Μεγάλο Σάββατο, η ημέρα της σιωπής και της προσμονής, όπως εκφράζεται μέσα από τον Χερουβικό Ύμνο της ημέρας: «Σιγησάτω πάσα σαρξ βροτεία…». Είναι αφιερωμένη στην Ταφή και την Κάθοδο του Χριστού στον Άδη, αποτελώντας την τελευταία ημέρα της Μεγάλης Εβδομάδας και της Μεγάλης Σαρακοστής.
Το Πανάγιο Σώμα του Χριστού βρίσκεται στον Τάφο, όχι για να παραδοθεί στη φθορά, αλλά για να συντρίψει, με την αθάνατη ψυχή Του, τη δύναμη του Άδη και του θανάτου. Η ημέρα αυτή συμβολίζει τη λύτρωση των ψυχών και την αναμονή της Ανάστασης με πίστη και ελπίδα.
Οι άνθρωποι καταδίκασαν τον Κύριο σε θάνατο, Εκείνος όμως, με την Ανάστασή Του, χάρισε την αθανασία στην ανθρωπότητα. Με την αμαρτία ο άνθρωπος έγινε θνητός, ενώ με την Ανάσταση του Θεανθρώπου αποκτά την αιωνιότητα.
Το Μεγάλο Σάββατο είναι το μοναδικό Σάββατο του χρόνου κατά το οποίο νηστεύεται και το λάδι, γι’ αυτό και ονομάζεται Αλάδωτο Σάββατο.
Το πρωί τελείται ο Εσπερινός της εορτής του Πάσχα με τη Θεία Λειτουργία, γνωστή ως Πρώτη Ανάσταση. Κατά την ακολουθία ψάλλεται το «Ανάστα ο Θεός, κρίνων την γην, ότι συ κατακληρονομήσεις εν πάσι τοις έθνεσι», ενώ ο ιερέας σκορπίζει δαφνόφυλλα, σύμβολα νίκης, μέσα στον ναό.
Η Πρώτη Ανάσταση σηματοδοτεί την κάθοδο του Χριστού στον Άδη και την απελευθέρωση των ψυχών των δικαίων, υπογραμμίζοντας την αγάπη του Θεού και την ελπίδα της σωτηρίας. Η αναμονή κορυφώνεται, καθώς οι πιστοί ετοιμάζουν τις λαμπάδες τους για το βράδυ, όταν τα μεσάνυχτα θα ακουστεί το «Χριστός Ανέστη» και θα τελεστούν ο Όρθρος και η Αναστάσιμη Θεία Λειτουργία της Κυριακής του Πάσχα.
Ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος συνοψίζει το βαθύ νόημα της Ανάστασης με τον ύμνο του: «Χθες συνεθαπτόμην σοι, Χριστέ, συνεγείρομαι σήμερον αναστάντι σοι· συνεσταυρούμην σοι χθες· αυτός με συνδόξασον, Σωτήρ, εν τη βασιλεία σου».
Ο ύμνος αυτός αποδίδει τη μυστική ένωση του ανθρώπου με τον Χριστό: «Χθες έμπαινα κι εγώ στον τάφο μαζί Σου, Χριστέ μου. Σήμερα, κατά τη λαμπρή ημέρα της Αναστάσεώς Σου, ανασταίνομαι κι εγώ μαζί Σου. Εσύ, Σωτήρα μου, δόξασέ με μαζί Σου και στην αιώνια ουράνια Βασιλεία Σου».