Προσγειώνονται στο τερέν της σκληρής πραγματικότητας οι ελπίδες για ένα γρήγορο τέλος του πολέμου στο Ιράν και μαζί οι αμετροεπείς δηλώσεις του προέδρου τον ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, περί γρήγορου θριάμβου και αλλαγής καθεστώτος στο Ιράν.
Με τον πόλεμο να εισέρχεται στη δεύτερη εβδομάδα, οι επενδυτές βλέποντας ότι όχι μόνο δεν υπάρχει αποκλιμάκωση, αλλά οι συγκρούσεις κλιμακώνονται, προετοιμάζονται για τα χειρότερα. Την ίδια ώρα ολοένα και περισσότεροι αναλυτές προειδοποιούν ότι ο πόλεμος δεν θα τελειώσει γρήγορα.
Μέχρι τώρα η αντίδραση στα χρηματιστήρια ήταν ψύχραιμη. Περίπου-7% υποχωρεί ο DAX στη Γερμανία, -5% ο Dow Jones, -6% ο ιταλικός δείκτης ΜΙΒ ενώ το Χρηματιστήριο Αθηνών σημείωσε απώλειες κοντά στο -8%.
Η ψυχραιμία ήταν αποτέλεσμα σε μεγάλο βαθμό της προσδοκίας ότι η πολεμική σύρραξη δεν θα έχει διάρκεια αλλά και στο ποντάρισμα ότι θα επαναληφθεί το μοτίβο που έχει αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια σε διάφορες στιγμές κρίσεων – εντάσεων: «βουτιά» των τιμών και γρήγορο ριμπάουντ και συνέχιση της ανόδου.
Το μεγάλο επενδυτικό στοίχημα
Το μεγάλο επενδυτικό στοίχημα είναι πλέον ένα: πόσο θα διαρκέσει ο πόλεμος.
Αν η κρίση αποκλιμακωθεί και η διπλωματία πάρει το πάνω χέρι, ομαλοποιώντας τις συνθήκες στην αγορά πετρελαίου και αποκαθιστώντας την ναυσιπλοΐα στα στενά του Ορμούζ, τότε η ανάκαμψη στα χρηματιστήρια θα είναι άμεση και θεαματική.
Αν όμως οι προβληματισμοί που διατυπώνουν πολλοί αναλυτές ότι οι ΗΠΑ πυροδότησαν έναν πόλεμο χωρίς να έχουν σχέδιο εξόδου, οι συγκρούσεις επεκταθούν και συνεχιστούν για μεγάλο διάστημα με μεγάλες επιπτώσεις στο πετρέλαιο και στη ναυσιπλοΐα τότε οι αγορές μπορεί να βρίσκονται στην αρχή ενός «μεγάλου χειμώνα».
Πολύ περισσότερο που οι αποτιμήσεις στα περισσότερα χρηματιστήρια, μετά από χρόνια παρατεταμένης ανόδου, δεν είναι χαμηλές ενώ μια παρατεταμένη αστάθεια θα μπορούσε να τροφοδοτήσει πολλαπλές πιέσεις σε οικονομικό, κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο στις ΗΠΑ και την Ευρώπη.
Οι ΗΠΑ δεν επιθυμούν να εμπλακούν με την αποστολή στρατιωτικών δυνάμεων κάτι που καθιστά ακόμα πιο δύσκολη την επίτευξη του στόχου για την αλλαγή καθεστώτος.
Επιπλέον η εξολόθρευση των παλαιών στελεχών του καθεστώτος του Ιράν δημιουργεί ανησυχία ότι μπορεί να αντικατασταθούν με μια νέα γενιά στελεχών περισσότερο ριζοσπαστικοποιημένων και αποφασισμένων να οδηγήσουν τη σύγκρουση με τη Δύση στα άκρα.
Σημειώνεται ότι το οικονομικό κόστος της παράτασης του πολέμου είναι πολύ μεγάλο τόσο για τις ΗΠΑ όσο και το Ισραήλ ενώ το Ιράν χτυπά στόχους με «φτηνά» drones.
Εκτιμάται ότι το Ιράν διαθέτει αποθέματα περίπου 80.000 drones Shahed.
Με λίγα λόγια το Ιράν είναι σε θέση να πλήττει στόχους στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής με σοβαρές επιπτώσεις στην παραγωγή πετρελαίου και κατ’ επέκταση στις τιμές και την ναυτιλία.
Το Χρηματιστήριο Αθηνών εν μέσω της αναταραχής
Στο περιβάλλον αυτό το Χρηματιστήριο Αθηνών προσπαθεί να βρει το βηματισμό του με τις εξελίξεις του πολέμου και την κίνηση των ευρωπαϊκών χρηματιστηρίων να αποτελούν τον οδηγό της τάσης.
Πρόσθετη εστία ανησυχίας αποτελεί το γεγονός ότι η Ελλάδα είναι πιο κοντά στην εύφλεκτη ζώνη και οι επιπτώσεις στον τουρισμό μπορεί να είναι σημαντικές.
