Σε έναν διάλογο που διοργανώθηκε στη Γενεύη, με αφορμή τον επετειακό κύκλο ομιλιών για την ανισότητα από την εταιρεία Jean-Jacques Rousseau και το Πανεπιστήμιο της Γενεύης σε συνεργασία με «Το Βήμα», ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, συζήτησε με τον διακεκριμένο πολιτικό φιλόσοφο του Harvard, Michael Sandel, υπό τον συντονισμό του προέδρου της εταιρείας, Martin Rueff.
Η συζήτηση επικεντρώθηκε στις σύγχρονες κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες, την αξιοκρατία και τις προκλήσεις της ψηφιακής εποχής. Ο κ. Πιερρακάκης τόνισε την ανάγκη για νέα εργαλεία στην εκπαίδευση, την κοινωνική ασφάλιση και τα συστήματα υγείας, ώστε να αντιμετωπιστούν οι ανισότητες που αναδύονται με ταχύτερους ρυθμούς σε σχέση με το παρελθόν.
Ο Michael Sandel επισήμανε ότι η ανισότητα δεν αποτελεί μόνο οικονομικό ζήτημα, αλλά επηρεάζει τη δημοκρατία, την κοινωνική συνοχή και την αίσθηση αξιοπρέπειας. Τόνισε πως ακόμα και μια τέλεια αξιοκρατία ενέχει κινδύνους, καθώς μπορεί να ενισχύσει το χάσμα ανάμεσα σε νικητές και ηττημένους, υπονομεύοντας το κοινό καλό.
Από την πλευρά του, ο κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι η κοινωνική κινητικότητα και η ισότιμη πρόσβαση σε ευκαιρίες είναι κρίσιμες για τη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής. Ανέφερε ότι τα πολιτικά συστήματα δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις εκθετικές προκλήσεις της σύγχρονης εποχής, ενώ το πολιτικό λεξιλόγιο παραμένει συχνά ξεπερασμένο.
Ψηφιακά δημόσια αγαθά και τεχνολογική πρόκληση
Η συζήτηση επεκτάθηκε στο ρόλο των ψηφιακών δημόσιων αγαθών και της τεχνολογίας στη διαμόρφωση μιας δίκαιης κοινωνίας. Ο κ. Πιερρακάκης ανέφερε ως παράδειγμα το gov.gr, το οποίο προσφέρει χιλιάδες ηλεκτρονικές υπηρεσίες στους πολίτες, διευκολύνοντας ιδιαίτερα τα άτομα με αναπηρίες και τους εργαζόμενους με οικογενειακές υποχρεώσεις.
Τόνισε επίσης τη σημασία της έξυπνης ρύθμισης, όπως το GDPR, για την προστασία των πολιτών, ενώ υπογράμμισε το δίλημμα μεταξύ καινοτομίας και ρύθμισης που αντιμετωπίζει η Ευρώπη. Η τεχνολογική πολιτική, όπως σημείωσε, πρέπει να εστιάζει στις πραγματικές ανάγκες των πολιτών και να ενισχύει την κοινωνική κινητικότητα.
Ο Michael Sandel συμπλήρωσε ότι η τεχνολογία μπορεί να διευρύνει την πρόσβαση στην εκπαίδευση, αλλά επισήμανε τους κινδύνους από την ανεξέλεγκτη χρήση των κοινωνικών δικτύων στη διαμόρφωση των νέων πολιτών. Ο κ. Πιερρακάκης αναφέρθηκε στην απαγόρευση των κινητών τηλεφώνων στα σχολεία, μέτρο που, όπως είπε, αγκαλιάστηκε από τους εκπαιδευτικούς και συνέβαλε θετικά στο εκπαιδευτικό περιβάλλον.
Ηθική ηγεσία και κοινωνική συνοχή
Στο ερώτημα για το ηθικό καθήκον της πολιτικής ηγεσίας απέναντι στην ανισότητα, ο κ. Πιερρακάκης στάθηκε στην ανάγκη για ισορροπία, ταπεινότητα και αποτελεσματικότητα στη διακυβέρνηση. Τόνισε ότι η εμπιστοσύνη των πολιτών διαβρώνεται όταν απουσιάζει η αποτελεσματικότητα και η προσαρμοστικότητα.
Ο Michael Sandel πρόσθεσε ότι η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης απαιτεί όχι μόνο αποτελεσματική διακυβέρνηση, αλλά και την ενίσχυση των κοινοτήτων και του ηθικού ιστού της κοινωνίας. Υπογράμμισε τη σημασία της δημιουργίας δημόσιων χώρων συνάντησης, φυσικών και όχι μόνο ψηφιακών, για να ενισχυθεί η δημοκρατική ισότητα και η κοινωνική συνοχή.