Η γήρανση του εργατικού δυναμικού, οι επιπτώσεις της στην παραγωγικότητα και ο ρόλος της τεχνολογίας στην προσαρμογή των οικονομιών αποτέλεσαν βασικά θέματα στο 2ο Ετήσιο Συνέδριο του Κέντρου Κρήτης του ΟΟΣΑ για τη Δυναμική των Πληθυσμών.
Η Βίβιαν Κουτσογεωργοπούλου, Senior Economist στον ΟΟΣΑ, παρουσίασε μελέτη που συνδέει τη γήρανση του εργατικού δυναμικού με την παραγωγικότητα.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, οι εργαζόμενοι στις χώρες του ΟΟΣΑ γερνούν λόγω δημογραφικών μεταβολών, βελτιωμένης υγείας και μεταρρυθμίσεων που καθυστερούν τη συνταξιοδότηση, ενώ η παραγωγικότητα εμφανίζει επιβράδυνση.
Η ανάλυση έδειξε ότι οι επιπτώσεις της γήρανσης διαφέρουν ανά κλάδο. Σε τομείς υψηλής έντασης δεξιοτήτων ή τεχνολογίας, η γήρανση μειώνει την παραγωγικότητα, ενώ σε κλάδους με υψηλό μορφωτικό επίπεδο και ισχυρή ζήτηση εργασίας, ενισχύει την απόδοση.
Η ασυμφωνία δεξιοτήτων επιδεινώνει τις αρνητικές συνέπειες, περιορίζοντας την προσαρμοστικότητα των μεγαλύτερων εργαζομένων. Η προώθηση της υγιούς γήρανσης αναδείχθηκε ως θεμέλιο για βιώσιμες οικονομίες και κοινωνίες, με τη μακροβιότητα να αντιμετωπίζεται ως ευκαιρία ανάπτυξης και κοινωνικής συνοχής μέσω πρόληψης, προαγωγής υγείας και ουσιαστικής ένταξης των μεγαλύτερων στην οικονομία.
Ο Iñigo Calvo Sotomayor, αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Deusto, υπογράμμισε ότι οι επιπτώσεις της γήρανσης δεν είναι πάντα αρνητικές ούτε ομοιόμορφες. Η εμπειρία και το γνωστικό υπόβαθρο των μεγαλύτερων εργαζομένων αποτελούν πλεονεκτήματα σε πολλούς τομείς.
Όπως σημείωσε, "ένας εργαζόμενος 55 ετών μπορεί να διαχειριστεί καλύτερα τον κίνδυνο από κάποιον 35 ετών".
Ο Ευάγγελος Διοικητόπουλος, αναπληρωτής καθηγητής στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, ανέλυσε τον ρόλο της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) στην εργασία. Τόνισε ότι η επίδρασή της διαφέρει βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, ανάλογα με το επάγγελμα. Η AI μπορεί αρχικά να υποκαθιστά θέσεις εργασίας, αλλά στη συνέχεια δημιουργεί νέες, συμπληρωματικές δυνατότητες.
Οι μεγαλύτεροι εργαζόμενοι καλούνται να προσαρμοστούν ταχύτερα στις τεχνολογικές αλλαγές, με την AI να λειτουργεί ως εργαλείο επιτάχυνσης της προσαρμογής. Έρευνες δείχνουν ότι η αυτοματοποίηση αυξάνει την ανεργία σε επαγγέλματα ευάλωτα στην τεχνολογική υποκατάσταση, ενώ σε περιοχές με μεγαλύτερο μέσο όρο ηλικίας παρατηρείται μείωση της καινοτομίας.
Ωστόσο, η γήρανση μπορεί να αποτελέσει αφετηρία για νέες μορφές καινοτομίας, αναδιαμορφώνοντας την έννοια της παραγωγικότητας.
Ο Νίκος Μηλαπίδης, γενικός γραμματέας Εργασιακών Σχέσεων του υπουργείου Εργασίας, τόνισε ότι οι αγορές εργασίας των χωρών του ΟΟΣΑ αντιμετωπίζουν τέσσερις μεγατάσεις: τη δημογραφική γήρανση, την τεχνολογική πρόοδο με την AI, τις αναντιστοιχίες δεξιοτήτων και την κλιματική αλλαγή.
Η γήρανση θεωρείται αναπόφευκτη πραγματικότητα. Για την Ελλάδα, η πρόκληση είναι διπλή: ένας πληθυσμός που γερνάει και ένα εργατικό δυναμικό που συρρικνώνεται, σε συνδυασμό με χαμηλή παραγωγικότητα.
Παρουσιάστηκαν πολιτικές για την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος και τη βελτίωση των δεξιοτήτων του εργατικού δυναμικού. Η ανεργία έχει μειωθεί αισθητά τα τελευταία χρόνια, ενώ το πρόγραμμα «Rebrain Greece» στοχεύει στην επιστροφή επαγγελματιών υψηλών δεξιοτήτων στη χώρα.
Η Joanna Tyrowicz, καθηγήτρια Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο της Βαρσοβίας, ανέλυσε τα διδάγματα από τη μετάβαση των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης μετά το 1989 και από τα κύματα αυτοματοποίησης των προηγούμενων δεκαετιών. Η αύξηση της παραγωγικότητας συνδέθηκε με την αντικατάσταση γενεών εργαζομένων, κυρίως μέσω πρόωρης συνταξιοδότησης, μια λύση που πλέον δεν θεωρείται βιώσιμη.
Συγκρίνοντας τη Βρετανία και τη Γερμανία, ανέδειξε πως η δεύτερη απέφυγε τα κοινωνικά κόστη της ρομποτοποίησης, καθυστερώντας την τεχνολογική υιοθέτηση. Επισήμανε επίσης ότι η διά βίου μάθηση, παρά τη διαχρονική ρητορική, "δεν έχει αποδώσει τα αναμενόμενα, ίσως δοκιμάζουμε λάθος πράγματα".
Τη συζήτηση συντόνισε ο Tomasz Koźluk, Economic Counsellor to the Chief Economist του ΟΟΣΑ.
Το συνέδριο διεξάγεται στο Κέντρο Αρχιτεκτονικής Μεσογείου στα Χανιά, σε συνεργασία με τον Δήμο Χανίων και το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, υπό την αιγίδα των υπουργείων Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Μετανάστευσης και Ασύλου, Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, και με την υποστήριξη της Περιφέρειας Κρήτης και του Περιφερειακού Ταμείου Ανάπτυξης Κρήτης.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
