Ένα μεγάλο restart επιχειρεί η ελληνική αμυντική βιομηχανία, διεκδικώντας συμμετοχή 25% σε εξοπλιστικά προγράμματα άνω των 25 δισ. ευρώ στο πλαίσιο της «Ατζέντας 2030».
Η συζήτηση για την άμυνα στην Ευρώπη έχει αλλάξει ριζικά. Δεν αφορά πλέον μόνο προϋπολογισμούς και εξοπλιστικά προγράμματα, αλλά τη συνολική στρατηγική και βιομηχανική ισχύ των κρατών.
Η ελληνική αμυντική βιομηχανία, μετά από μια δεκαετία δυσκολιών και μαρασμού πλέον έχει σταθεί στα πόδια της και διεκδικεί τη συμμετοχή της σε ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα και ίσως για πρώτη φορά και στα εξοπλιστικά της χώρας, αφού με εντολή του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη καθιερώνεται η ελληνική συμμετοχή κατά 25% στα εξοπλιστικά προγράμματα της χώρας, που τα επόμενα χρόνια στο πλαίσιο της «Ατζέντας 2030» και του 12ετούς σχεδιασμού (2025-2036) αναμένεται να ξεπεράσουν τα 25 δις. ευρώ.
Ο κλάδος της αμυντικής βιομηχανίας στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια έχει αναπτυχθεί, ο τζίρος του το 2024 μάλιστα έχει φτάσει το 1,5 δις. ευρώ, ενώ απασχολεί πάνω από 15.000 εξειδικευμένους εργαζόμενους, ενώ μεγάλος αριθμός είναι ανώτατης εκπαίδευσης, σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Ελλήνων Κατασκευαστών Αμυντικού Υλικού (ΣΕΚΠΥ).
Κρατικές και ιδιωτικές εταιρείες συνεργάζονται με το εξωτερικό
Τόσο οι δύο κρατικές βιομηχανίες η Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ) και τα Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα (ΕΑΣ) όσο και ιδιωτικές εταιρείες που έχουν αναπτύξει τις υποδομές τους με δικά τους κεφάλαια, πλέον προχωρούν σε συνεργασίες με ευρωπαϊκούς και όχι μόνο αμυντικούς κολοσσούς.
Metlen, Intracom Defense,Theon, Mevaco, Prisma Electronics, Miltech, Skytalis, Ναυπηγεία Σαλαμίνας συνεργάζονται με διεθνείς αμυντικές εταιρείες συμμετέχοντας σε μεγάλα αμυντικά project όπως οι φρεγάτες FDI Belharra.
Παράλληλα την ίδια στιγμή με μεγάλη προσπάθεια και πολύ δουλειά ελληνικά μυαλά που είχαν φύγει στο εξωτερικό και εργάζονταν σε ξένες εταιρείες υψηλής τεχνολογίας επέστρεψαν στην Ελλάδα και δημιούργησαν αμυντικές start up υψηλής τεχνολογίας σε τομείς που μέχρι πρότινος ήταν άγνωστοι στη χώρα μας, όπως ο κλάδος των μη επανδρωμένων.
FEAC, Delian Industries, Altus, Sotiria Technology, SAS Technology, EFA Group παρουσιάζουν τις δραστηριότητές τους σε ασκήσεις των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων επί του πεδίου και κάποιες από αυτές συμμετέχουν σε ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα και συνεργάζονται με ξένες εταιρείες.
Από την άλλη πλευρά, πολλές από τις ελληνικές start up στηρίζονται από επενδυτικά fund, που ανακαλύπτουν στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας ένα νέο πεδίο επενδύσεων, καθώς πλέον μετά και τις γεωπολιτικές εξελίξεις που συντελούνται στην ευρύτερη περιοχή της Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου, οι ανάγκες αυξάνονται συνεχώς.
Χαρακτηριστικές είναι οι περιπτώσεις των Marathon Ventures, VNK Capital και EOS Capital Partners που έχουν επενδύσει ήδη σε αμυντικές εταιρείες, ενώ ακολουθούν και ξένα fund όπως Air Street Capital, 201 Ventures και HCVC.
Και οι τράπεζες στον «χορό» της άμυνας
Επίσης ιδιαίτερα σημαντική είναι η απόφαση της Τράπεζα Πειραιώς που σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, προχωρούν σε «ένεση» ρευστότητας στην εγχώρια αμυντική βιομηχανία με 200 εκατ. ευρώ.
