Περισσότερα από 25 χρόνια έχουν περάσει από την τελευταία φορά που η ηπειρωτική Ευρώπη παρακολούθησε ολική έκλειψη Ηλίου, τον Αύγουστο του 1999. Τότε, η Σελήνη κάλυψε τον Ήλιο, σκοτεινιάζοντας προσωρινά τον ουρανό σε αρκετές ευρωπαϊκές περιοχές. Είκοσι επτά χρόνια αργότερα, το φαινόμενο επιστρέφει στην Ευρώπη, με την Ισπανία να βρίσκεται στο επίκεντρο της ολικής έκλειψης.
Η έκλειψη θα ξεκινήσει από τη βόρεια Ρωσία, θα διασχίσει τον Αρκτικό Ωκεανό και την ανατολική Γροιλανδία, θα κορυφωθεί ανοιχτά της Ισλανδίας και θα καταλήξει στη βόρεια Ισπανία λίγο πριν τη δύση του Ήλιου. Σε ισπανικές πόλεις, η Σελήνη θα καλύψει πλήρως τον Ήλιο για ένα λεπτό και 50 δευτερόλεπτα. Στη βόρεια Αμερική, τη δυτική Αφρική και άλλες περιοχές της Ευρώπης, η έκλειψη θα είναι μερική. Στην Ελλάδα, το φαινόμενο θα είναι οριακά ορατό σε βορειοδυτικές περιοχές όπως η Κέρκυρα, η Ηγουμενίτσα, η Κόνιτσα, η Καστοριά και η Φλώρινα, αλλά το ποσοστό κάλυψης θα είναι αμελητέο.
Πρόκειται για την πρώτη ολική έκλειψη στην Ισπανία από το 1905 και στην Ισλανδία από το 1954. Η επόμενη ευκαιρία για την Ευρώπη να βιώσει παρόμοιο φαινόμενο θα έρθει στις 2 Αυγούστου 2027, όταν το μονοπάτι της ολικότητας θα διασχίσει τη νότια Ισπανία, το Μαρόκο, την Αλγερία, την Τυνησία, τη Λιβύη, την Αίγυπτο και τη Σαουδική Αραβία. Τότε, η νότια Ελλάδα αναμένεται να παρατηρήσει σημαντικό ποσοστό της μερικής έκλειψης.
Σύμφωνα με τη Φιόρη Μεταλληνού, αστροφυσικό στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών και εθνική συντονίστρια διάχυσης της Αστρονομίας της Διεθνούς Αστρονομικής Ένωσης για την Ελλάδα, η ολική έκλειψη στη Μεσόγειο δίνει στους επιστήμονες της νότιας Ευρώπης, ιδιαίτερα στην Ελλάδα, περισσότερες ευκαιρίες για τη μελέτη της ηλιακής κορώνας και την κατανόηση των διεργασιών που συντελούνται σε αυτή.
Όπως επισημαίνει, οι ηλιακοί φυσικοί αξιοποιούν τις εκλείψεις για να παρατηρούν την εξώτερη ατμόσφαιρα του Ήλιου, το λεγόμενο ηλιακό στέμμα. Κατά τη διάρκεια της έκλειψης, φωτογραφίζουν και μελετούν τη σύσταση της κορώνας, η οποία διαφέρει ανάλογα με την ηλιακή δραστηριότητα. Η παρατήρηση αυτών των μεταβολών συμβάλλει στην καλύτερη κατανόηση των ηλιακών φαινομένων.
Επαγγελματίες και ερασιτέχνες αστρονόμοι από την Ελλάδα, όπως μέλη του Ομίλου Φίλων Αστρονομίας, έχουν ήδη αρχίσει να οργανώνουν ταξίδια στην Ισπανία για να παρακολουθήσουν το εντυπωσιακό φαινόμενο.
Στις 17 Φεβρουαρίου 2026 αναμένεται ακόμη μία έκλειψη Ηλίου, αυτή τη φορά δακτυλιοειδής. Κατά τη διάρκειά της, η Σελήνη περνά μπροστά από τον Ήλιο αλλά δεν τον καλύπτει πλήρως, δημιουργώντας έναν φωτεινό δακτύλιο. Το φαινόμενο θα είναι ορατό μόνο στην Ανταρκτική, ενώ η μερική έκλειψη θα φανεί από τη νότια Αφρική και τμήματα της Αργεντινής και της Χιλής.
Παρά το γεγονός ότι το ηλιακό μέγιστο ολοκληρώθηκε το 2025, η ηλιακή δραστηριότητα παραμένει έντονη το 2026, γεγονός που ενισχύει τις πιθανότητες παρατήρησης θεαματικού Βόρειου Σέλαος στις βόρειες χώρες.
Σεληνιακά φαινόμενα και πανσέληνοι το 2026
Λιγότερο γνωστό είναι ότι μια ηλιακή έκλειψη συμβαίνει πάντα περίπου δύο εβδομάδες πριν ή μετά από μια σεληνιακή έκλειψη. Έτσι, και τις δύο ηλιακές εκλείψεις του 2026 θα ακολουθήσουν αντίστοιχες σεληνιακές.
Στις 3 Μαρτίου 2026, μια ολική έκλειψη Σελήνης θα χαρίσει στη Σελήνη χαρακτηριστικές πορτοκαλί αποχρώσεις, το λεγόμενο ματωμένο φεγγάρι. Το φαινόμενο αυτό θα είναι ορατό σε μεγάλο μέρος της Βόρειας και Νότιας Αμερικής, στον Ειρηνικό, αλλά και σε τμήματα της Ασίας και της Ωκεανίας.
Τις νύχτες 27 προς 28 Αυγούστου 2026, θα σημειωθεί μερική έκλειψη Σελήνης, ορατή από την Αφρική, την Ευρώπη – συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας – και την Ασία. Στην Αθήνα, το φαινόμενο θα κορυφωθεί στις 6.50 το πρωί της 28ης Αυγούστου.
Το 2026 περιλαμβάνει επίσης τρεις υπερπανσελήνους: στις 3 Ιανουαρίου, 24 Νοεμβρίου και 23 Δεκεμβρίου. Κατά τη διάρκεια της υπερπανσελήνου, η Σελήνη βρίσκεται κοντά στο περίγειο, το πλησιέστερο σημείο της στη Γη, και έτσι φαίνεται μεγαλύτερη και πιο φωτεινή.
Τον Μάιο του 2026 θα υπάρξει και Μπλε Φεγγάρι, δηλαδή δεύτερη πανσέληνος μέσα στον ίδιο μήνα (1 και 31 Μαΐου).
Οι βροχές διαττόντων αστέρων συνεχίζουν να εντυπωσιάζουν τους παρατηρητές. Ιδιαίτερα, στις 12 και 13 Αυγούστου 2026, η βροχή των Περσείδων θα κορυφωθεί υπό ιδανικές συνθήκες λόγω νέας Σελήνης, χωρίς να επηρεάζεται η παρατήρηση από το σεληνιακό φως. Η δραστηριότητα των Περσείδων θα διαρκέσει από τις 14 Ιουλίου έως την 1η Σεπτεμβρίου.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
