Σε ένα από τα πιο επιτυχημένα παραδείγματα κυκλικής οικονομίας στη χώρα μας εξελίσσεται η δραστηριότητα της εταιρείας Ανακύκλωση Συσκευών Α.Ε., με τον συνολικό δείκτη ανάκτησης πρώτων υλών να αγγίζει πλέον το 94%.
Από το 2004 έως το 2025 έχουν συλλεχθεί πάνω από 1 εκατ. τόνοι ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών, αριθμός που μεταφράζεται σε 434.642 τόνους σιδήρου, 17.142 τόνους αλουμινίου και 14.100 τόνους χαλκού.
Ενδεικτικά, μόνο το αλουμίνιο που έχει ανακτηθεί αντιστοιχεί σε περίπου 1,4 δισεκατομμύρια κουτάκια αναψυκτικών.
Από την έλλειψη υποδομών σε ένα οργανωμένο σύστημα
Η Ανακύκλωση Συσκευών Α.Ε. αποτελεί σήμερα το βασικό συλλογικό σύστημα εναλλακτικής διαχείρισης αποβλήτων ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού (ΑΗΗΕ) στην Ελλάδα, λειτουργώντας ως εγκεκριμένος φορέας του Ελληνικού Οργανισμού Ανακύκλωσης.
Αντικείμενό της είναι η οργάνωση ενός πλήρους κύκλου διαχείρισης από τη συλλογή και μεταφορά, έως την προσωρινή αποθήκευση, τον διαχωρισμό και την επεξεργασία των αποβλήτων, με τελικό στόχο την απομάκρυνση επικίνδυνων ουσιών και την επανένταξη των αξιοποιήσιμων υλικών στην παραγωγή ως νέες πρώτες ύλες.
Η αφετηρία αυτής της διαδρομής τοποθετείται στις αρχές της δεκαετίας του 2000, όταν η Ευρωπαϊκή Ένωση θέσπισε ένα νέο θεσμικό πλαίσιο που υποχρέωνε τα κράτη-μέλη να οργανώσουν την ανακύκλωση ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών.
Οι κανονισμοί στόχευαν, μεταξύ άλλων, στη μείωση επικίνδυνων ουσιών, όπως ο μόλυβδος και ο υδράργυρος, αλλά και στη μεταφορά της ευθύνης διαχείρισης στους ίδιους τους παραγωγούς.
Παρότι η σχετική οδηγία ενσωματώθηκε στην ελληνική νομοθεσία το 2003, η χώρα βρισκόταν ουσιαστικά χωρίς υποδομές και κυρίως χωρίς την απαιτούμενη κουλτούρα ανακύκλωσης.
Η μετάβαση από τη λογική της απόρριψης σε εκείνη της συλλογής, απορρύπανσης και ανάκτησης υλικών αποτελούσε μια μεγάλη πρόκληση.
Η λύση δόθηκε το 2004, όταν δέκα μεγάλες εταιρείες του κλάδου ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών και λαμπτήρων προχώρησαν στη δημιουργία ενός ενιαίου συλλογικού φορέα, της Ανακύκλωσης Συσκευών Α.Ε.
Στόχος ήταν η ανάπτυξη ενός κοινού μηχανισμού που θα αναλάμβανε για λογαριασμό όλων τη συλλογή και ανακύκλωση των αποβλήτων σε εθνικό επίπεδο.
«Αν ανατρέξουμε στα τέλη του 2002 θα θυμηθούμε μια κρίσιμη στιγμή, την πρόσκληση του τότε υπουργείου Περιβάλλοντος να προσαρμοστούμε σε μια νέα ευρωπαϊκή πραγματικότητα, μία πραγματικότητα όπου ο παραγωγός αναλαμβάνει την ευθύνη του κύκλου ζωής των προϊόντων του.
Αυτό που τότε φάνταζε ως θεσμική υποχρέωση εξελίχθηκε σε μία βαθιά έμπνευση. Η ευθύνη πέρασε στην ίδια την αγορά. Αυτό εκ των υστέρων αποδείχτηκε μια σοφή επιλογή.
Το 2004 ξεκινήσαμε κυριολεκτικά από το μηδέν, χτίσαμε ένα σύστημα, μία κουλτούρα, ένα οικοσύστημα συνεργασιών», ανέφερε ο πρόεδρος της εταιρείας, Γιώργος Δημητρίου, κατά τη διάρκεια χθεσινής εκδήλωσης.
Από τα πρώτα της βήματα, η εταιρεία επιδίωξε να ενσωματώσει στο νέο σύστημα όλους τους κρίκους της αλυσίδας.
