Με ταχείς ρυθμούς και σύμφωνα με το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα εξελίσσεται η ωρίμανση των μελετών για τον εκσυγχρονισμό του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου και του Επιγραφικού Μουσείου, τα οποία αποτελούν μέρος του ενιαίου κτιριακού συγκροτήματος που ορίζεται από τις οδούς Πατησίων, Τοσίτσα, Μπουμπουλίνας και Βασ. Ηρακλείου, σύμφωνα με ανακοίνωση του Υπουργείου Πολιτισμού (ΥΠΠΟ).
Μετά την έγκριση της οριστικής μουσειολογικής μελέτης για τα δύο Μουσεία, το Συμβούλιο Μουσείων γνωμοδότησε ομόφωνα υπέρ της μουσειογραφικής προμελέτης των νέων εκθέσεων.
Τις προμελέτες εκπόνησε το αρχιτεκτονικό γραφείο Atelier Bruckner, σε συνεργασία με τα στελέχη του ΕΑΜ και του ΕΜ, καθώς και με τα αρχιτεκτονικά γραφεία David Chipperfield Architects και Tombazis and Associates Architects.
Οι εταιρείες Kardoff Engineering, Werner Sobek και WHP συμμετέχουν στις μελέτες φωτισμού, ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού και στατικών, αντίστοιχα.
Η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, δήλωσε: «Η μουσειογραφική προμελέτη έχει ως υπόβαθρο το σύνολο των εγκεκριμένων μελετών -αρχιτεκτονικής, στατικής, ηλεκτρομηχανολογικής- για την επέκταση και αναβάθμιση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, του σημαντικότερου και πλουσιότερου αποθετηρίου αρχαίας ελληνικής τέχνης, παγκοσμίως.
Η συνεργασία όλων των ειδικοτήτων είναι συνεχής και υποδειγματική, με κοινό στόχο την τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων, όπως προβλέπονται στη Σύμβαση Δωρεάς μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και του ζεύγους Σπύρου και Ντόροθυ Λάτση».
Σχεδιασμός και μουσειολογική προσέγγιση
Σύμφωνα με το ΥΠΠΟ, βασική μέριμνα του εκθεσιακού σχεδιασμού είναι η αισθητική και λειτουργική ταύτιση των δύο Μουσείων, βάσει της μελέτης επέκτασης του κτιρίου-μνημείου.
Ο σχεδιασμός του ΕΑΜ προβλέπει ότι τα έργα της βασικής διαδρομής θα διατρέχουν όλη την έκθεση, λειτουργώντας ως «μαγνήτες» που ενοποιούν τη μουσειολογική αφήγηση και καθοδηγούν τον επισκέπτη.
Για το Επιγραφικό Μουσείο, ο σχεδιασμός περιλαμβάνει καθοδηγούμενη πορεία έκθεσης, χωροθεματικές ενότητες, ανοικτή αποθήκευση και συνδυασμό χρονολογικής παρουσίασης με θεματικές νησίδες επιγραφικών μνημείων. Η νέα έκθεση προβλέπει έως 650 επιγραφές σε έκταση περίπου 1.400 τ.μ.
Κύριοι άξονες της μουσειογραφικής προμελέτης
Η προμελέτη εστιάζει στη μεθοδολογία οργάνωσης του αρχαιολογικού υλικού, στη διάρθρωση των εκθεσιακών ενοτήτων και στις αρχές σχεδιασμού του εξοπλισμού, φωτισμού και εποπτικών μέσων.
Στο ΕΑΜ, ο «κεντρικός άξονας» οργανώνεται γύρω από εμβληματικά εκθέματα, ενώ στο ΕΜ η έκθεση αναπτύσσεται σε πέντε επίπεδα: νησίδες, ελεύθερα μνημεία, πανόραμα, ανοικτή αποθήκευση και έρευνα.
Επιπλέον, δίνεται έμφαση στη γενικότερη αισθητική των εκθεσιακών χώρων, στην οπτική ταυτότητα (χρωματική παλέτα, τυπογραφία, εικονογράφηση) και στην προσβασιμότητα, τόσο φυσική όσο και νοητική, για όλους τους επισκέπτες.
Σύγχρονες πρακτικές παρουσίασης
Στο ΕΑΜ, τα ελεύθερα εκθέματα θα παρουσιάζονται με δυνατότητα θέασης 360 μοιρών, ενώ γλυπτά με πολυχρωμία ή ευαίσθητα υλικά θα τοποθετούνται σε προθήκες.
Θα υποστηρίζεται η αυτόνομη περιήγηση και θα γίνεται λελογισμένη χρήση πολυμέσων, με μικτό σύστημα φωτισμού που συνδυάζει ενσωματωμένο και στοχευμένο φωτισμό.
Για το ΕΜ, η προμελέτη προβλέπει συγκεκριμένη χωροθέτηση και μορφή προθηκών, ώστε να αναδεικνύονται οι θεματικές ενότητες και τα σημαντικά επιγραφικά μνημεία.