Η προστασία των δικαιωμάτων των καταναλωτών και η ενίσχυση της ενημέρωσης των πολιτών αναδεικνύονται σε κεντρικά ζητήματα με αφορμή τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Καταναλωτή, που τιμάται κάθε χρόνο στις 15 Μαρτίου. Οι οργανώσεις καταναλωτών υπενθυμίζουν ότι η ημέρα αυτή δεν αποτελεί απλώς συμβολική επέτειο, αλλά μια υπενθύμιση της ανάγκης για αγορές που λειτουργούν με διαφάνεια, δικαιοσύνη και υγιή ανταγωνισμό.
Η Ένωση Καταναλωτών Ποιότητα Ζωής (ΕΚΠΟΙΖΩ) τονίζει ότι οι πολίτες διαθέτουν κατοχυρωμένα δικαιώματα, τα οποία πρέπει να γνωρίζουν και να διεκδικούν όταν παραβιάζονται. Όπως σημειώνεται, η οργάνωση δέχεται καθημερινά καταγγελίες για ελαττωματικά προϊόντα, παραπλανητικές ή αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, τραπεζικές προμήθειες, καταχρηστικούς όρους συμβολαίων και υπηρεσίες που δεν ανταποκρίνονται στις υποσχέσεις των επιχειρήσεων.
Η ΕΚΠΟΙΖΩ επισημαίνει ότι πολλοί καταναλωτές δεν προχωρούν στη διεκδίκηση των δικαιωμάτων τους είτε λόγω άγνοιας είτε επειδή θεωρούν πως δεν θα υπάρξει αποτέλεσμα. Με αφορμή τη φετινή Παγκόσμια Ημέρα Καταναλωτή, υλοποιεί ενημερωτική καμπάνια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με σύντομα βίντεο, παρουσιάζοντας πρακτικά παραδείγματα παραβίασης δικαιωμάτων και τρόπους αντιμετώπισής τους, με στόχο την ευαισθητοποίηση και την ενεργοποίηση των πολιτών.
Ακρίβεια, δάνεια και στεγαστική πίεση
Η Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας (ΕΕΚΕ) αναφέρεται στις οικονομικές πιέσεις που βιώνουν τα ελληνικά νοικοκυριά, τονίζοντας ότι η ακρίβεια, τα «κόκκινα» δάνεια, η στεγαστική κρίση και οι αθέμιτες εμπορικές πρακτικές δημιουργούν ένα ιδιαίτερα δύσκολο περιβάλλον για τους καταναλωτές.
Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΕΚΕ για το 2025, ο τραπεζικός τομέας συγκεντρώνει το 59,27% των καταγγελιών, ενώ ακολουθούν τα προϊόντα και οι υπηρεσίες με 17,45% και οι υπηρεσίες κοινής ωφέλειας με 6,55%. Μικρότερα ποσοστά αφορούν τον τουρισμό, τις τηλεπικοινωνίες, τα ακίνητα, τα ασφαλιστήρια συμβόλαια και τις ηλεκτρονικές συναλλαγές.
Η οργάνωση αναφέρει ότι οι οφειλές καταναλωτών που ζήτησαν υποστήριξη το 2025 ξεπέρασαν τα 24,2 εκατ. ευρώ. Από τις διαπραγματεύσεις για ποσό άνω των 3,25 εκατ. ευρώ, ρυθμίστηκε και αποπληρώνεται το 70,83%, ενώ διαγράφηκε το 29,17% των οφειλών.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη στεγαστική κρίση, καθώς η αύξηση των ενοικίων και η περιορισμένη διαθεσιμότητα προσιτής κατοικίας επιβαρύνουν νέους, οικογένειες και ευάλωτα νοικοκυριά. Η ΕΕΚΕ προτείνει φορολογικά κίνητρα για την ενίσχυση των μακροχρόνιων μισθώσεων, αξιοποίηση δημόσιων και δημοτικών ακινήτων για κοινωνική κατοικία και ενίσχυση της κατασκευής προσιτών κατοικιών.
Ο καταναλωτής ως ενεργός πολίτης
Η Γενική Ομοσπονδία Καταναλωτών Ελλάδος (ΙΝΚΑ) υπογραμμίζει ότι ο καταναλωτής δεν είναι μόνο αγοραστής προϊόντων και υπηρεσιών, αλλά ενεργός πολίτης που επηρεάζει και επηρεάζεται από τις οικονομικές και κοινωνικές εξελίξεις. Όπως επισημαίνει, η εποχή χαρακτηρίζεται από γεωπολιτικές εντάσεις, ενεργειακή κρίση και αυξανόμενες κοινωνικές ανισότητες, με τους πολίτες να αντιμετωπίζουν αυξημένο κόστος διαβίωσης και συχνά παραπλανητικές εμπορικές πρακτικές, ιδίως στο ηλεκτρονικό εμπόριο.
Το ΙΝΚΑ υπενθυμίζει ότι η 15η Μαρτίου καθιερώθηκε ως Παγκόσμια Ημέρα Καταναλωτή το 1983, μετά την αναγνώριση των βασικών δικαιωμάτων των καταναλωτών από τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών Τζον Φ. Κένεντι το 1962. Οι οργανώσεις καταναλωτών συνδέουν την προστασία του καταναλωτή με τη δημοκρατία, την κοινωνική δικαιοσύνη και τη διαφάνεια στην αγορά, καλώντας τους πολίτες να ενημερώνονται, να ζητούν διαφάνεια στις συναλλαγές και να καταγγέλλουν αθέμιτες πρακτικές, ενισχύοντας έτσι τη συλλογική δύναμη των καταναλωτών.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