Συνεργάστηκε όχι μόνο με κρατικούς φορείς, αλλά και με δήμους, οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης, εμπόρους, καθώς και με επαγγελματίες που δραστηριοποιούνταν ήδη στη συλλογή παλαιών συσκευών. Έτσι, σταδιακά, οι συσκευές άρχισαν να κατευθύνονται σε αδειοδοτημένες μονάδες διαχείρισης.
Το Ελληνικό Κέντρο Ανακύκλωσης αποτέλεσε την πρώτη οργανωμένη μονάδα διαχείρισης τέτοιων αποβλήτων, σηματοδοτώντας την έναρξη μιας νέας εποχής για τον κλάδο.
Στο 94% η ανάκτηση των πρώτων υλών
Το σύστημα διαχειρίζεται το 94% των αποβλήτων ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών στη χώρα, με πάνω από 2.600 συμβάσεις, έχοντας συλλέξει πάνω από 1 εκατ. τόνους συσκευών, ενώ πρόσφατα πέτυχε ετήσιο ρεκόρ 80.000 τόνους σε συλλογή και επεξεργασία.
Πίσω από αυτούς τους αριθμούς βρίσκεται ένα εκτεταμένο δίκτυο 16.000 σημείων συλλογής και περισσότερων από 1.000 θέσεων εργασίας.
Το σημαντικότερο, όμως, είναι ο συνολικός δείκτης ανάκτησης νέων πρώτων υλών, ο οποίος αγγίζει το 94%.
«Κάθε χρόνο ανακτούμε πάνω από 45.000 τόνους σιδήρου, 2.700 τόνους χαλκού, 1800 τόνους αλουμινίου και πολλά άλλα. Αυτοί δεν είναι απλώς αριθμοί, είναι η απόδειξη ότι όταν η αγορά αναλαμβάνει την ευθύνη μπορεί να παράξει πραγματικό αποτέλεσμα.
Πίσω, όμως από αυτούς τους αριθμούς υπάρχει κάτι μεγαλύτερο. Η μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος στη χώρα μας και η υπεύθυνη χρήση των φυσικών πόρων του πλανήτη.
Ας είμαστε ειλικρινείς. Το σύστημα όσο καλό και αν είναι δεν αρκεί. Η πραγματική πρόκληση είναι μια: να γίνει η ανακύκλωση συνειδητή επιλογή κάθε πολίτη, κάθε επιχείρησης, κάθε σπιτιού. Και γι’ αυτό επενδύουμε στην εκπαίδευση και μιλάμε με τη νέα γενιά», ανέφερε ο κ. Δημητρίου.
Η διαδικασία που μετατρέπει τα απόβλητα σε πόρο
Σήμερα, η Ανακύκλωση Συσκευών συνεργάζεται με 13 μονάδες διαχείρισης αποβλήτων σε όλη τη χώρα.
Η διαχείριση των συσκευών ακολουθεί μια σύνθετη αλλά απολύτως οργανωμένη διαδικασία, η οποία ξεκινά από τη συλλογή και φτάνει έως την ανάκτηση πολύτιμων υλικών.
Μετά τον αρχικό έλεγχο και τη ζύγιση, ακολουθεί η απορρύπανση, κατά την οποία αφαιρούνται επικίνδυνες ουσίες, όπως ψυκτικά υγρά και μπαταρίες.
Στη συνέχεια, οι συσκευές τεμαχίζονται και τα υλικά διαχωρίζονται, ώστε να επανεισαχθούν ως πρώτες ύλες στην παραγωγή νέων προϊόντων, μειώνοντας την ανάγκη για εξορύξεις και περιορίζοντας το περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Η εταιρεία συνεργάζεται με το σύνολο σχεδόν των καταστημάτων ηλεκτρικών ειδών, μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ, περισσότερους από 300 εμπόρους παλαιών μετάλλων, το 95% των δήμων της χώρας και δεκάδες μεταφορικές εταιρείες, δημιουργώντας μια ολοκληρωμένη αλυσίδα συλλογής και διαχείρισης.
Κρίσιμο εργαλείο ο διαχωρισμός στην πηγή
Τη σημασία του διαχωρισμού στην πηγή ανέδειξε από την πλευρά της Πολιτείας ο Γενικός Γραμματέας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων του ΥΠΕΝ, Μανώλης Γραφάκος, επισημαίνοντας ότι αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη μείωση της ταφής απορριμμάτων και των εκπομπών.
«Για να αντιμετωπίσουμε την κλιματική κρίση που επηρεάζεται από την αύξηση της ταφής και τις εκπομπές του διοξειδίου, κάνουμε τα πάντα για τον διαχωρισμό στην πηγή», ανέφερε, μεταξύ άλλων.
Όπως εξήγησε ο ίδιος, τα υλικά που διαχωρίζονται σωστά μπορούν να επιτύχουν ποσοστά ανακύκλωσης που ξεπερνούν το 80-90%.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
