Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά σε οριστική διακοπή των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου έως το φθινόπωρο του 2027, ενώ δρομολογεί τη σταδιακή κατάργηση του ρωσικού πετρελαίου. Η πολιτική συμφωνία επετεύχθη μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, σηματοδοτώντας μια «ιστορική απόφαση» σύμφωνα με τον Επίτροπο Ενέργειας, Νταν Γιόργκεσεν.
Η απόφαση αυτή έρχεται ως απάντηση στην εξάρτηση από τη Ρωσία, η οποία έχει επανειλημμένα αποσταθεροποιήσει τις ευρωπαϊκές ενεργειακές αγορές και έχει χρησιμοποιήσει τον ενεργειακό εφοδιασμό ως μέσο πίεσης. Η Πρόεδρος της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τόνισε ότι το πρόγραμμα REPowerEU «απέδωσε καρπούς» με ταχύτητα ρεκόρ, οδηγώντας την Ευρώπη σε μια νέα εποχή ενεργειακής ανεξαρτησίας.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η συμφωνία διασφαλίζει τον σταδιακό και μόνιμο τερματισμό των εισαγωγών ρωσικού αερίου το αργότερο έως τον Νοέμβριο του 2027. Προβλέπεται η κατάργηση των εισαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ) έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 και του αερίου αγωγών έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2027, με δυνατότητα παράτασης σε ειδικές περιπτώσεις.
Για βραχυπρόθεσμες συμβάσεις που έχουν συναφθεί πριν από τις 17 Ιουνίου 2025, η απαγόρευση εισαγωγών ΥΦΑ θα ισχύει από τις 25 Απριλίου 2026 και για το αέριο αγωγών από τις 17 Ιουνίου 2026. Όσον αφορά μακροπρόθεσμες συμβάσεις για ΥΦΑ, η απαγόρευση εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2027.
Οι εισαγωγές φυσικού αερίου μέσω αγωγών στο πλαίσιο μακροπρόθεσμων συμβάσεων θα επιτρέπονται μόνο έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2027. Σε περίπτωση χαμηλών επιπέδων αποθήκευσης, η απαγόρευση μπορεί να μετατεθεί έως την 1η Νοεμβρίου 2027.
Τα κράτη μέλη υποχρεούνται να υποβάλουν εθνικά σχέδια διαφοροποίησης έως την 1η Μαρτίου 2026, περιγράφοντας τα μέτρα για την εξασφάλιση εναλλακτικών πηγών φυσικού αερίου και πετρελαίου. Παράλληλα, θα πρέπει να ενημερώσουν την Επιτροπή για τις υπάρχουσες συμβάσεις προμήθειας ρωσικού αερίου ή για εθνικές νομικές απαγορεύσεις.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα αξιολογεί τα εθνικά σχέδια και θα εκδίδει συστάσεις εντός τριών μηνών από την παραλαβή τους. Για την αποτροπή καταστρατήγησης της απαγόρευσης, ο νέος κανονισμός προβλέπει μηχανισμούς παρακολούθησης και υποχρέωση συνεργασίας των αρχών για ανταλλαγή πληροφοριών.
Η Επιτροπή παραμένει δεσμευμένη στη σταδιακή εξάλειψη όλων των υπόλοιπων εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου έως το τέλος του 2027, με σχετική νομοθετική πρόταση να αναμένεται στις αρχές του επόμενου έτους.
Από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, οι εισαγωγές ρωσικού άνθρακα έχουν απαγορευτεί πλήρως, ενώ οι εισαγωγές πετρελαίου έχουν μειωθεί από 27% στις αρχές του 2022 σε μόλις 2%. Η εξάρτηση της ΕΕ από το ρωσικό φυσικό αέριο έχει περιοριστεί από 45% σε 13% το πρώτο εξάμηνο του 2025, ωστόσο πέρυσι οι εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου ανήλθαν σε περίπου 10 δισ. ευρώ.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
