Τη βούληση της Γαλλίας να αξιοποιήσει το 2026 ως καθοριστικό έτος για την προώθηση της μεταρρύθμισης των Ηνωμένων Εθνών, την υπεράσπιση της πολυμέρειας και την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας του Συμβουλίου Ασφαλείας, εξέφρασε ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Γαλλίας στον ΟΗΕ, πρέσβης Ζερόμ Μποναφόν, κατά τη διάρκεια ενημέρωσης διαπιστευμένων ανταποκριτών στον ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη.
Ο κ. Μποναφόν τόνισε τη σημασία της μετάβασης από τη ρητορική στη δράση, παραπέμποντας σε πρόσφατες δηλώσεις της γαλλικής ηγεσίας ότι «δεν είμαστε εδώ για να σχολιάζουμε, αλλά για να πράττουμε».
Σημείωσε πως το διεθνές περιβάλλον επιδεινώνεται, χαρακτηρίζοντάς το ως «όλο και πιο βίαιο» και αναφερόμενος ακόμη και σε «βαρβαροποίηση». Υπογράμμισε πως «η λύση είναι η αποτελεσματική πολυμέρεια», προσθέτοντας ότι το Παρίσι επιδιώκει να ενισχύσει το πλαίσιο αυτό και να το καταστήσει πιο λειτουργικό.
Η Γαλλία, σύμφωνα με τον πρέσβη, ευθυγραμμίζεται με το όραμα μεταρρύθμισης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, τόσο ως προς τη φιλοσοφία της δράσης όσο και ως προς τις προτεραιότητες του Οργανισμού.
Αναφερόμενος στη λειτουργία του ΟΗΕ, ο κ. Μποναφόν επισήμανε ότι το 2026 απαιτεί λήψη κρίσιμων αποφάσεων, επισημαίνοντας την υιοθέτηση σημαντικά μειωμένου προϋπολογισμού, με περικοπές δαπανών κατά 15% και μείωση προσωπικού κατά 20%. Πρόκειται, όπως ανέφερε, για ιστορικό βήμα συμφωνίας των κρατών-μελών σε βαθιές μεταρρυθμίσεις.
Διευκρίνισε ότι η αλλαγή δεν αφορά απλώς λιτότητα, αλλά στοχεύει σε δομικό μετασχηματισμό, με εξορθολογισμό της Γραμματείας, λιγότερη αλληλεπικάλυψη αρμοδιοτήτων και πιο στοχευμένες ομάδες εργασίας.
Η Γαλλία θα προωθήσει τα επόμενα στάδια της μεταρρύθμισης, με επίκεντρο τις εντολές του ΟΗΕ, καθώς ο Οργανισμός διαχειρίζεται χιλιάδες εντολές χωρίς επαρκείς μηχανισμούς αξιολόγησης της επικαιρότητας και της αποτελεσματικότητάς τους. Επισημάνθηκε η ανάγκη αποφυγής αυτόματης αύξησης δαπανών με κάθε νέα εντολή.
Το επόμενο στάδιο αφορά τη συνολική μεταρρύθμιση του συστήματος του ΟΗΕ, με έμφαση σε συγχωνεύσεις και αναδιοργανώσεις όχι μόνο της Γραμματείας, αλλά συνολικά του Οργανισμού. Ο πρέσβης αναγνώρισε ότι πρόκειται για πολυετή προσπάθεια, ειδικά ενόψει της επιλογής νέου Γενικού Γραμματέα έως το τέλος του 2026.
Μεταρρύθμιση Συμβουλίου Ασφαλείας και χρήση βέτο
Στον τομέα της ειρήνης και ασφάλειας, ο κ. Μποναφόν υπογράμμισε ότι το 2026 πρέπει να αποτελέσει χρονιά-σταθμό για τη μεταρρύθμιση του Συμβουλίου Ασφαλείας, με ιδιαίτερη έμφαση στη διεύρυνσή του. Όπως ανέφερε, πολλές χώρες δεν αισθάνονται ότι εκπροσωπούνται επαρκώς, κάτι που πλήττει τη νομιμοποίηση του Συμβουλίου.
