Στο ξεκίνημα του 2026 οι ανακοινώσεις σορτ θέσεων, δηλαδή δανεισμός μετοχών και πώλησή τους με σκοπό την επαναγορά τους σε χαμηλότερες τιμές, σε εγχώριες μετοχές έχουν πληθύνει, καθώς μετά τη Metlen σορτ θέσεις έχουν ανοίξει στην Alpha Bank και την Bally’s Intralot.
Τους τελευταίο διάστημα έχει ανακοινωθεί ότι η Millennium International Management έχει προχωρήσει σε σορτ πωλήσεις του 0,55261% των μετοχών της Alpha Bank, το Qube Research & Technologies Limited έχει σορτάρει το 0,50026% της Bally’s Intralot, ενώ οι περισσότερες σορτ θέσεις είναι στη Metlen.
Η AKO Capital έχει σορτάρει το 0,78629% των μετοχών της Metlen, το Covalis το 0,50547%, το Millennium International Management το 1,01204% και το Millennium Capital Management (DIFC) Limited το 1,01666% των μετοχών της Metlen.
Ωστόσο, τα σορταρίσματα δεν είναι κάτι καινούργιο.
Τα τελευταία 13 χρόνια αρκετά funds προχωρούν σε σορτάρισμα, δηλαδή ανοιχτές πωλήσεις, ελληνικών μετοχών. Και δεδομένου ότι για να ανοίξουν θέσεις σορτ απαιτείται υψηλή εμπορευσιμότητα, τα σορταρίσματα στην Ελλάδα αφορούν λίγες και υψηλής εμπορευσιμότητας μετοχές.
Εθνική Τράπεζα, Eurobank, Alpha Bank, Πειραιώς, Motor Oil, ΔΕΗ, Folli Follie και Τέρνα Ενεργειακή βρέθηκαν στο στόχαστρο διαφόρων funds, τα οποία προχώρησαν στο διάστημα 2013 – 2024 σε ανοιχτές πωλήσεις, εκτιμώντας ότι οι τιμές τους ήταν υπερτιμημένες και ότι θα μπορούσαν να τις επαναγοράσουν, δηλαδή να κλείσουν τις θέσεις τους, σε χαμηλότερες τιμές με κέρδος.
Το 2013 βρέθηκε στο στόχαστρο η Εθνική Τράπεζα, το 2015 η Eurobank, το 2016 η Alpha Bank και η Τράπεζα Πειραιώς, το 2017 η Alpha Bank, η Εθνική, η Eurobank, η Πειραιώς και η ΔΕΗ, το 2018 η Πειραιώς, η ΔΕΗ, η Folli Follie, η Alpha Bank, η Εθνική, η Eurobank, το 2019 η Alpha Bank, η Εθνική, η Eurobank, η Πειραιώς και η ΔΕΗ, το 2020 ξανά οι τέσσερις τράπεζες, η ΔΕΗ, η Motor Oil και η Cairo Mezz, το 2021 οι τέσσερις τράπεζες και η ΔΕΗ, το 2022 η Alpha Bank, η Eurobank, η Πειραιώς, η Folli Follie, η ΔΕΗ και η Cairo Mezz, το 2023 η Εθνική Τράπεζα και η Τέρνα Ενεργειακή και το 2024 η Motor Oil.
Από τα funds που έχουν αναπτύξει δραστηριότητα στην εγχώρια αγορά, τα πιο δραστήρια όλα αυτά τα χρόνια είναι το Millennium International Management LP, το Marshall Wace LLP, η Lansdowne Partners (UK) LLP, η Covalis Capital LLP, η Oceanwood Capital Management LTD και η Millennium Capital Management (DIFC) Limited.
Κατά κανόνα, ένα fund προχωρά σε ανοιχτή πώληση μετοχών μιας εταιρείας όταν εκτιμά ότι αυτή είναι υπερτιμημένη, με σκοπό να κλείσει τη θέση του σε χαμηλότερες τιμές και με σημαντικά κέρδη.
Ωστόσο, δεν είναι όλες οι σορτ κινήσεις κερδοσκοπικές. Πολλές φορές συνδέονται με κινήσεις αντιστάθμισης κινδύνου. Ή για πιο τεχνικές κινήσεις: π.χ. η έξοδος μιας μετοχής από έναν δείκτη οδηγεί σε ρυστοποιήσεις παθητικών χαρτοφυλακίων προκαλώντας πίεση στη μετοχή βραχυχρόνια, πίεση που κάποια hedge funds θέλουν να εκμεταλλευτουν.
Περιττό να σημειώσουμε ότι τα funds που σορτάρουν δεν έχουν το αλάθητο. Κάποιες φορές τα επενδυτικά στοιχήματά τους βγαίνουν και κάποιες άλλες όχι.
Ο θρίαμβος της QCM
Στην εγχώρια ιστορία των short υπάρχει μία περίπτωση, αυτή της QCM, που έγραψε ιστορία. Το hedge fund «γκρέμισε» μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες της χώρας, τη Folli Follie, εταιρεία που μετείχε στον FTSE-20, εκθέτοντας τη χώρα, καθώς αποκαλύφθηκε ότι οι ισολογισμοί της εγχώριας εταιρείας ήταν παραποιημένοι.