Η συμφωνία υπόκειται στην ευρωπαϊκή πρωτοβουλία Readiness 2030 Europe και είναι ιδιαίτερα σημαντική, διότι στηρίζει ουσιαστικά τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας, δηλαδή τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, καθώς η Τράπεζα Πειραιώς είναι υποχρεωμένη να κατευθύνει το 70% των πόρων του προγράμματος σε αυτές.
Επιπλέον, οι ευνοϊκοί όροι χρηματοδότησης της Πειραιώς από την ΕΤΕπ πρέπει να μετακυλιστούν και στις επιχειρήσεις, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα του προγράμματος έναντι του παραδοσιακού δανεισμού.
Αξίζει να σημειωθεί πως ο προϋπολογισμός του Readiness 2030 Europe αυξήθηκε πρόσφατα στα 3 δισ. ευρώ, από περίπου 1 δισ. που ήταν προηγουμένως, ενώ η Πειραιώς είναι η πρώτη εγχώρια τράπεζα που συμμετέχει στο πρόγραμμα και η τρίτη πανευρωπαϊκά, μετά τη Γαλλία και τη Γερμανία.
ΕΛΚΑΚ και DefencEduNet
Το 2025 αποτέλεσε την πρώτη πλήρη χρονιά λειτουργίας του Ελληνικού Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ), με την προκήρυξη σημαντικών έργων Έρευνας και Ανάπτυξης και την ενεργοποίηση δράσεων στήριξης του αμυντικού οικοσυστήματος με έμφαση την καινοτομία.
Στη διάρκεια του έτους, προκηρύχθηκαν έργα Έρευνας & Ανάπτυξης συνολικού ύψους 88,4 εκατ. ευρώ, ενώ χρηματοδοτήθηκαν προγράμματα επιταχυντών, όπως το NATO DIANA Accelerator που υλοποιείται από το ΕΚΕΦΕ Δημόκριτο, ύψους 360 χιλ. ευρώ, ενισχύοντας έμπρακτα το οικοσύστημα και οδηγώντας στην υπογραφή τριών συμβάσεων ανάπτυξης έργου.
Το ΕΛΚΑΚ είναι μια κρατική ανώνυμη εταιρεία που στοχεύει στην ενίσχυση της ελληνικής άμυνας μέσω της ανάπτυξης καινοτόμων τεχνολογιών, δημιουργώντας ένα οικοσύστημα συνεργασίας μεταξύ ακαδημαϊκών, βιομηχανίας και Ενόπλων Δυνάμεων, με έμφαση σε τεχνολογίες διττής (αμυντικής/πολιτικής) χρήσης. Ιδρύθηκε το 2024, εποπτεύεται από το υπουργείο Εθνικής Άμυνας και χρηματοδοτείται από το Υπερταμείο.
Την ίδια ώρα ο Σύνδεσμος Ελλήνων Κατασκευαστών Αμυντικού Υλικού (ΣΕΚΠΥ) δημιουργεί το DefencEduNet. Στην πρωτοβουλία συμμετέχουν κορυφαία ελληνικά ΑΕΙ και Ερευνητικά Κέντρα, όπως το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, το Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος, το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, το Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ) και το Thess INTEC (Thessaloniki Innovation and Technology Center).
Μάλιστα σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε πρόσφατα ο πρόεδρος του ΣΕΚΠΥ Τάσος Ροζολής, έντεκα ελληνικές εταιρείες– μέλη του Συνδέσμου και τρεις φορείς του cluster DefencEduNet συμμετέχουν συνολικά σε δεκαέξι ερευνητικά και αναπτυξιακά έργα στον κύκλο του EDF 2024.
Για τον κ. Ροζολή, η συμμετοχή αυτή «δεν είναι τυπική έχει σαφές ποιοτικό περιεχόμενο και αφορά κρίσιμους τεχνολογικούς τομείς», ενώ αποτυπώνει «την τεχνολογική ωριμότητα και τον εξωστρεφή προσανατολισμό του εγχώριου αμυντικού οικοσυστήματος».
Με το DefencEduNet συνεργάζεται και ο παγκόσμιος αμυντικός κολοσσός της Lockheed Martin, όπου και πραγματοποίησε δωρεά 11 μεταπτυχιακά προγράμματα στα πανεπιστήμια του δικτύου για το ακαδημαϊκό έτος 2025-2026.