Η έρευνα του Ινστιτούτου Μικρομεσαίων της ΕΒΕΕ με τίτλο «Ασημένια Οικονομία: Οι επιπτώσεις των δημογραφικών αλλαγών στις μικρές επιχειρήσεις» αναδεικνύει τη στενή σχέση ανάμεσα στη δημογραφική γήρανση και τη μικρή επιχειρηματικότητα. Η μελέτη εξετάζει τον ρόλο των αυτοαπασχολουμένων και των μικρών επιχειρήσεων σε μια κοινωνία που μεταβάλλεται δημογραφικά.
Η ανάλυση στηρίζεται σε πρωτογενή δεδομένα από τη μεγάλη πανευρωπαϊκή έρευνα SHARE, σε στατιστικά στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ) και, για πρώτη φορά, σε στοιχεία του Γενικού Εμπορικού Μητρώου (ΓΕΜΗ). Τα δεδομένα αυτά συνδυάζονται με τη διεθνή βιβλιογραφία και συγκριτική ανάλυση ένδεκα ευρωπαϊκών χωρών.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, οι αυτοαπασχολούμενοι εργάζονται για περισσότερα χρόνια και αποχωρούν αργότερα από την εργασία τους σε σχέση με μισθωτούς του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα. Το φαινόμενο είναι ιδιαίτερα έντονο στην Ελλάδα, όπου πολλοί συνεχίζουν να εργάζονται και μετά τα 65 έτη, διατηρώντας έως τα 74 τους, κατά μέσο όρο, καλύτερους δείκτες ψυχικής και σωματικής υγείας.
Ωστόσο, μετά τα 75 έτη παρατηρείται σημαντική επιδείνωση της εισοδηματικής τους θέσης. Μετά τη συνταξιοδότηση, οι αυτοαπασχολούμενοι αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο να βρεθούν στο χαμηλότερο εισοδηματικό τμήμα του πληθυσμού.
Προτάσεις πολιτικής για βιώσιμη μικρή επιχειρηματικότητα
Η έρευνα προτείνει σειρά παρεμβάσεων πολιτικής, όπως η ενίσχυση της συνταξιοδοτικής επάρκειας μέσω συμπληρωματικών μορφών ασφάλισης και αποταμίευσης, καθώς και η αντιμετώπιση του προβλήματος διαδοχής στις μικρές και οικογενειακές επιχειρήσεις. Παράλληλα, τονίζεται η ανάγκη διευκόλυνσης της πρόσβασης σε κεφάλαια και πληροφόρηση.
Επιπλέον, επισημαίνεται η σημασία της συνεργασίας και της εξωστρέφειας των μικρών επιχειρήσεων στην ευρωπαϊκή αγορά, η αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης και η ενίσχυση της ψηφιακής τους παρουσίας. Τέλος, υπογραμμίζεται η ανάγκη πολιτικών που θα συμβάλουν στην άρση στερεοτύπων απέναντι τόσο στη μικρή επιχειρηματικότητα όσο και στους εργαζόμενους μεγαλύτερης ηλικίας, ενισχύοντας τη δυναμική της ελληνικής οικονομίας μέσα στη δημογραφική μετάβαση.