Η ανάγκη για διασταύρωση των ειδήσεων και η διαχρονικότητα της παραπληροφόρησης βρέθηκαν στο επίκεντρο του Athens Alitheia Forum, όπου διακεκριμένοι δημοσιογράφοι μίλησαν για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα ο κλάδος.
Ο δημοσιογράφος Ιορδάνης Χασαπόπουλος, συζητώντας με τον συντονιστή Μάνο Νιφλή, τόνισε πως «όταν ξεκινούσαμε ήταν διαφορετικά τα πράγματα, γιατί τότε η παραπληροφόρηση ήταν πολύ πιο δύσκολη και φαινόμενα παραπληροφόρησης υπήρχαν μόνο αν ένα μέσον ήθελε να χτυπήσει ένα άλλο πολιτικό κόμμα ή να επιτεθεί σε κάποιον πολιτικό». Όπως ανέφερε, σήμερα «εάν κυκλοφορήσει στο διαδίκτυο μία είδηση για ένα έγκλημα ή για έναν πολιτικό ή για ένα γεγονός, θα το αντιγράψουν τα περισσότερα site κατά 99%».
Ο κ. Χασαπόπουλος αναρωτήθηκε πόσοι δημοσιογράφοι διασταυρώνουν την είδηση, επισημαίνοντας ότι «είναι πολύ πιο εύκολο να ρίξεις μία είδηση και την επόμενη μέρα να διαψευσθεί». Αναφερόμενος στην εποχή των μνημονίων, σημείωσε ότι και τα Μέσα Ενημέρωσης είχαν πέσει θύματα παραπληροφόρησης και προπαγάνδας, θυμίζοντας πως «οι εργαζόμενοι στο Mega θεωρούμασταν η προσωποποίηση της παραπληροφόρησης» και ότι το κανάλι «κατέληξε να κλείσει».
Παρά τις δυσκολίες, δήλωσε «πάρα πολύ αισιόδοξος», τονίζοντας ότι το μεγάλο πρόβλημα σήμερα είναι «όλα αυτά τα παιχνίδια που παίζονται με τα social media» και η αυξανόμενη δυσκολία ελέγχου του περιεχομένου, ειδικά με τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης. Όπως είπε, «προσπαθούμε να τσεκάρουμε περισσότερο τα βίντεο και τις φωτογραφίες πριν τις ανεβάσουμε».
Η παραπληροφόρηση ως διαχρονικό φαινόμενο
Ο δημοσιογράφος Άγγελος Μόσχοβας επεσήμανε ότι η παραπληροφόρηση υπήρχε «από αρχαιοτάτων χρόνων», αποτελώντας «μία ανάγκη του κόσμου» και «ένα εργαλείο καθημερινότητας και προσπάθειας επιβολής». Όπως σημείωσε, αυτό που έχει αλλάξει είναι η ταχύτητα διάδοσης της πληροφορίας.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι «πάρα πολύ μεγάλο κομμάτι του κόσμου ενημερώνεται, δυστυχώς, από αυτό που είδε στο facebook, στο twitter, στο tik tok», ενώ η νέα γενιά δημοσιογράφων «δεν μπορεί να διασταυρώσει την είδηση, δεν παίρνει ποτέ τηλέφωνο στην πηγή». Κατά τον Άγγελο Μόσχοβα, «το μόνο αντίδοτο που έχει ο δημοσιογράφος είναι η δεοντολογία, η δημοσιογραφική αντίληψη και η διασταύρωση των ειδήσεων».
Η ευθύνη και η δεοντολογία των ΜΜΕ
Από την πλευρά του, ο δημοσιογράφος Νίκος Χασαπόπουλος αναφέρθηκε σε «παραδείγματα και πρακτικές παραπληροφόρησης», επικαλούμενος τη φράση του Μαρκ Τουέιν «μην αφήσεις την αλήθεια να σου χαλάσει ένα όμορφο ρεπορτάζ». Όπως εξήγησε, υπάρχουν τρεις βασικοί παράγοντες που καθορίζουν την πηγή της παραπληροφόρησης: «η απουσία διασταύρωσης της είδησης», «η ελλιπής ενημέρωση των πηγών» και «η πρόθεση εντυπωσιασμού».
Τόνισε επίσης ότι, πέρα από την ευθύνη των επαγγελματιών, υπάρχει ζήτημα και με το ποιος είναι ο ιδιοκτήτης του μέσου στο οποίο εργάζονται. Για τον λόγο αυτό, όπως είπε, «πρέπει να ληφθούν αμέσως μέτρα και πρέπει αυτά τα μέτρα να είναι τόσο δραστικά και να επιβληθούν, να ψηφιστούν με συναίνεση, ούτως ώστε να έχουν ένα σκοπό: να προφυλάξουν τη δημοκρατία, να προφυλάξουν τους δημοσιογράφους και τη δουλειά τους». Παράλληλα, πρότεινε να υπάρχει έπαινος για όσους τηρούν τη δεοντολογία.