Ρεπορτάζ του ΑΠΕ-ΜΠΕ στη διαδρομή παραγωγής του ελαιόλαδου

Στα χωριά Πυργιώτικα και Δήμαινα της Αργολίδας, η ελαιοκαλλιέργεια αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της τοπικής ταυτότητας και παράδοσης. Για τους κατοίκους, η ενασχόληση με την ελιά δεν είναι απλώς μια αγροτική δραστηριότητα, αλλά τρόπος ζωής και οικογενειακή συνέχεια. Κάθε φθινόπωρο και χειμώνα, η συγκομιδή καθορίζει τον ρυθμό της καθημερινότητας, με τα ελαιοτριβεία να βρίσκονται στο επίκεντρο της τοπικής οικονομίας.

Όπως αναφέρει ρεπορτάζ του ΑΠΕ-ΜΠΕ, οι μικροί παραγωγοί της περιοχής εκφράζουν έντονη ανησυχία για τις τιμές διάθεσης του ελαιολάδου και το αυξημένο κόστος των εργατικών χεριών. Παράλληλα, διαπιστώνεται πίεση από εμπόρους και μεσάζοντες που επιδιώκουν να αγοράσουν το προϊόν σε χαμηλές τιμές, την ώρα που το κόστος παραγωγής έχει αυξηθεί αισθητά.

Η κα Σταυρούλα Μίχα, 90 ετών, εξακολουθεί να εργάζεται στα χωράφια, δηλώνοντας πως «όσο αντέχουν τα πόδια μου, θα έρχομαι στο χωράφι». Τονίζει ότι τα έξοδα αυξάνονται συνεχώς, ενώ η τιμή αγοράς του λαδιού παραμένει χαμηλή και τα μεροκάματα των εργατών έχουν εκτοξευθεί. Αντίστοιχα, και άλλοι παραγωγοί αναφέρουν πως οι τιμές που λαμβάνουν συχνά δεν καλύπτουν ούτε τα βασικά έξοδα παραγωγής.

Ο κ. Ανδριανός Μπούκος, ιδιοκτήτης ελαιοτριβείου στα Πυργιώτικα, σημειώνει ότι το λάδι φτάνει ακριβό στον καταναλωτή, ωστόσο οι παραγωγοί το πωλούν σε τιμές που δεν ανταποκρίνονται στο αυξημένο κόστος. Η ταχεία πτώση των τιμών αποδίδεται σε πρακτικές εμπόρων που εκμεταλλεύονται την ανάγκη των παραγωγών για άμεση πώληση.

Οι αγρότες επισημαίνουν ότι η αλυσίδα από τον παραγωγό έως το ράφι είναι μεγάλη και σύνθετη, με τους μεσάζοντες να απορροφούν σημαντικό μέρος της προστιθέμενης αξίας. Ο κ. Θρασύβουλος Φραγκάκης, μεταφορέας υποπροϊόντων ελαιοτριβείων, δηλώνει χαρακτηριστικά πως «ο παραγωγός είναι ο τελευταίος τροχός της νταλίκας».

Αύξηση κόστους και έλλειψη εργατικών χεριών

Το κόστος παραγωγής ελαιολάδου έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, λόγω ανατιμήσεων σε λιπάσματα, καύσιμα, ηλεκτρικό ρεύμα και συντηρήσεις. Ο Μιχάλης Διδασκάλου, πρώην ιδιοκτήτης ελαιοτριβείου στη Δήμαινα, αναφέρει πως «για να παράγεις λάδι σήμερα, πληρώνεις σχεδόν τα διπλάσια απ’ ό,τι πριν λίγα χρόνια».

Ταυτόχρονα, η αγροτική δραστηριότητα εγκαταλείπεται από τους νεότερους, οι οποίοι αναζητούν εργασία στο εξωτερικό ή σε άλλους τομείς. Η έλλειψη εργατικών χεριών αποτελεί πλέον σοβαρό πρόβλημα. Στα χωράφια της Αργολίδας εργάζονται κυρίως αλλοδαποί, με τα μεροκάματα να αυξάνονται και να καθιστούν τη συγκομιδή ακόμα πιο δαπανηρή.

Ο Έντυ, εργάτης γης από την Αλβανία, επισημαίνει ότι η δουλειά είναι απαιτητική και η αμοιβή όχι ιδιαίτερα υψηλή, ενώ σε άλλες περιοχές οι αμοιβές είναι καλύτερες. Οι παραγωγοί, όπως ο κ. Μ. Μπινιάρης, συχνά επιστρατεύουν όλη την οικογένεια για να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της συγκομιδής, καθώς η εύρεση εργατών γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη.

Η διαδικασία παραγωγής και οι προκλήσεις στα ελαιουργεία

Η μεταφορά των ελιών στα τοπικά ελαιουργεία σηματοδοτεί το τελικό στάδιο της παραγωγικής διαδικασίας. Εκεί, μέσα σε λίγες ώρες, ο μόχθος μιας ολόκληρης χρονιάς μετατρέπεται σε λάδι, μέσω μιας διαδικασίας που συνδυάζει παραδοσιακές μεθόδους και σύγχρονη τεχνολογία.

Ο κ. Κωνσταντίνος Σταμούλης, συνιδιοκτήτης ελαιουργείου στη Δήμαινα, τονίζει ότι το λειτουργικό κόστος έχει αυξηθεί, κυρίως λόγω του ρεύματος. Παρά τις δυσκολίες, τα ελαιουργεία συνεχίζουν να λειτουργούν, καθώς η διακοπή τους θα αποτελούσε πλήγμα για την τοπική κοινωνία.

Η κα Ελένη, ελαιοπαραγωγός, υπογραμμίζει ότι η μεταποίηση είναι ο τελευταίος κρίκος πριν τη διάθεση στην αγορά και ότι οι πιέσεις που δέχονται είναι μεγάλες. Παρά τα προβλήματα, οι παραγωγοί παραμένουν δεμένοι με τη γη και την παράδοση, αναζητώντας βιώσιμες λύσεις όπως η καθετοποίηση και η παραγωγή τυποποιημένου ποιοτικού ελαιολάδου για εξαγωγή.

Η εικόνα της 90χρονης κας Σταυρούλας στα Πυργιώτικα αποτυπώνει τη βαθιά σχέση των ανθρώπων της Αργολίδας με τη γη και την ελαιοκαλλιέργεια. Ωστόσο, το μέλλον παραμένει αβέβαιο, με τα ερωτήματα για τη στήριξη των παραγωγών, την επάρκεια εργατικών χεριών και τον περιορισμό των πιέσεων από μεσάζοντες να παραμένουν ανοιχτά.

Δείτε το σχετικό βίντεο: https://youtu.be/fRGzAKn3n0w