Ξεκίνησε στα Χανιά το 2ο Συνέδριο του ΟΟΣΑ για το δημογραφικό

Ξεκίνησε στα Χανιά το 2ο Ετήσιο Συνέδριο του Κέντρου Κρήτης του ΟΟΣΑ για τη Δυναμική των Πληθυσμών, με θέμα «Η πρόκληση του δημογραφικού: Διαμορφώνοντας τις αγορές εργασίας του μέλλοντος». Η εκδήλωση πραγματοποιείται στο Κέντρο Αρχιτεκτονικής Μεσογείου, σε συνεργασία με τον Δήμο Χανίων και το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών.

Το συνέδριο επικεντρώνεται στη γήρανση του πληθυσμού και την αύξηση της μακροβιότητας, που απαιτούν αναδιαμόρφωση των οικονομιών και κοινωνιών. Σύμφωνα με τους διοργανωτές, στόχος είναι η ανάδειξη των προκλήσεων αλλά και των ευκαιριών για την αγορά εργασίας σε ένα περιβάλλον με μειωμένο εργατικό δυναμικό.

Ενδεικτικά, ο ΟΟΣΑ εκτιμά ότι η συρρίκνωση του εργατικού δυναμικού λόγω γήρανσης μπορεί να προκαλέσει έως το 2050 μείωση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ κατά 8% στις χώρες-μέλη, ενώ στην Ελλάδα η μείωση αυτή εκτιμάται διπλάσια, στο 15%, εάν δεν ληφθούν μέτρα.

Ο Άρης Αλεξόπουλος, επικεφαλής του Κέντρου Κρήτης ΟΟΣΑ για τη Δυναμική των Πληθυσμών, επισήμανε ότι το δημογραφικό πρόβλημα έχει άμεσες επιπτώσεις στην αγορά εργασίας και στην οικονομική ανάπτυξη. Όπως ανέφερε, «μόνο με το μνημόνιο μέσα σε 5 χρόνια χάσαμε 25% από το ακαθάριστο προϊόν μας και αν δεν κάνουμε κάτι τώρα, το 2050... θα έχουμε μία δραματική μείωση στο βιοτικό επίπεδο της χώρας».

Ανάμεσα στις λύσεις που εξετάζονται, κεντρική θέση έχει η αξιοποίηση δεξαμενών εργατικού δυναμικού με χαμηλή συμμετοχή στην αγορά εργασίας, όπως οι γυναίκες και οι νέοι. Στην Ελλάδα, η ανεργία των γυναικών ανήλθε στο 11% τον Σεπτέμβριο 2025, ενώ των ανδρών στο 6%, και η ανεργία των νέων 15-24 στο 19%. Παράλληλα, προτείνεται η αξιοποίηση της νόμιμης μετανάστευσης για κάλυψη ελλείψεων στην αγορά εργασίας, όπως δείχνουν διεθνή παραδείγματα.

Η υφυπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Σέβη Βολουδάκη, αναφέρθηκε στις πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση του δημογραφικού, με οικονομικά κίνητρα για νέες οικογένειες, ενίσχυση βρεφονηπιακών σταθμών και στεγαστικά προγράμματα όπως το «Σπίτι μου 1» και «Σπίτι μου 2». Επιπλέον, ανακοίνωσε νέο νομοσχέδιο για τη νόμιμη μετανάστευση, το οποίο θα απλοποιήσει τις διαδικασίες μετακλήσεων εργαζομένων από τρίτες χώρες, με στόχο την κάλυψη αναγκών σε αγροτικό τομέα, κατασκευές και τουρισμό.

Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ και τον κ. Αλεξόπουλο, η αγορά εργασίας του μέλλοντος θα χαρακτηρίζεται από αυξημένη συμμετοχή μεσήλικων και μεγαλύτερων σε ηλικία εργαζομένων. Έρευνα του Κέντρου Κρήτης του ΟΟΣΑ δείχνει ότι η γήρανση δεν συνεπάγεται απαραίτητα μείωση της παραγωγικότητας, εφόσον προωθηθούν πολιτικές δια βίου μάθησης, κατάρτισης και εργασιακής κινητικότητας για τους 50+ εργαζόμενους.

Η στάση της τοπικής αυτοδιοίκησης και οι προτάσεις του ΟΟΣΑ

Ο δήμαρχος Χανίων, Παναγιώτης Σημανδηράκης, τόνισε τη σημασία της στήριξης από την πολιτεία για την αντιμετώπιση του δημογραφικού και του στεγαστικού ζητήματος. Αναφέρθηκε στην ανάγκη για στρατηγικό ρόλο της αυτοδιοίκησης και διεκδίκηση πόρων, όπως από το Ταμείο Ανάκαμψης, για δημιουργία κοινωνικών κατοικιών. Εξέφρασε επιφυλάξεις για την αποτελεσματικότητα των νέων μέτρων ενίσχυσης γεννήσεων, καθώς δεν συνοδεύονται από αντίστοιχη χρηματοδότηση.

Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΟΣΑ, Mathias Cormann, σε βιντεοσκοπημένο μήνυμα, υπογράμμισε την ανάγκη για επανακατάρτιση και δια βίου μάθηση των εργαζομένων, καθώς και την ενίσχυση της συμμετοχής γυναικών και νέων στην απασχόληση. Επεσήμανε τη σημασία της πρόληψης σε ζητήματα υγείας και την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης για την αναβάθμιση δεξιοτήτων.

Προσαρμογή στις νέες δημογραφικές συνθήκες και επιπτώσεις στην παραγωγικότητα

Στην πρώτη συνεδρία του συνεδρίου, συζητήθηκε η ανάγκη προσαρμογής της αγοράς εργασίας στις δημογραφικές μεταβολές και τη μακροζωία. Τονίστηκε η σημασία μέτρων που προωθούν την υγιή γήρανση και τη συμμετοχή όλων των ηλικιακών ομάδων στην εργασία, με έμφαση στη δια βίου μάθηση και την άρση εμποδίων για τους μεγαλύτερους εργαζόμενους.

Η δεύτερη συνεδρία επικεντρώθηκε στις επιπτώσεις της γήρανσης του εργατικού δυναμικού στην παραγωγικότητα. Η έρευνα του ΟΟΣΑ δείχνει ότι η γήρανση μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την παραγωγικότητα σε κλάδους έντασης δεξιοτήτων, αλλά ταυτόχρονα μπορεί να ενισχύσει τη συνεργασία μεταξύ έμπειρων και νεότερων εργαζομένων. Πολιτικές που ενισχύουν την κινητικότητα και τη συνεχή εκπαίδευση κρίνονται απαραίτητες για την ενίσχυση της παραγωγικότητας σε μια κοινωνία που γερνά.