Η νέα πύλη ανοικτών δεδομένων Data.gov.gr, που φιλοδοξεί να αποτελέσει το κεντρικό σημείο πρόσβασης σε δεδομένα του ελληνικού Δημοσίου για πολίτες, ερευνητές, πανεπιστήμια, επιχειρήσεις και οργανισμούς, παρουσιάστηκε στο υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Το βασικό μήνυμα της εκδήλωσης ήταν ότι τα ανοικτά δεδομένα δεν είναι πλέον θεωρητική έννοια, αλλά κρίσιμο εργαλείο διαφάνειας, καινοτομίας και ανάπτυξης, αποτελώντας ένα νέο μοντέλο λειτουργίας του κράτους που μετατρέπει την πληροφορία σε δημόσιο αγαθό.
Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, χαρακτήρισε την παρουσίαση της πλατφόρμας ως «πολύ μεγάλη στιγμή» για τη δημόσια διοίκηση και την ελληνική ψηφιακή πολιτική, υπογραμμίζοντας ότι «δεν υπάρχει τεχνητή νοημοσύνη χωρίς ανοικτά δεδομένα». Όπως τόνισε, η χώρα είχε για χρόνια σημαντικό έλλειμμα στο πεδίο αυτό, καθώς «υπήρχε μια μαύρη τρύπα» γύρω από τη διαθεσιμότητα και τη διάθεση δημοσίων δεδομένων.
Ο υπουργός επεσήμανε ότι το έργο ήταν απαιτητικό, αφού «είναι δύσκολο έργο να πείσουμε το ελληνικό Δημόσιο να ανοίξει τα δεδομένα του». Εξήγησε ότι για δεκαετίες απουσίαζε η κουλτούρα αξιοποίησης και διάθεσης δεδομένων, σημειώνοντας πως «τα ανοικτά δεδομένα είναι πλούτος και πρέπει να κατανοήσουμε την αξία τους».
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ποιότητα και την επικαιροποίηση των δεδομένων, επισημαίνοντας ότι το ζητούμενο δεν είναι μόνο ο όγκος πληροφοριών, αλλά η αξιοπιστία και η επαναχρησιμοποίησή τους. Όπως ανέφερε, τα δεδομένα μπορούν να αποτελέσουν «πηγή βάσης για καινούργιες εφαρμογές», ενισχύοντας την καινοτομία, τις startups και την ερευνητική δραστηριότητα.
Η πορεία και τα μεγέθη της νέας πλατφόρμας
Ο Δημήτρης Παπαστεργίου χαρακτήρισε το έργο «οφειλόμενο» βήμα προς τη σύγχρονη ψηφιακή διακυβέρνηση, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα έπρεπε να καλύψει απόσταση έναντι άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Υπενθύμισε ότι παλαιότερα υπήρχαν μόλις 80 ομάδες δεδομένων διαθέσιμες, ενώ σήμερα η νέα πύλη συγκεντρώνει 9.523 ανοικτά datasets, 31.441 πόρους δεδομένων, 22 υπηρεσίες και 455 οργανισμούς.
Κατά την εκδήλωση, έγινε αναφορά και στην αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης στις δημόσιες υπηρεσίες, με τον υπουργό να συνδέει το Data.gov.gr με το ευρύτερο ψηφιακό οικοσύστημα της χώρας. Όπως είπε, «σύντομα ο Δαίδαλος θα αρχίσει να χτυπά», υπονοώντας τις νέες δυνατότητες που θα αναπτυχθούν στον τομέα της ανάλυσης δεδομένων.
Ο υπουργός αναφέρθηκε επίσης στη σημασία της συνεργασίας με την κοινωνία, τα πανεπιστήμια και τους ερευνητικούς φορείς, ώστε τα δεδομένα να αξιοποιούνται ουσιαστικά και να επιστρέφουν αξία στους πολίτες.