Το αμερικανικό fund Quintessential Capital Management (QCM), hedge fund γνωστό για στρατηγικές activist short selling, δηλαδή ανοίγει short θέσεις και δημοσιεύει αναλυτικές εκθέσεις όταν θεωρεί ότι μια εταιρεία είναι υπερτιμημένη ή υπάρχουν προβλήματα στα οικονομικά της στοιχεία, στις 4 Μαΐου 2018 δημοσίευσε έκθεση που αμφισβητούσε τα οικονομικά στοιχεία της Folli και τις δραστηριότητες της εταιρείας στην Ανατολή.
Στις 25 Μαΐου 2018 η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς αποφάσισε την αναστολή διαπραγμάτευσης των μετοχών της Folli Follie, με τη μετοχή στο διάστημα αυτό να έχει απώλειες -77%.
Η υπόθεση πήρε τον δρόμο των δικαστηρίων.
Και η πανωλεθρία της Lansdowne
Το 2018 η Lansdowne είχε μεγάλες ανοιχτές θέσεις πώλησης στη ΔΕΗ, την Πειραιώς, την Eurobank και την Alpha Bank.
Στις αρχές Οκτωβρίου 2018 παρουσίασε σε περίπου 100 επενδυτές έκθεση – ανάλυση, στην οποία υποστήριζε ότι οι εγχώριες τράπεζες θα χρειαστούν 7 δισ. ευρώ για να ανακεφαλαιοποιηθούν (με τη χρηματιστηριακή αξία των συστημικών τραπεζών τότε να είναι στα 5,4 δισ.), ενώ εκτιμούσε ότι η ΔΕΗ όδευε σε χρεοκοπία, γεγονός που θα επιβάρυνε τις τράπεζες με επιπλέον 1 δισ.
Η παρουσίαση της έκθεσης της Lansdowne για τις τράπεζες προκάλεσε έντονες αναταράξεις στο χρηματιστήριο και αναζωπύρωσε τις ανησυχίες για την πορεία του κλάδου.
Τη Δευτέρα 2 Οκτωβρίου, ο Γενικός Δείκτης σημείωσε πτώση 1,5%, ενώ ο τραπεζικός δείκτης υποχώρησε κατά 4%.
Η πίεση εντάθηκε την Τρίτη 3 Οκτωβρίου, όταν καταγράφηκε μαζικό ξεπούλημα τραπεζικών μετοχών, με τον κλαδικό δείκτη να καταγράφει απώλειες 8,8%, εντείνοντας τους φόβους για την κεφαλαιακή επάρκεια των τραπεζών και το ενδεχόμενο νέας ανακεφαλαιοποίησης.
Η απότομη πτώση οδήγησε, τότε, την κυβέρνηση σε έκτακτη σύσκεψη, με αναφορές σε πιθανές κερδοσκοπικές κινήσεις.
Λίγες ημέρες αργότερα παρενέβη ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, διαβεβαιώνοντας ότι «οι χρηματιστηριακές εξελίξεις του τραπεζικού κλάδου τις προηγούμενες ημέρες δεν σχετίζονται με την υγεία των ελληνικών τραπεζών».
Η έκθεση της Lansdowne για τις τράπεζες και τη ΔΕΗ έγραψε ιστορία όσον αφορά την αστοχία.
Η εκτίμηση για νέα ανακεφαλαιοποίηση του κλάδου, λόγω δικαστικών αποφάσεων που άλλαζαν το καθεστώς των εγγυήσεων στην Ελλάδα, διαψεύστηκε παταγωδώς και ακόμη πιο παταγωδώς διαψεύστηκαν οι αναλύσεις της για τη ΔΕΗ.
Με την αλλαγή κυβέρνησης το 2019 και την ανάληψη της διοίκησης από τον Γ. Στάσση, η εταιρεία πέτυχε ένα από τα πιο εντυπωσιακά turnaround stories στην Ευρώπη και εν συνεχεία, με την αύξηση κεφαλαίου και τις επενδύσεις που έχει πραγματοποιήσει, έχει μετασχηματιστεί σε έναν πολυεπίπεδο όμιλο.
Για την ιστορία, η μετοχή της ΔΕΗ τον Οκτώβριο του 2018 σημείωσε χαμηλό 1,11 ευρώ και σήμερα διαπραγματεύεται στα 18,90 ευρώ, η μετοχή της Eurobank τα 0,61 ευρώ και σήμερα βρίσκεται στα 3,92 ευρώ. Μόνο η Πειραιώς βρίσκεται χαμηλότερα από τα επίπεδα του 2018, λόγω της μεγάλης ΑΜΚ που έγινε το 2020 υπέρ νέων μετόχων.
Σημειώνεται ότι το 2019 η Lansdowne Partners απομάκρυνε με συνοπτικές διαδικασίες τον αναλυτή που είχε «χτίσει» το case για τις ελληνικές τράπεζες και τη ΔΕΗ.