Σε μια μικρή αίθουσα του Γυμνασίου Παραμυθιάς Θεσπρωτίας, ομάδα μαθητών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα «Καλλιεργώντας Κριτικούς Αναγνώστες» προετοιμάζεται για τη μεγάλη συνάντηση ολοκλήρωσης του προγράμματος, η οποία θα πραγματοποιηθεί στις 8 Μαΐου στην Αθήνα.
Με σημειώσεις στα χέρια και τη βοήθεια δημοσιογράφου από τη Θεσσαλονίκη, οι μαθητές πειραματίζονται με τα τεχνικά μέσα που θα δώσουν μορφή στην ιδέα τους. Η ατμόσφαιρα αποπνέει δημιουργικότητα και ενθουσιασμό, καθώς πρόκειται για μια εμπειρία πέρα από τα όρια μιας απλής σχολικής εργασίας.
Έχοντας διδαχθεί την αξία της ενημέρωσης απαλλαγμένης από fake news και την ανάγκη ελέγχου της εγκυρότητας των πηγών, οι Βαλέρια, Δανάη, Σοφία, Νικόλας, Χαρά, Χρήστος, Ιφιγένεια, Νεφέλη, Χρυσηίδα, Μιχαέλα, Γιώργος, Ευγενία, Μυρτώ, Αρετή, Αριάδνη και Μάρκος αποφάσισαν να δημιουργήσουν ένα βίντεο. Στόχος τους είναι να παρουσιάσουν τα μνημεία της περιοχής τους χωρίς μύθους και παραποιήσεις, εστιάζοντας στην ιστορική αλήθεια.
Η ιδέα γεννήθηκε μέσα στη σχολική αίθουσα, μακριά από τα μεγάλα αστικά κέντρα. Οι μαθητές της Παραμυθιάς θέλησαν να αναδείξουν τον τόπο τους όπως τον γνωρίζουν οι ίδιοι, με σεβασμό και αυθεντικότητα.
Ο ρόλος των εκπαιδευτικών
Πίσω από αυτή τη δημιουργική προσπάθεια βρίσκονται οι καθηγήτριες Κατερίνα Μαρέτα και Δήμητρα Στάμου. Με επιμονή και παιδαγωγική ευαισθησία, στάθηκαν δίπλα στους μαθητές ως συνοδοιπόροι, επενδύοντας χρόνο και έμπνευση για να μετατρέψουν το πρόγραμμα σε ζωντανή εμπειρία μάθησης.
Μέσα από συζητήσεις και δημιουργικές δραστηριότητες, κατάφεραν να εμπλέξουν τα παιδιά ενεργά στη διαδικασία. Οι μαθητές ένιωσαν ότι έχουν φωνή και ότι οι ιδέες τους μετρούν, γεγονός που τους ώθησε να προχωρήσουν ένα βήμα παραπέρα.
Το πρόγραμμα και η φιλοσοφία του
Το «Καλλιεργώντας Κριτικούς Αναγνώστες» είναι μια πρωτοποριακή εκπαιδευτική πρωτοβουλία του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, σε συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας και τη Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης. Στόχος του είναι η ανάπτυξη της κριτικής σκέψης και του ειδησεογραφικού γραμματισμού στους μαθητές.
Στην Παραμυθιά, οι καθηγήτριες προσαρμόζουν το πρόγραμμα σε πιο βιωματικό επίπεδο. Οι μαθητές αναλαμβάνουν ρόλους – από ερευνητές έως αφηγητές και δημιουργούς εικόνας – και μαθαίνουν να αναγνωρίζουν τις παγίδες της παραπληροφόρησης. Όπως παραδέχονται, «το πιο δύσκολο ήταν να καταλάβουμε ότι κι εμείς έχουμε πέσει θύματα».
Με καθοδήγηση και υπομονή, οι εκπαιδευτικοί μετέτρεψαν αυτή την παραδοχή σε αφετηρία μάθησης. Οι μαθητές έμαθαν να αναλύουν την πληροφορία και όχι απλώς να την καταναλώνουν.
Από τη θεωρία στην πράξη
Το βίντεο που δημιούργησαν αποτελεί την πρακτική εφαρμογή όσων έμαθαν. Αναζήτησαν πηγές, επιβεβαίωσαν δεδομένα και απέφυγαν υπερβολές. Όπως επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο επιστημονικά υπεύθυνος του προγράμματος, επικεφαλής του Εργαστηρίου Ειρηνευτικής Δημοσιογραφίας, καθηγητής Νίκος Παναγιώτου, «είναι πολύ μεγάλο το στοίχημα να καταφέρουμε να συζητήσουμε με τη νέα γενιά κρίσιμα ζητήματα για τη σημασία της δημοσιογραφίας και να ξαναχτίσουμε τη σχέση τους με την ενημέρωση».
Στην αίθουσα της Παραμυθιάς, αυτή η φιλοσοφία γίνεται πράξη. Οι μαθητές εργάζονται σε ομάδες, ελέγχουν κάθε πληροφορία και θέτουν ερωτήματα που παλαιότερα ίσως να μην είχαν σκεφτεί: «Είσαι σίγουρος ότι αυτό ισχύει; Από πού το βρήκες; Υπάρχει άλλη πηγή;».
Οι αυριανοί ενεργοί πολίτες
Καθώς πλησιάζει η παρουσίαση στην Αθήνα, ο ενθουσιασμός κορυφώνεται. Οι μαθητές γνωρίζουν ότι θα σταθούν δίπλα σε συνομηλίκους από όλη την Ελλάδα, όμως για εκείνους το σημαντικότερο έχει ήδη επιτευχθεί: έχουν μάθει να σκέφτονται διαφορετικά.
Το βίντεο ολοκληρώνεται με τις φωνές των μαθητών να αφηγούνται την ιστορία του τόπου τους με ακρίβεια και πάθος. Η επιτυχία δεν μετριέται μόνο στο αποτέλεσμα, αλλά στη διαδρομή που τους οδήγησε εκεί – σε ώρες συνεργασίας, αμφιβολίας και δημιουργίας.
Ίσως, μέσα σε αυτή τη μικρή αίθουσα της Παραμυθιάς, να διαμορφώνονται ήδη οι αυριανοί πολίτες που θα αναζητούν την αλήθεια με επιμονή, σκέψη και υπευθυνότητα.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