Η Γαλλία στηρίζει τη διακυβερνητική διαδικασία που προωθούν Ολλανδία και Κουβέιτ και πιέζει για αυτοσυγκράτηση στη χρήση του βέτο. Αν και το βέτο προβλέπεται από τον Χάρτη του ΟΗΕ, ο πρέσβης τόνισε ότι απέναντι σε μαζικές παραβιάσεις διεθνούς δικαίου ή ανθρωπιστικές κρίσεις, απαιτείται μεγαλύτερη περίσκεψη.
Αναφέρθηκε σε περιπτώσεις, όπως η Ουκρανία και το Παλαιστινιακό, όπου η χρήση του βέτο από μόνιμο μέλος εμπόδισε τη λήψη αποφάσεων. Η πρωτοβουλία Γαλλίας-Μεξικού για περιορισμό της χρήσης του βέτο έχει ήδη συγκεντρώσει ευρεία υποστήριξη, με περισσότερους από 100 συνυποστηρικτές.
Επιπλέον, ο κ. Μποναφόν επισήμανε ότι η ατζέντα του Συμβουλίου είναι υπερφορτωμένη, με κρίσιμες γεωπολιτικές εστίες όπως Γάζα-Ισραήλ-Παλαιστίνη, Σουδάν, Κονγκό, Αϊτή, Ουκρανία, Συρία, Λίβανο, Μιανμάρ και Υεμένη. Για όλες τις περιπτώσεις, τόνισε την ανάγκη πολιτικής και ανθρωπιστικής δράσης, καθώς και ενίσχυσης των μηχανισμών για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Διεθνείς πρωτοβουλίες και ευρωπαϊκή συνεργασία
Παρά τις αμφισβητήσεις της πολυμέρειας από μεγάλες δυνάμεις, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ κατάφερε να επιτύχει σημαντικά αποτελέσματα το προηγούμενο έτος, σε τομείς όπως η παγκόσμια υγεία, οι ωκεανοί, η χρηματοδότηση ανάπτυξης, η κοινωνική πρόοδος, η ισότητα των φύλων και η τεχνητή νοημοσύνη.
Για το 2026, ο πρέσβης ανέδειξε τη Σύνοδο Κορυφής για την Τεχνητή Νοημοσύνη στην Ινδία τον Φεβρουάριο, καθώς και την έναρξη ισχύος της Συνθήκης για την Ανοιχτή Θάλασσα (BBNJ), με στόχο τη δημιουργία θεσμικών μηχανισμών για την προστασία των ωκεανών και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
Η Γαλλία θα φιλοξενήσει επίσης τη Σύνοδο για την «Ενιαία Υγεία» στο Παρίσι τον Απρίλιο και θα συνδιοργανώσει τη Σύνοδο «Africa Forward» στο Ναϊρόμπι τον Μάιο, οδηγώντας στη Σύνοδο των G7 στο Εβιάν τον Ιούνιο, με στόχο τη διασύνδεση της ατζέντας διεθνών οργανισμών με τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης του ΟΗΕ.
Ο κ. Μποναφόν υπογράμμισε πως η Γαλλία δρα σε στενή συνεργασία με τους Ευρωπαίους εταίρους της, με συχνό συντονισμό στη Νέα Υόρκη και στο Συμβούλιο Ασφαλείας.
Τόνισε ότι η πλειοψηφία των κρατών-μελών στηρίζει την πολυμέρεια, με ψηφοφορίες που καταγράφουν πάνω από 170 θετικές ψήφους σε κρίσιμα ψηφίσματα. Παράλληλα, επεσήμανε πως λίγες ισχυρές χώρες επιδιώκουν αναθεώρηση της διεθνούς τάξης, ενώ η μεγάλη πλειοψηφία επιθυμεί μεταρρύθμιση και πρόοδο εντός του πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών.
Η Γαλλία, όπως διαβεβαίωσε ο πρέσβης, θα συνεχίσει να εργάζεται ώστε το 2026 να αποτελέσει έτος θετικών αποτελεσμάτων για τη διεθνή κοινότητα και τον ΟΗΕ.