Τα ανωνυμοποιημένα ιατρικά δεδομένα 1,41 εκατομμυρίων ασθενών του Νοσοκομείου Παπαγεωργίου στη Θεσσαλονίκη αξιοποιήθηκαν σε παγκόσμια μελέτη ανάλυσης δεδομένων υγείας, τη μεγαλύτερη που έχει πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα, με συνολικό πληθυσμό αναφοράς 80 εκατομμυρίων ανθρώπων. «Είναι η πρώτη φορά που συμμετέχουμε εμείς και συμμετέχουν δεδομένα από Ελλάδα», ανέφερε ο ερευνητής ψηφιακής υγείας του ΙΝΕΒ/ΕΚΕΤΑ, Παντελής Νατσιάβας, σε εκδήλωση του ερευνητικού κέντρου και της Cisco με τίτλο «Δεδομένα & Τεχνητή Νοημοσύνη στην Υγεία: Τα πρώτα ευρήματα - Η μεγάλη προοπτική».
Σύμφωνα με τον κ. Νατσιάβα, το Νοσοκομείο Παπαγεωργίου αποτελεί ένα από τα ελάχιστα ευρωπαϊκά νοσοκομεία που αξιοποιούν δευτερογενώς τα δεδομένα τους, συμβάλλοντας στις μελέτες του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων. «Αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό και δεν είναι καθόλου αυτονόητο», υπογράμμισε, αναφερόμενος στη μελέτη που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο Lancet και χαρακτηρίζεται ως η μεγαλύτερη ανάλυση δεδομένων πραγματικού κόσμου που έχει διεξαχθεί μέχρι σήμερα.
Ο ερευνητής τόνισε ότι η βάση δεδομένων του νοσοκομείου περιλαμβάνει στοιχεία από 1,41 εκατ. Έλληνες ασθενείς, τα οποία χρησιμοποιούνται με απόλυτα ασφαλή τρόπο, χωρίς διαμοιρασμό. «Η ασφάλεια και η ιδιωτικότητα των ασθενών είναι απόλυτη προτεραιότητα», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι τα δεδομένα αυτά θα αξιοποιηθούν και σε επερχόμενη μελέτη για τον εντοπισμό σημάτων φαρμακοεπαγρύπνησης, η οποία θα παρουσιαστεί σε μεγάλο ευρωπαϊκό συνέδριο.
Η πρόκληση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην Υγεία
Αναφερόμενος στις ιδιαιτερότητες της ανάπτυξης εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης στην υγεία, ο κ. Νατσιάβας σημείωσε ότι η ακρίβεια ενός αλγορίθμου δεν αρκεί αν δεν διασφαλίζεται η ασφάλεια των ασθενών. «Αν το 2%, στο οποίο ο αλγόριθμος θα αστοχήσει, οδηγεί σε σημαντική βλάβη στον ασθενή, τότε ο αλγόριθμος αυτός δεν είναι επαρκής», τόνισε. Παράλληλα, εξήγησε ότι ακόμη και το ποσοστό επιτυχίας πρέπει να αποδεικνύει ότι συμβάλλει ουσιαστικά στη βελτίωση της θεραπείας και της διαχείρισης των ασθενών.
Ως σημαντική πρόκληση για τους ειδικούς πληροφορικής στον χώρο της υγείας, χαρακτήρισε το υπάρχον κανονιστικό πλαίσιο, το οποίο καθορίζει πώς γίνεται η διαχείριση των δεδομένων. «Η τεχνητή νοημοσύνη για να εκπαιδευτεί χρειάζεται μεγάλους όγκους δεδομένων - λίμνες, θάλασσες και ποταμούς δεδομένων», είπε, επισημαίνοντας ότι σήμερα υπάρχουν μόνο «μικρές λακκούβες με λασπωμένα δεδομένα». Η λύση, όπως ανέφερε, βρίσκεται στη δημιουργία δικτύων από πηγές δεδομένων και στην εφαρμογή μικτών υπολογιστικών τεχνικών που συνδυάζουν γράφους γνώσης και υβριδική μηχανική μάθηση.
Η επόμενη μέρα για την αξιοποίηση των δεδομένων
Ο κ. Νατσιάβας υπογράμμισε ότι το μεγάλο στοίχημα για τη βιωσιμότητα της αξιοποίησης των δεδομένων στην υγεία είναι η κλιμάκωση και η επέκταση των μελετών. Αυτό, όπως σημείωσε, απαιτεί πόρους και συνέργειες, όπως αυτή του ΙΝΕΒ-ΕΚΕΤΑ με τη Cisco, που επέτρεψε την αξιοποίηση των δεδομένων του Νοσοκομείου Παπαγεωργίου. Κλείνοντας, αναφέρθηκε στη συνεργασία του ΕΚΕΤΑ με την AstraZeneca, η οποία, όπως είπε, «συνδέει τη βιωσιμότητα και την κλιμάκωση για να αξιοποιηθούν τα δεδομένα αυτά».