Επιπλέον το άλμα του πετρελαίου, εάν συνεχιστεί και διαρκέσει, αναπόδραστα θα προκαλέσει νέο κύμα ακρίβειας.
Η κατάσταση πλήττει άμεσα εταιρείες όπως η Aegean που υποφέρει διπλά από την αναστάτωση στις πτήσεις και τον τουρισμό αλλά και την άνοδο των τιμών καυσίμων.
Οι τράπεζες δεν επιβαρύνονται άμεσα ωστόσο μια επιβράδυνση της οικονομίας, λόγω παρατεταμένης σύγκρουσης, θα ψαλιδίσει τη δυναμική τους.
H σύγκρουση διαταράσσει το αναπτυξιακό στόρι των τραπεζών: η Eurobank έχει πραγματοποιήσει μεγάλες επενδύσεις στην Κύπρο όπως και η Alpha Bank, χώρα που βρίσκεται πιο κοντά στο μάτι του κυκλώνα και επηρεάζεται περισσότερο από την Ελλάδα.
Επιπλέον «χαλά» και το αφήγημα της επέκτασης στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής με κινήσεις στα Σαουδική Αραβία κυρίως από Eurobank και Εθνική με την Alpha επίσης να προετοίμαζε ανάλογη κίνηση.
Η μεγαλύτερη αδυναμία του εγχώριου χρηματιστηρίου είναι ότι στα μετοχολόγια των μεγάλων εταιριών κυριαρχούν οι ξένοι και σε μια γενικευμένη απομείωση από μετοχές δεν θα υπήρχαν επαρκείς εγχώριες δυνάμεις για να απαλύνουν τις πιέσεις.
Αναταραχή στο πετρέλαιο
Την περασμένη Παρασκευή σημειώθηκε άλμα άνω του +10% στις τιμές του πετρελαίου, με την αγορά πετρελαίου να εισέρχεται σε μεγάλη αναταραχή καθώς ο πόλεμος στο Ιράν αναγκάζει μεγάλους παραγωγούς να περιορίζουν την παραγωγή, ενώ τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κουβέιτ έχουν ήδη αρχίσει να μειώνουν την παραγωγή τους, με το ενδεχόμενο να ακολουθήσουν και άλλες χώρες, καθώς οι αποθηκευτικοί χώροι γεμίζουν και τα δεξαμενόπλοια αποφεύγουν να περάσουν από τα Στενά του Ορμούζ.
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν έναν από τους πιο κρίσιμους ενεργειακούς διαδρόμους στον κόσμο, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου, γεγονός που εξηγεί γιατί κάθε διαταραχή στην περιοχή προκαλεί έντονη αναταραχή στις αγορές ενέργειας.
Συνολικά το brent κατέγραψε την προηγούμενη άνοδο 30% την περασμένη εβδομάδα, ενώ οι τιμές αναφοράς που συνδέονται με την περιοχή έχουν ήδη ξεπεράσει τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι εάν το Brent κινηθεί προς τα 120 δολάρια το βαρέλι, οι επιπτώσεις στον παγκόσμιο πληθωρισμό θα είναι σημαντικές, καθώς θα αυξηθεί το κόστος μεταφορών, ενέργειας και παραγωγής, δημιουργώντας νέο κύμα πιέσεων στις οικονομίες της Ευρώπης και των ΗΠΑ.
Κλιμάκωση το Σαββατοκύριακο
Οι επιθέσεις στη Μέση Ανατολή συνεχίστηκαν με ένταση το περασμένο Σαββατοκύριακο, με τον πόλεμο να εισέρχεται στη δεύτερη εβδομάδα του.
Το Ισραήλ πραγματοποίησε επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις στην Τεχεράνη, προκαλώντας ισχυρές εκρήξεις και επεκτείνοντας τα πλήγματά του και στις ενεργειακές υποδομές του Ιράν.
Παράλληλα, το Ιράν συνέχισε επιθέσεις εναντίον γειτονικών χωρών. Μη επανδρωμένο αεροσκάφος προκάλεσε ζημιές σε μονάδα αφαλάτωσης νερού στο Μπαχρέιν, ενώ πυραυλική επίθεση τραυμάτισε πέντε ανθρώπους στο κεντρικό Ισραήλ.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο χρήσης χερσαίων δυνάμεων για την κατάληψη του ιρανικού ουρανίου, χαρακτηρίζοντας παράλληλα την άνοδο στις τιμές των καυσίμων ως μια «μικρή δυσλειτουργία».
Το Ισραήλ επανέλαβε επίσης την επίθεσή του στον νότιο Λίβανο νωρίς την Κυριακή.
Την ίδια στιγμή, ανώτεροι Ιρανοί κληρικοί άφησαν να εννοηθεί ότι έχει ήδη επιλεγεί νέος ανώτατος ηγέτης μετά τον θάνατο του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, χωρίς όμως να αποκαλύψουν την ταυτότητά του.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
