Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, μιλώντας στο 11ο Οικονομικό Φόρουμ Δελφών 2026, σε πάνελ με την ευρωπαία επίτροπο για τη Μεσόγειο Dubravka Šuica, υπογράμμισε τη σημασία της ενίσχυσης του ρόλου της Μεσογείου ως δικτύου συνεργασίας με τη νότια γειτονιά, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική.
Ο κ. Γεραπετρίτης τόνισε την ανάγκη για συνέργειες, αναγνωρίζοντας παράλληλα ότι δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή προβλέψιμο σενάριο για τις εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή. Επισήμανε ότι είναι κρίσιμο να υπάρχουν σταθερά σημεία αναφοράς για το μέλλον, ιδιαίτερα σε σχέση με τη Μέση Ανατολή, χαρακτηρίζοντας την κατάσταση «πολύ επικίνδυνη και ασταθή», καθώς εμπλέκει πολλά κράτη και κρίσιμα συμφέροντα.
Ο υπουργός ανέφερε ότι για πρώτη φορά παρατηρείται σε τέτοια έκταση η χρήση της ναυτικής ελευθερίας ως όπλο πολέμου, γεγονός που επηρεάζει άμεσα τη Μεσόγειο. Επεσήμανε ότι πέρα από την ανθρωπιστική διάσταση, πρέπει να αντιμετωπιστούν οι επιπτώσεις του πολέμου, όπως η πιθανή αύξηση των μεταναστευτικών ροών, ειδικά από τον Λίβανο. Παράλληλα, σημείωσε τις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, κυρίως από το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γαλλία, για το μέλλον των Στενών του Ορμούζ, υπογραμμίζοντας ότι «πρέπει να διασφαλιστεί με κάθε κόστος η ελευθερία της ναυσιπλοΐας».
«Δεν μπορούμε να θέσουμε προηγούμενο τελών διοδίων ή οποιουδήποτε άλλου είδους οικονομικού βάρους κατά τη διάβαση οποιουδήποτε είδους στενού», δήλωσε χαρακτηριστικά ο κ. Γεραπετρίτης.
Η σημασία της διασυνδεσιμότητας και της προληπτικής δράσης
Ο υπουργός αναφέρθηκε στη σημασία της διασυνδεσιμότητας στη Μεσόγειο, τονίζοντας ότι αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη σύνδεση της Ευρώπης με τις νότιες γειτονιές της. Έκανε λόγο για τα έργα των αγωγών IMEC και GSI, που συνδέουν την Αφρική με την Ευρώπη, υπογραμμίζοντας τη στρατηγική θέση της Ελλάδας στο σταυροδρόμι Ανατολής και Αφρικής.
Αναφερόμενος στην ανθρωπιστική κρίση στην Υποσαχάρια Αφρική, ο κ. Γεραπετρίτης τόνισε την ανάγκη η Ευρώπη να δράσει προληπτικά. Επισήμανε ότι η μετανάστευση αποτελεί πλέον ένα από τα κεντρικά ζητήματα, επισημαίνοντας την προσπάθεια δημιουργίας άμεσων διαύλων επικοινωνίας με χώρες προέλευσης για καλύτερη παρακολούθηση και αποτελεσματικές επιστροφές παράτυπων μεταναστών.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η Μεσόγειος βρίσκεται στο επίκεντρο της κλιματικής κρίσης και ανέφερε ότι υλοποιούνται έργα, όπως τα θαλάσσια πάρκα, για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Η ευρωπαϊκή προοπτική και οι προκλήσεις
Από την πλευρά της, η ευρωπαία επίτροπος Dubravka Šuica δήλωσε ότι είναι δύσκολο να προβλεφθεί το μέλλον χωρίς πρώτα να κατανοηθεί η σημερινή συγκυρία. Τόνισε ότι η Ευρώπη και ο κόσμος βρίσκονται σε κρίσιμη καμπή, με την ένταση γύρω από το Ιράν να αναδεικνύει την ευαλωτότητα του διεθνούς συστήματος και την ανάγκη για βαθιές αλλαγές.
Η κ. Šuica αναφέρθηκε στην ενεργειακή κρίση, η οποία –όπως είπε– επιβαρύνει σοβαρά τις οικονομίες και τις κοινωνίες, επισημαίνοντας την ανάγκη για νέες στρατηγικές και αυξημένη ανθεκτικότητα. Υπογράμμισε ότι μέσα σε μόλις 52 ημέρες οι εισαγωγές ορυκτών καυσίμων αυξήθηκαν κατά 24 δισ. ευρώ, γεγονός που αποδεικνύει την ένταση των πιέσεων στις ευρωπαϊκές οικονομίες και τα νοικοκυριά.
Καταλήγοντας, σημείωσε ότι η σύγκρουση που σχετίζεται με το Ιράν αποκαλύπτει και το ανθρώπινο κόστος τέτοιων κρίσεων, επισημαίνοντας πως οι επιπτώσεις δεν είναι μόνο γεωπολιτικές ή οικονομικές, αλλά αγγίζουν άμεσα τις ζωές των ανθρώπων, τις υποδομές και τη σταθερότητα ολόκληρων περιοχών.