Η ναυτιλία βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο των γεωπολιτικών ανταγωνισμών, ενώ ταυτόχρονα αντιμετωπίζει μεγάλες προκλήσεις στην πορεία προς την απανθρακοποίηση, όπως ανέδειξε η πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών (ΕΕΕ), Μελίνα Τραυλού, μιλώντας στο ενεργειακό συνέδριο που συνδιοργάνωσαν οι Financial Times και η Καθημερινή.
Η κ. Τραυλού τόνισε ότι η ναυτιλία έχει πλέον «εργαλειοποιηθεί» σε γεωπολιτικές κρίσεις και έχει «στοχοποιηθεί αδίκως». Ωστόσο, υπογράμμισε πως μέσα από αυτή τη συγκυρία, ο κλάδος έχει αποκτήσει μεγαλύτερη ορατότητα στα διεθνή κέντρα λήψης αποφάσεων.
Η ευρωπαϊκή διάσταση και η ελληνική ναυτιλία
Η πρόεδρος της ΕΕΕ άσκησε κριτική στην Ευρώπη για τη διαχρονική υποτίμηση της σημασίας της ναυτιλίας, σημειώνοντας ότι η ελληνική ναυτιλία αντιπροσωπεύει περίπου το 61% της ευρωπαϊκής και το 35% της παγκόσμιας ναυτιλιακής δραστηριότητας. Όπως είπε, ο πόλεμος Ρωσίας - Ουκρανίας ανάγκασε την Ευρώπη να αντιληφθεί την εξάρτησή της από τη ναυτιλία και τη ναυτιλιακή βιομηχανία.
Πράσινη μετάβαση και απανθρακοποίηση
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε η κ. Τραυλού στην πράσινη μετάβαση, σημειώνοντας ότι η ναυτιλία είναι ο πρώτος βιομηχανικός κλάδος που τέθηκε αντιμέτωπος με μετρήσιμους στόχους απανθρακοποίησης ήδη από το 2013. «Η ναυτιλία είναι ο δυσκολότερος κλάδος να απανθρακοποιηθεί», είπε, επισημαίνοντας ότι συχνά τίθενται στόχοι χωρίς να υπάρχουν οι απαραίτητες τεχνολογικές λύσεις.
Αναφερόμενη στον International Maritime Organization (ΙΜΟ), υπογράμμισε ότι οι αποφάσεις για τη ναυτιλία επηρεάζονται πλέον από τις γεωπολιτικές ισορροπίες μεταξύ ΗΠΑ, Κίνας και Ευρώπης. «Εμείς φωνάζουμε ότι αυτή η λύση δεν είναι εφικτή», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η διεθνής συγκυρία οδηγεί σε πιο ρεαλιστική συζήτηση για την απανθρακοποίηση.
Νέα καύσιμα και LNG
Η πρόεδρος της ΕΕΕ αναφέρθηκε στα εναλλακτικά ναυτιλιακά καύσιμα, επισημαίνοντας τα ζητήματα επάρκειας και ασφάλειας που συνοδεύουν επιλογές όπως τα βιοκαύσιμα, η αμμωνία, η μεθανόλη και το υδρογόνο. «Ξεχνάμε ότι πάνω στα πλοία υπάρχουν άνθρωποι και δεν είναι μόνο τα πλοία αλλά και τα λιμάνια και το περιβάλλον», είπε χαρακτηριστικά.
Όπως τόνισε, το LNG αποτελεί σήμερα τη μοναδική άμεσα διαθέσιμη λύση για τη μείωση των εκπομπών. Η ελληνική ναυτιλία διαθέτει έναν από τους νεότερους στόλους παγκοσμίως και έχει μειώσει το ανθρακικό της αποτύπωμα κατά περίπου 20%.
Γεωπολιτικές κρίσεις και παγκόσμιο εμπόριο
Αναφερόμενη στις εμπόλεμες ζώνες και τις ανατροπές στους εμπορικούς διαδρόμους, η κ. Τραυλού υπογράμμισε ότι το 90% του παγκόσμιου εμπορίου διακινείται μέσω θαλάσσης. «Αυτό το καταλάβαμε μέσα στο Covid, όταν το μόνο μέσο που κυκλοφορούσε ήταν το πλοίο», σημείωσε, αναδεικνύοντας τον ρόλο της ναυτιλίας στη διατήρηση των εφοδιαστικών αλυσίδων.
Η ίδια υπογράμμισε ότι ο σύγχρονος πλοιοκτήτης καλείται να λειτουργεί σε ένα απρόβλεπτο περιβάλλον, συνδυάζοντας πολλαπλές δεξιότητες. «Ένας πλοιοκτήτης πρέπει να είναι οικονομολόγος, μηχανικός, ναυτικός, ασφαλιστής, μάγειρας και καπετάνιος», είπε χαρακτηριστικά.
Δασμοί, εμπόριο και Κίνα
Για τους δασμούς και τις εμπορικές εντάσεις, η πρόεδρος της ΕΕΕ προειδοποίησε ότι οι μονομερείς αποφάσεις αυξάνουν το κόστος για τους πολίτες και προκαλούν στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό. Παράλληλα, αναφέρθηκε στη στρατηγική ανάπτυξης της Κίνας, η οποία συνέδεσε πρώτες ύλες, παραγωγή, εξαγωγές και θαλάσσιες μεταφορές. Παρά τις γεωπολιτικές πιέσεις, τόνισε ότι «τα καράβια ταξιδεύουν και τα καράβια θα ταξιδεύουν».
Ο «σκιώδης στόλος»
Η κ. Τραυλού αναφέρθηκε και στο ζήτημα του λεγόμενου «σκιώδους στόλου», υποστηρίζοντας ότι η ελληνική ναυτιλία έχει στοχοποιηθεί αδίκως. Οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας δημιούργησαν συνθήκες στρέβλωσης του ανταγωνισμού και ενίσχυσαν παράλληλα δίκτυα μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου. «Ο σκιώδης στόλος είναι απειλή για τη ναυτιλία», ανέφερε, προσθέτοντας ότι δεν υπάρχουν στοιχεία που να συνδέουν ελληνικά πλοία με τον λεγόμενο "dark fleet".
Οι γυναίκες στη ναυτιλία
Η πρόεδρος της ΕΕΕ στάθηκε και στη θέση των γυναικών στον κλάδο, αναγνωρίζοντας ότι εξακολουθούν να υφίστανται στερεότυπα και δυσκολίες για όσες επιθυμούν να ακολουθήσουν το ναυτικό επάγγελμα. «Το στερεότυπο υπάρχει και υπάρχει δυσκολία στις γυναίκες να μπουν στο επάγγελμα του ναυτικού», είπε, διευκρινίζοντας ότι η ίδια δεν είδε ποτέ τη ναυτιλία μέσα από το πρίσμα του φύλου.
Η κοινωνική συμβολή της ναυτιλίας
Αναφερόμενη στην κοινωνική διάσταση του κλάδου, η κ. Τραυλού υπογράμμισε ότι η ναυτιλία αποτελεί σημαντικό κοινωνικό εταίρο, με δράσεις κοινωνικής προσφοράς και εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες. «Είμαι πολύ υπερήφανη που ο κλάδος κερδίζει αλλά και δίνει πίσω στην κοινωνία», ανέφερε, σημειώνοντας ότι η ΕΕΕ υλοποιεί πρόγραμμα 365 υποτροφιών για μεταπτυχιακές σπουδές και έργα αποκατάστασης σχολικών υποδομών στη Θεσσαλία.