Η καλλιέργεια κερασιού στην Ελλάδα βρίσκεται σε σταθερή τροχιά ανάπτυξης, παρά τα ανοιχτά «μέτωπα» που αντιμετωπίζει ο κλάδος. Μαζί με το ακτινίδιο, το κεράσι έχει εξελιχθεί σε μία από τις πιο κερδοφόρες καλλιέργειες, ενισχύοντας την αγροτική οικονομία και δημιουργώντας προοπτικές για περαιτέρω ανάπτυξη.
Τα στοιχεία αυτά παρουσίασε ο καθηγητής Δενδροκομίας στο Τμήμα Γεωπονίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και διευθυντής του Εργαστηρίου Δενδροκομίας του ΑΠΘ, Αθανάσιος Μολασιώτης, στο 2ο Διεθνές Συνέδριο Κερασιού που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της 10ης Freskon, στο Διεθνές Εκθεσιακό Κέντρο Θεσσαλονίκης.
Νέα δεδομένα και μετασχηματισμός του κλάδου
Όπως επισήμανε ο κ. Μολασιώτης, η κερασοπαραγωγή αλλάζει ραγδαία με την εισαγωγή νέων ποικιλιών, σύγχρονων καλλιεργητικών πρακτικών και εντατικών συστημάτων παραγωγής. Οι εξελίξεις αυτές διαμορφώνουν ένα πιο ανταγωνιστικό περιβάλλον για τους Έλληνες παραγωγούς.
Το επόμενο μεγάλο «στοίχημα» εντοπίζεται στη μεταποίηση και αξιοποίηση του βιομηχανικού κερασιού, το οποίο μπορεί να προσφέρει σημαντική προστιθέμενη αξία και νέες πηγές εισοδήματος. Παρά τις δυνατότητές του, ο τομέας αυτός παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανεκμετάλλευτος.
Κερδοφόρα καλλιέργεια με προοπτικές και προκλήσεις
Ο κ. Μολασιώτης χαρακτήρισε το κεράσι, μαζί με το ακτινίδιο, ως μία από τις πιο επικερδείς δενδρώδεις καλλιέργειες, με περιθώρια περαιτέρω ανάπτυξης. Οι ελληνικές ποικιλίες έχουν αντικατασταθεί από ξένες και πατενταρισμένες, ενώ οι καλλιέργειες εφαρμόζουν πλέον τεχνολογίες όπως αντιχαλαζικά δίχτυα και υδρολίπανση.
Η παραγωγή συγκεντρώνεται κυρίως σε Πέλλα και Ημαθία, καλύπτοντας περίπου 100.000 στρέμματα και αποδίδοντας 40.000–60.000 τόνους ετησίως. Ωστόσο, οι καιρικές συνθήκες προκαλούν μεγάλες διακυμάνσεις και η μέση τιμή παραγωγού διαμορφώνεται γύρω στο 1,5 ευρώ/κιλό.
Παρά τη θετική εικόνα, οι εξαγωγές παραμένουν περιορισμένες, καθώς λιγότερο από το 25% της παραγωγής κατευθύνεται στο εξωτερικό. Όπως σημείωσε ο κ. Μολασιώτης, «Αυτό αποτελεί ταυτόχρονα αδυναμία αλλά και μεγάλη ευκαιρία».
Διαρθρωτικά προβλήματα και ανάγκη εξωστρέφειας
Ο καθηγητής αναφέρθηκε σε ζητήματα που εμποδίζουν την ανάπτυξη του κλάδου, όπως λανθασμένες επιλογές ποικιλιών, προβλήματα αυτογονιμότητας, κακή χρονική κατανομή παραγωγής, ελλείψεις άρδευσης και παλαιούς οπωρώνες. Παράλληλα, η εγχώρια αγορά παρουσιάζει σημάδια κορεσμού, καθιστώντας τις εξαγωγές μονόδρομο για την επόμενη φάση ανάπτυξης.
Στην ευρωπαϊκή αγορά υπάρχει ισχυρή ζήτηση και υψηλότερες τιμές, με την Τουρκία να διατηρεί το μεγαλύτερο μερίδιο.
Το «στοίχημα» της επόμενης μέρας
Για το μέλλον, ο κ. Μολασιώτης έθεσε ως προτεραιότητες την ενίσχυση των εξαγωγών, τη βελτίωση των logistics, τη στροφή σε premium προϊόντα και την ανάπτυξη νέων ποικιλιών. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη μετασυλλεκτική διαχείριση, υπογραμμίζοντας ότι η ποιότητα πρέπει να διατηρείται μέχρι τον τελικό καταναλωτή.
Η τεχνολογική εξέλιξη οδηγεί τη μετάβαση σε εντατικά συστήματα υψηλής πυκνότητας, με στόχο τη μείωση του κόστους και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή. «Ζητούνται ποικιλίες αυτογόνιμες, πρώιμης ωρίμανσης, ανθεκτικές στο σχίσιμο και με εμπορικά ελκυστικούς καρπούς», σημείωσε.
Κλιματική αλλαγή και διεθνείς προοπτικές
Η κλιματική αλλαγή επηρεάζει έντονα την κερασοκαλλιέργεια, προκαλώντας παγετούς, έντονες βροχοπτώσεις και πρόωρη άνθηση. Για την αντιμετώπιση των φαινομένων αυτών εφαρμόζονται τεχνικές μικροκλίματος και προστατευτικά συστήματα.
Σε διεθνές επίπεδο, η αγορά κερασιού αναπτύσσεται δυναμικά, με την Ασία να αναδεικνύεται σε βασικό προορισμό. Η Τουρκία παραμένει κορυφαία παραγωγός, ενώ η Χιλή αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα επιτυχίας με εξαγωγές εκτός εποχής προς την Κίνα. Η Κίνα, από την πλευρά της, επενδύει σε τεχνολογίες μεγάλης κλίμακας και θερμοκηπιακή καλλιέργεια.
Ο κ. Μολασιώτης κατέληξε ότι στη σύγχρονη γεωργία «δεν αρκεί να παράγεις· πρέπει να γνωρίζεις την αγορά και να προσαρμόζεις το προϊόν». Για την Ελλάδα, το ζητούμενο είναι η μετάβαση από ένα εσωστρεφές μοντέλο σε ένα εξωστρεφές σύστημα με ισχυρή παρουσία στις διεθνείς αγορές.
Στο συνέδριο συμμετείχαν επίσης ο Project Sales Manager της Unitec, Kevin Cavazzini, και ο καθηγητής του Michigan State University, Gregory Lang.
ΦΩΤΟ: ΑΠΕ-ΜΠΕ