Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας (ERC) ανακοίνωσε τη χρηματοδότηση 319 ερευνητών από όλη την Ευρώπη μέσω του προγράμματος Επιχορηγήσεων Προωθημένης Έρευνας (Advanced Grants), συνολικού ύψους 838 εκατ. ευρώ. Μεταξύ των επιλεγμένων έργων περιλαμβάνονται και τρία που προέρχονται από ελληνικά ερευνητικά ιδρύματα.
Συγκεκριμένα, επιχορήγηση εξασφάλισε ο διεθνούς φήμης Έλληνας ερευνητής Χρίστος Παπαδημητρίου από το ερευνητικό κέντρο «Αθηνά», για την πρότασή του με θέμα «Η νέα εποχή της αλγοριθμικής θεωρίας παιγνίων». Επίσης, η Μερσέντε Κατζαβικάν (Mercedeh Khajavikhan) από το Ινστιτούτο Φυσικής Πλάσματος του Πανεπιστημίου Κρήτης επιχορηγείται για το έργο «EnBright».
Η Χιούλια Τζανμπακάλ (Saffet Hülya Canbakal), καθηγήτρια Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Sabanci και αντεπιστέλλον μέλος του Ινστιτούτου Μεσογειακών Σπουδών του ΙΤΕ, θα υλοποιήσει το πρόγραμμα «Η ανισότητα των φύλων στην Ανατολική Μεσόγειο: Από την πρώιμη νεωτερικότητα έως τη σύγχρονη εποχή, 1650-1900». Στο πλαίσιο του έργου θα δημιουργηθεί μια καινοτόμος βάση δεδομένων με περίπου 150.000 μεταθανάτιες απογραφές περιουσιών και πλήθος αρχειακών πηγών, όπως συμβολαιογραφικά έγγραφα, κτηματολόγια και απογραφές. Σύμφωνα με το ΙΤΕ, το ίδρυμα κατέχει τον μεγαλύτερο αριθμό χρηματοδοτούμενων έργων ERC στην Ελλάδα.
Αύξηση των προτάσεων για Advanced Grants
Στην πρόσκληση του 2025 για Advanced Grants υποβλήθηκαν 3.329 προτάσεις, αριθμός αυξημένος κατά 31% σε σχέση με τις 2.534 της προηγούμενης χρονιάς. Από αυτές εγκρίθηκε το 9,6% για χρηματοδότηση. Οι ερευνητές που θα λάβουν επιχορήγηση θα δραστηριοποιηθούν σε 24 κράτη-μέλη της ΕΕ και συνδεδεμένες χώρες.
Τις περισσότερες επιχορηγήσεις εξασφάλισαν το Ηνωμένο Βασίλειο (62), η Γερμανία (46), η Ελβετία (32), η Ισπανία (29) και η Γαλλία (26). Παράλληλα, Έλληνες επιστήμονες που εργάζονται σε ιδρύματα του εξωτερικού περιλαμβάνονται επίσης στους δικαιούχους, όπως οι Γεώργιος Κατσαρός (Institute of Science and Technology Austria), Δημήτρης Λιγνός (Πολυτεχνείο της Λωζάνης - EPFL), Κωνσταντίνος Καφέτσιος (Palacky University Olomouc), Ηλίας Κουτσουπιάς (Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης), Χρήστος Λυντέρης (University of St. Andrews) και Βενιζέλος Παπαγιαννόπουλος (The Francis Crick Institute).
Διεθνής διάσταση και ερευνητική ποικιλία
Τα έργα των νέων υποτρόφων καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, από την ανάλυση της ευαλωτότητας των ανθρώπων στον εθισμό έως την έρευνα για τη γονιμότητα των γυναικών και τη μελέτη σύνθετων μαθηματικών και φυσικών συστημάτων. Οι επιχορηγήσεις αποτελούν μέρος του προγράμματος «Horizon Europe» της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στη λίστα περιλαμβάνονται ακόμη 13 ερευνητές από την Αυστραλία, τον Καναδά και τις ΗΠΑ που επέλεξαν να διεξάγουν την έρευνά τους στην Ευρώπη. Συνολικά, 164 ερευνητές εκτός Ευρώπης υπέβαλαν αίτηση για Advanced Grant το 2025, έναντι 44 την προηγούμενη χρονιά. Όπως δήλωσε η Επίτροπος της ΕΕ για τις Νεοφυείς Επιχειρήσεις, την Έρευνα και την Καινοτομία, Εκατερίνα Ζαχάριεβα, «η αύξηση των αιτήσεων από ερευνητές με έδρα εκτός Ευρώπης δείχνει ότι πρωτοβουλίες όπως το 'Choose Europe' ενισχύουν την ελκυστικότητα της Ευρώπης για κορυφαία επιστημονικά ταλέντα».
Η νέα πρόσκληση για υποβολή αιτήσεων για Advanced Grant το 2026 παραμένει ανοιχτή έως τις 27 Αυγούστου 2026.