Το θεσμικό πλαίσιο και οι άξονες ανάπτυξης
Ο ειδικός γραμματέας Τεχνητής Νοημοσύνης και Διακυβέρνησης Δεδομένων, Βασίλης Καρκατζούνης, χαρακτήρισε το έργο «συλλογική προσπάθεια» που απαιτεί τη συμμετοχή όλων των φορέων του Δημοσίου. Τόνισε ότι η πύλη Data.gov.gr αποτελεί τον κεντρικό κατάλογο ανοικτών δεδομένων της Ελληνικής Δημοκρατίας, προσφέροντας ενιαία πρόσβαση σε δεδομένα του δημόσιου τομέα.
Το όραμα της πλατφόρμας βασίζεται σε τέσσερις άξονες: απλή και αξιόπιστη πρόσβαση στα δημόσια δεδομένα, βελτίωση της ποιότητας και της επαναχρησιμοποίησης, ενίσχυση της καινοτομίας και της τεκμηριωμένης λήψης αποφάσεων, και συνεχή βελτίωση μέσω συνεργασιών με οργανισμούς, πολίτες και επιχειρήσεις.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας της πύλης, καθώς, όπως εξήγησε ο Βασίλης Καρκατζούνης, η δημοσίευση ανοικτών δεδομένων «δεν είναι επιλογή, αλλά νομική υποχρέωση». Η νέα φιλοσοφία του κράτους βασίζεται στην αρχή «ανοικτά εξ ορισμού - κλειστά αν υπάρχει λόγος».
Ποιότητα, οφέλη και προοπτικές
Η νέα πύλη δεν λειτουργεί ως απλή «αποθήκη αρχείων», αλλά ως οργανωμένη υποδομή δεδομένων με ποιοτικά χαρακτηριστικά. Κάθε dataset πρέπει να πληροί συγκεκριμένα κριτήρια σχετικά με μεταδεδομένα, ενημέρωση, ανοικτές μορφές, άδειες χρήσης, προστασία προσωπικών δεδομένων και διαλειτουργικότητα.
Η πορεία προς τη σημερινή μορφή της πλατφόρμας ξεκίνησε το 2013. Το 2020 υπήρχαν μόλις 83 σύνολα δεδομένων από 28 οργανισμούς, ενώ το 2025 συστάθηκε η Ειδική Γραμματεία Τεχνητής Νοημοσύνης και Διακυβέρνησης Δεδομένων, αναλαμβάνοντας τον συντονισμό της εθνικής στρατηγικής.
Η ευρεία διάθεση ανοικτών δεδομένων αναμένεται να ενισχύσει τη διαφάνεια και τη δημοκρατία, επιτρέποντας στους πολίτες να ελέγχουν τις δράσεις του κράτους και να αυξάνεται η εμπιστοσύνη προς τους θεσμούς. Παράλληλα, δημιουργεί οικονομικό αντίκτυπο, καθώς επιχειρήσεις και startups μπορούν να αξιοποιήσουν τα δεδομένα για νέα προϊόντα και υπηρεσίες χωρίς κόστος απόκτησης.
Η ύπαρξη κεντρικά διαθέσιμων δεδομένων μειώνει τη γραφειοκρατία και περιορίζει την επανάληψη διαδικασιών μεταξύ φορέων, ενισχύοντας τη συνεργασία μεταξύ υπουργείων και οργανισμών. Επιπλέον, η πλατφόρμα θα αποτελέσει εργαλείο για την τεκμηριωμένη λήψη αποφάσεων και την προώθηση της έρευνας και της καινοτομίας.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η διασύνδεση με το portal data.europe.eu θα καταστήσει τα ελληνικά δεδομένα ορατά και αξιοποιήσιμα πανευρωπαϊκά, ενισχύοντας τη θέση της χώρας στο ευρωπαϊκό ψηφιακό οικοσύστημα.
Η πύλη Data.gov.gr περιλαμβάνει ήδη ευρύ φάσμα θεματικών κατηγοριών, από γεωργία και ενέργεια έως οικονομία, υγεία, περιβάλλον και τεχνητή νοημοσύνη. Η ανάπτυξή της χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης, με στόχο να πειστούν ακόμη περισσότεροι φορείς να ανοίξουν και να επικαιροποιούν τα δεδομένα τους.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news