Τα τελευταία 15 χρόνια, η «Μ», μια 45χρονη γυναίκα από την Αλεξανδρούπολη, δεν είχε λάβει ούτε έναν μισθό.
Ωστόσο, η καθημερινότητά της ήταν απαιτητική, καθώς μεγάλωνε τα τρία παιδιά της και φρόντιζε τους ηλικιωμένους γονείς της. Όταν οι οικογενειακές της υποχρεώσεις μειώθηκαν, αναζήτησε εργασία και βρήκε θέση στον τομέα της καθαριότητας.
Πριν αναλάβει, χρειάστηκε εκπαίδευση για να αποκτήσει τεχνικές δεξιότητες χειρισμού αυτόματων μηχανημάτων και σωστής δοσολογίας καθαριστικών.
Παρόμοια, ο 35χρονος «Γ» στην Κομοτηνή εκπαιδεύτηκε στη διαχείριση αλλεργιογόνων και ποιοτικού ελέγχου σε βιοτεχνία αρτοποιίας. Αν και φανταστικά πρόσωπα, οι ιστορίες τους αντικατοπτρίζουν δεδομένα από τη Μελέτη Ανάδειξης Αναγκών Δεξιοτήτων της Αγοράς Εργασίας για τις Περιφερειακές Ενότητες Έβρου και Ροδόπης.
Η μελέτη, πρωτοβουλία του Ιδρύματος Ευγενίδου, ανέδειξε 240-320 δεξιότητες αιχμής, κυρίως τεχνικές, σε τέσσερις κλάδους των δύο περιοχών. Οι δεξιότητες αυτές θα αποτελέσουν τη βάση για στοχευμένα προγράμματα κατάρτισης, που θα προετοιμάσουν εργαζόμενους με τα απαραίτητα skills.
Στον Έβρο ξεχώρισαν η καθαριότητα και η κοινωνική μέριμνα, ενώ στη Ροδόπη η αρτοποιία και η φαρμακοβιομηχανία. Για κάθε κλάδο προσδιορίστηκαν 60 έως 80 τεχνικές δεξιότητες αιχμής, σχετικές με πολλαπλά επαγγέλματα.
Η παρουσίαση της μελέτης πραγματοποιήθηκε στην Αλεξανδρούπολη, παρουσία της τ. Προέδρου της Δημοκρατίας, Κατερίνας Σακελλαροπούλου.
Το έργο υλοποιήθηκε σε συνεργασία με τη Μονάδα Εμπειρογνωμόνων Απασχόλησης, Κοινωνικής Ασφάλισης, Πρόνοιας και Κοινωνικών Υποθέσεων (Μ.Ε.Κ.Υ.) του Υπουργείου Εργασίας, την Έδρα UNESCO για την Πράσινη Καινοτομία και την Κυκλική Οικονομία του ΕΜΠ και την εταιρεία «Data to Action».
Στόχος είναι η δημιουργία προγραμμάτων κατάρτισης που θα ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των επιχειρήσεων της περιοχής.
Η ανάλυση βασίστηκε σε πολυκριτηριακή μεθοδολογία που αξιολόγησε τον αριθμό επιχειρήσεων, εργαζομένων, μεταβολές απασχόλησης και μισθών την τελευταία πενταετία.
Όπως ανέφερε ο κ. Κωνσταντίνος Αραβώσης, η μελέτη ανέπτυξε πρότυπη μεθοδολογία επιλογής κλάδων και δεξιοτήτων, εφαρμόσιμη και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας, αποτελώντας πολύτιμη παρακαταθήκη για την αγορά εργασίας και την τεχνική εκπαίδευση.
Τεχνικές δεξιότητες σε απρόσμενους κλάδους
Η Ειρήνη Ανδριοπούλου επισήμανε ότι η ανάδειξη υπηρεσιακών κλάδων ως δυναμικότερων στον Έβρο είναι λογική, καθώς «το 40% του ΑΕΠ του Έβρου στηρίζεται στη δημόσια διοίκηση, την άμυνα και την εκπαίδευση».
Παράλληλα, αναπτύσσονται τομείς που προσφέρουν ευκαιρίες σε άτομα χωρίς εξειδίκευση, όπως γυναίκες που επιστρέφουν στην εργασία.
«Ο τομέας της καθαριότητας έχει υποστηρικτικό ρόλο σε κλάδους όπως ο τουρισμός, η εστίαση και το AirBNB, γεγονός που ενισχύει τις προοπτικές του», σημείωσε η κα Ανδριοπούλου.
Μέχρι τον Απρίλιο θα επιλεγούν τέσσερις νέοι κλάδοι, ώστε να σχεδιαστούν προγράμματα κατάρτισης από το Ίδρυμα Ευγενίδου σε συνεργασία με το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης.
Η ίδια τόνισε ότι η ανάγκη για τεχνικές δεξιότητες αυξάνεται ακόμη και σε παραδοσιακούς κλάδους. «Στον καθαρισμό, οι εργαζόμενοι πρέπει να γνωρίζουν τη χρήση αυτόματων μηχανημάτων, τη διαχείριση χημικών και αποβλήτων και την εφαρμογή βιώσιμων πρακτικών».
Αντίστοιχα, στην αρτοποιία απαιτούνται γνώσεις ενεργειακής αποδοτικότητας, διαχείρισης αλλεργιογόνων και ψηφιακής παρακολούθησης παραγωγής. Στην κοινωνική μέριμνα, προϋπόθεση είναι η ορθή διαχείριση ηλεκτρονικών φακέλων και η συμμόρφωση με τον GDPR.
Η μεθοδολογία της μελέτης
«Μόνο στον κλάδο καθαριότητας, η ESCO εντοπίζει 5.746 απαιτούμενες δεξιότητες διεθνώς», ανέφερε ο κ. Αραβώσης.
Το πρώτο στάδιο της μελέτης περιλάμβανε ανάλυση στατιστικών δεδομένων του Μηχανισμού Διάγνωσης Αναγκών της Αγοράς Εργασίας (Μ.Δ.Α.Α.Ε.), υπό την εποπτεία της Μ.Ε.Κ.Υ., και αξιολόγηση από εμπειρογνώμονες για τον εντοπισμό δυναμικών κλάδων.
Στο δεύτερο στάδιο, η «Data to Action» εφάρμοσε καινοτόμο μεθοδολογία, αναγνωρισμένη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, για τον εντοπισμό δεξιοτήτων αιχμής μέσω ανάλυσης μεγάλου όγκου δεδομένων.
Τα αποτελέσματα επικυρώθηκαν από επιχειρήσεις των Περιφερειακών Ενοτήτων, διασφαλίζοντας ότι τα προγράμματα κατάρτισης θα ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες της τοπικής οικονομίας.