Rafa Molés, «La Pietà», που κάνει παγκόσμια πρεμιέρα στο 28ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης. Οι σκηνοθέτες επιλέγουν να συνδέσουν την ιστορία των αδελφών με τη σύγχρονη αγωνία για την κλιματική αλλαγή, μέσα από μια ταινία που συνδυάζει επιστημονική παρατήρηση και καλλιτεχνική ευαισθησία.
«Αν οι επιστημονικές πληροφορίες για την κλιματική αλλαγή δεν έχουν καταφέρει να μας κινητοποιήσουν, η ομορφιά της φύσης μπορεί να μας οδηγήσει σε δράση», σημείωσαν οι Ισπανοί δημιουργοί σε συνέντευξή τους στο ΑΠΕ – ΜΠΕ. Οι Pepe Andreu και Rafa Molés ταξίδεψαν για πρώτη φορά στην Ισλανδία πριν από 20 χρόνια και, όπως λένε, ανακάλυψαν «τη μυστικιστική γοητεία των παγετώνων».
Ο δεσμός με την Ισλανδία και η καλλιτεχνική έμπνευση
«Η προσωπική μας σχέση με την Ισλανδία χρονολογείται πάνω από 20 χρόνια — πρώτα την επισκεφθήκαμε ως τουρίστες, στη συνέχεια ως νέοι που γοητεύτηκαν από την άγρια φύση της και αργότερα ως κινηματογραφιστές», ανέφερε ο Pepe Andreu. Υπενθύμισε ότι το 2020 γύρισαν εκεί το ντοκιμαντέρ «Lobster Soup», που προβλήθηκε επίσης στη Θεσσαλονίκη, ενισχύοντας τον δεσμό τους με τη χώρα και τους ανθρώπους της.
«Από τη στιγμή που φτάσαμε, οι παγετώνες άσκησαν σε εμάς μια σχεδόν μυστικιστική γοητεία, που προκαλεί δέος. Αυτός ο δεσμός μάς βοήθησε να βρούμε έναν τρόπο να μιλήσουμε για τους παγετώνες και να τους μετατρέψουμε σε σύμβολο — μια μεταφορά για την κλιματική αλλαγή», πρόσθεσε.
Η προειδοποίηση των Björnsson και η παράλυση απέναντι στην κλιματική κρίση
Απαντώντας για τις αλλαγές από την εποχή των αδελφών Björnsson, ο Rafa Molés υπογράμμισε ότι «τα σημάδια στους παγετώνες είναι εμφανή». Όπως είπε, «έχουν υποχωρήσει εκατοντάδες μέτρα όχι μόνο από τις αρχές του 20ού αιώνα, αλλά και τις τελευταίες δύο δεκαετίες».
«Η πιο σημαντική αλλαγή είναι ότι τώρα έχουμε όλες τις πληροφορίες: γνωρίζουμε τις αιτίες και γνωρίζουμε τις λύσεις για να σταματήσουμε την τήξη και να μετριάσουμε την κλιματική αλλαγή. Κι όμως, διαπιστώνουμε μια απόλυτη παράλυση στους περισσότερους από εμάς», πρόσθεσε. Ο Flosi Björnsson, όπως εξήγησε, δείχνει ότι οι μικρές πράξεις μπορούν να αλλάξουν τον τρόπο που οι άλλοι αντιλαμβάνονται τα πράγματα.
Σήμερα, οι δρόμοι γύρω από την Ισλανδία είναι γεμάτοι τουρίστες που θαυμάζουν τη φύση, αλλά ταυτόχρονα συμβάλλουν, άθελά τους, στην εξαφάνισή της, παρατήρησε ο Molés.
Η «La Pietà» ως καλλιτεχνική μεταφορά για το λιώσιμο των πάγων
Το μαρμάρινο γλυπτό του Μιχαήλ Άγγελου, «La Pietà», ενέπνευσε τους δημιουργούς να δώσουν στο έργο τους τον ίδιο τίτλο. Η εικόνα της Παναγίας που κρατά το σώμα του Ιησού παραλληλίζεται με τις εικόνες παγετώνων που καλύπτονται με υφάσματα για να επιβραδυνθεί το λιώσιμο.
«Η εικόνα ενός ετοιμοθάνατου γιου στην αγκαλιά της μητέρας του αντιπροσωπεύει κάτι περισσότερο από την ανθρώπινη ανοησία: την επίγνωση ότι έχουμε κάνει λάθος, αλλά μόνο όταν είναι ήδη πολύ αργά για να το διορθώσουμε», δήλωσε ο Andreu.
Η πρόκληση των γυρισμάτων και η απεραντοσύνη του πάγου
Οι σκηνοθέτες περιέγραψαν τα γυρίσματα ως «ένα ακραίο σκηνικό, σχεδόν απειλητικό». Η μεταφορά του εξοπλισμού και η κίνηση πάνω στον πάγο απαιτούσαν μεγάλη προσοχή. «Το πιο συνταρακτικό πράγμα ήταν η αποδοχή και η κατανόηση της απεραντοσύνης του πάγου – της συντριπτικής ομορφιάς του και της πιο θανατηφόρας πλευράς του», ανέφεραν.
Η δύναμη των μικρών πράξεων
Το ντοκιμαντέρ προσεγγίζει τον παγετώνα και το άδειο αγρόκτημα σαν ένα οπτικό ρέκβιεμ. «Αν οι επιστημονικές πληροφορίες για την κλιματική αλλαγή δεν έχουν καταφέρει να μας κινητοποιήσουν, η ομορφιά μπορεί να μας οδηγήσει σε δράση», σημείωσαν οι δημιουργοί.
Για τους Molés και Andreu, η πιο σημαντική ιδέα είναι ότι «οι μικρές ατομικές ενέργειες μπορούν να είναι καθοριστικές». Όπως εξηγούν, «ίσως η ταινία μας να ενθαρρύνει έναν ή δύο ανθρώπους να αντιδράσουν, να συγκινηθούν από τη ζωή και να μην την αφήσουν να χαθεί».
Το ντοκιμαντέρ «La Pietà» (διάρκειας 80') είναι συμπαραγωγή των SUICAfilms (Ισπανία), AXfilms (Ισλανδία) και Studio Nominum (Λιθουανία). Συμμετέχει στο Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα του 28ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης και θα κάνει παγκόσμια πρεμιέρα στις 13 Μαρτίου στο Ολύμπιον, ενώ θα προβληθεί ξανά στις 14 Μαρτίου στην αίθουσα Τόνια Μαρκετάκη.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
