Η αγορά των κτηνιατρικών φαρμάκων για αιγοπρόβατα στην Ελλάδα χαρακτηρίζεται από περιορισμένο ανταγωνισμό, υψηλή εξάρτηση από πολυεθνικές εταιρείες και σταθερά μεγάλα περιθώρια κέρδους, σύμφωνα με χαρτογράφηση της Επιτροπής Ανταγωνισμού.
Η έρευνα της Επιτροπής δείχνει ότι πάνω από το 80% των προϊόντων, όπως εμβόλια, αντιβιοτικά και αντιπαρασιτικά, είναι off-patent και εισάγονται κυρίως από θυγατρικές ξένων εταιρειών.
Η αγορά παρουσιάζει υψηλό βαθμό συγκέντρωσης, ιδιαίτερα στα εμβόλια, ενώ διαρθρωτικά προβλήματα όπως η πολυπλοκότητα του ρυθμιστικού πλαισίου, οι πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων στους κτηνιάτρους, οι περιορισμοί στις διαδικτυακές πωλήσεις και η απουσία παράλληλων εισαγωγών διατηρούν χαμηλά τα επίπεδα ανταγωνισμού.
Η συγκεκριμένη χαρτογράφηση εντάσσεται στη στρατηγική εστίαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού στην αλυσίδα αξίας του αγροδιατροφικού τομέα, με περίοδο αναφοράς από τον Ιανουάριο 2019 έως τον Ιούνιο 2024.
Τα κτηνιατρικά φαρμακευτικά προϊόντα για αιγοπρόβατα επιλέχθηκαν καθώς τα αιγοπρόβατα αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος του ζωικού πληθυσμού της χώρας (πλην των κοτόπουλων), ενώ το αιγοπρόβειο γάλα χρησιμοποιείται αποκλειστικά στην παραγωγή φέτας. Η μελέτη συμπληρώνει προηγούμενες αναλύσεις του κλάδου ζωοτροφών από την Επιτροπή.
Η πλειονότητα των προϊόντων εισάγεται και διακινείται από θυγατρικές ξένων πολυεθνικών, κυρίως από χώρες της Βορειοδυτικής Ευρώπης όπως η Ολλανδία, η Ισπανία, το Βέλγιο και η Γαλλία. Το μεγαλύτερο ποσοστό των πωλήσεων αφορά σε επώνυμα off-patent προϊόντα, ενώ τα γενόσημα φάρμακα έχουν μεγαλύτερη παρουσία στα αντιπαρασιτικά.
Η διάρθρωση των πωλήσεων των εισαγωγέων δεν μεταβλήθηκε σημαντικά κατά την εξεταζόμενη περίοδο. Το 2023 σημειώθηκε αύξηση πωλήσεων κατά 13,7% στις βασικές κατηγορίες προϊόντων, ενώ το 81% των πωλούμενων φαρμάκων ήταν off-patent.
Οι εισαγωγείς πωλούν κυρίως σε φαρμακαποθήκες, κτηνιατρικά γραφεία παραγωγικών ζώων, ιδιωτικά κτηνιατρεία και φαρμακεία. Οι άμεσες πωλήσεις σε συνεταιρισμούς και εκτροφές παραμένουν περιορισμένες. Τα spreads τιμών είναι μεγαλύτερα στα εμβόλια και αυξήθηκαν σημαντικά μετά το 2022, ειδικά στα αντιπαρασιτικά και τα αντιβιοτικά.
Ο βαθμός συγκέντρωσης είναι μέτριος στα αντιβιοτικά και τα αντιπαρασιτικά, αλλά υψηλός στα εμβόλια, με ορισμένες κατηγορίες να εμφανίζουν μονοπωλιακή δομή. Το μέσο περιθώριο μικτού κέρδους των εισαγωγέων διατηρείται σε υψηλά επίπεδα, περίπου στο 32%.
Στις φαρμακαποθήκες, το μεγαλύτερο ποσοστό των πωλήσεων κατευθύνεται σε ιδιωτικά κτηνιατρεία και φαρμακεία. Τα περιθώρια κέρδους είναι σημαντικά χαμηλότερα σε σχέση με τους εισαγωγείς, κυμαινόμενα περίπου στο 10%.
Η πολυπλοκότητα του ρυθμιστικού πλαισίου δυσχεραίνει τη συμμόρφωση, ειδικά για μικρές επιχειρήσεις. Παράλληλα, η διπλή ιδιότητα των κτηνιάτρων ως συνταγογράφων και πωλητών φαρμάκων ευνοεί την πληροφοριακή ασυμμετρία και περιορίζει την επιλογή φθηνότερων εναλλακτικών για τους κτηνοτρόφους.
Σημαντικοί περιορισμοί υπάρχουν και στη διαδικτυακή διάθεση: η πώληση από απόσταση αφορά μόνο μη συνταγογραφούμενα φάρμακα, γεγονός που αποκλείει τα περισσότερα προϊόντα για παραγωγικά ζώα.
Οι παράλληλες εισαγωγές είναι σχεδόν ανύπαρκτες, κυρίως λόγω των απαιτήσεων επισήμανσης και των χαμηλών όγκων της ελληνικής αγοράς. Η υιοθέτηση πολύγλωσσων συσκευασιών σε ευρωπαϊκό επίπεδο θα μπορούσε να διευκολύνει το παράλληλο εμπόριο και να ενισχύσει τον ανταγωνισμό στην αγορά των κτηνιατρικών φαρμάκων.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
