Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι διέταξε στρατιωτική επιχείρηση εναντίον του Ιράν, υποστηρίζοντας πως τα πλήγματα που πραγματοποιούν από κοινού οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ είναι αναγκαία για την εξάλειψη των «άμεσων απειλών» της Τεχεράνης. Ωστόσο, η επιχειρηματολογία του προκαλεί ερωτήματα, σύμφωνα με ειδικούς αναλυτές.
Ο αμερικανός πρόεδρος δήλωσε σε βίντεο διάρκειας οκτώ λεπτών, που δημοσιοποίησε μέσω Truth Social λίγο μετά την έναρξη των βομβαρδισμών, ότι το Ιράν «απέρριψε όλες τις ευκαιρίες για να αποκηρύξει τις πυρηνικές φιλοδοξίες» του. Πρόσθεσε ότι η Τεχεράνη επιδιώκει να αναπτύξει πυραύλους μεγάλης εμβέλειας, οι οποίοι «σύντομα θα μπορούσαν να φθάσουν στην αμερικανική επικράτεια», καλώντας τους Ιρανούς να «ανατρέψουν» το καθεστώς.
Παρά ταύτα, το Ομάν, που μεσολαβούσε στις διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, ανέφερε ότι το Ιράν είχε αποδεχθεί να μην αποθηκεύει πλέον ουράνιο, ενώ η χώρα φαινόταν ακόμη μακριά από την ανάπτυξη πυραύλων μεγάλης εμβέλειας.
Αμφισβητήσεις για την απειλή του Ιράν
Η Μόνα Γιακουμπιάν, του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών (CSIS), εκτίμησε ότι «ο πρόεδρος Τραμπ δεν παρουσίασε πειστικά επιχειρήματα για την άμεση απειλή που αντιπροσώπευε το Ιράν ώστε να δικαιολογήσει τα μαζικά κοινά πλήγματα με το Ισραήλ». Τόνισε επίσης πως η προτροπή του προς τον ιρανικό λαό να καταλάβει την εξουσία δείχνει ότι οι επιδιώξεις του σχετίζονται περισσότερο με αλλαγή καθεστώτος παρά με την αποτροπή πυρηνικής απειλής.
Σύμφωνα με τις αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών, το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας της Ισλαμικής Δημοκρατίας απέχει ακόμη από την ανάπτυξη «πυρηνικού όπλου». Παράλληλα, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα διαβεβαιώσει ότι οι αμερικανικές δυνάμεις «αφάνισαν» το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας της Τεχεράνης με τους βομβαρδισμούς του Ιουνίου 2025, ωστόσο ο αμερικανικός στρατός δεν αναφέρθηκε σε νέες επιθέσεις κατά ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων.
Ο ρόλος του Ομάν και οι διαπραγματεύσεις
Ο επικεφαλής της διπλωματίας του Ομάν, Μπαντρ Αλμπουσάιντι, δήλωσε ότι η Τεχεράνη ήταν έτοιμη να αποδεχθεί τη μη αποθήκευση εμπλουτισμένου ουρανίου, χαρακτηρίζοντας τη συμφωνία σημαντικό βήμα προόδου. Όπως εξήγησε στο CBS News, «αν δεν μπορείς να αποθηκεύεις εμπλουτισμένο υλικό, δεν μπορείς να κατασκευάσεις πυρηνική βόμβα».
Πρόσθεσε ότι, αν ο στόχος ήταν η διασφάλιση πως το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα, τότε «έχουμε σημειώσει πολύ σημαντική πρόοδο που δεν είχε επιτευχθεί ποτέ πριν».
Αμφιβολίες για τις ικανότητες των ιρανικών πυραύλων
Η θέση του προέδρου Τραμπ ότι το Ιράν «σύντομα» θα μπορούσε να πλήξει το έδαφος των ΗΠΑ αμφισβητείται από έκθεση του Κογκρέσου του 2025, η οποία ανέφερε ότι οι ιρανικοί πύραυλοι έχουν μέγιστο βεληνεκές 3.000 χιλιομέτρων, απόσταση που δεν επιτρέπει προσβολή αμερικανικών στόχων.
Η περιφερειακή διάσταση
Εκτός από το πυρηνικό ζήτημα, ο Ντόναλντ Τραμπ αναφέρθηκε και σε άλλες ενέργειες της Τεχεράνης, όπως επιθέσεις εναντίον αμερικανικών δυνάμεων στη Μέση Ανατολή και παραβιάσεις της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας. Ωστόσο, τέτοιες επιθέσεις δεν βρίσκονταν σε εξέλιξη το τελευταίο διάστημα.
Η κυβέρνηση Τραμπ είχε άλλωστε υπογράψει συμφωνία κατάπαυσης του πυρός με τους αντάρτες Χούθι της Υεμένης, οι οποίοι στο παρελθόν είχαν στοχοποιήσει πλοία που συνδέονταν με το Ισραήλ στην Ερυθρά Θάλασσα και τον Κόλπο του Άντεν, κατά τη διάρκεια του πολέμου που ξέσπασε στις 7 Οκτωβρίου 2023 μεταξύ του ισραηλινού στρατού και του κινήματος Χαμάς στη Γάζα.