Το σουσάμι μπορεί να μην ανήκει πλέον στις πιο εκτεταμένες καλλιέργειες της χώρας, ωστόσο εξακολουθεί να κατέχει μια ιδιαίτερη θέση στην ελληνική αγροτική παραγωγή και τη διατροφή. Παραγωγοί σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας επιμένουν να το καλλιεργούν, παρά τις δυσκολίες που προκαλούν το αυξημένο κόστος και η στροφή προς τη μαζική παραγωγή. Η συγκεκριμένη καλλιέργεια απαιτεί εμπειρία, υπομονή και προσωπική φροντίδα, στοιχεία που την καθιστούν περισσότερο τέχνη παρά απλή αγροτική δραστηριότητα.
Στην Κοκκίνα, έναν μικρό οικισμό της Θεσσαλίας που υπάγεται διοικητικά στην Περιφερειακή Ενότητα Μαγνησίας, η καλλιέργεια του καστανού σουσαμιού συνεχίζεται έως σήμερα. Πρόκειται για μια απαιτητική διαδικασία που χρειάζεται εξειδικευμένη γνώση και προσοχή, ιδιαίτερα κατά τη συγκομιδή, η οποία παραμένει σε μεγάλο βαθμό χειρωνακτική.
Όπως αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο παραγωγός σουσαμιού Παρμενίων Γάτος, η επιλογή αυτής της καλλιέργειας δεν είναι εύκολη. Το φυτό απαιτεί ιδιαίτερη φροντίδα σε όλα τα στάδια ανάπτυξής του, από τη σπορά μέχρι τη συγκομιδή.
Η απαιτητική διαδικασία της συγκομιδής
Η καλλιέργεια ξεκινά την άνοιξη, όταν το έδαφος έχει θερμανθεί αρκετά ώστε να επιτραπεί η σπορά. Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο κ. Γάτος, η μεγαλύτερη δυσκολία εντοπίζεται στη συγκομιδή, η οποία παραμένει επίπονη και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη χειρωνακτική εργασία.
Σύμφωνα με τον ίδιο, «τα φυτά κόβονται όσο είναι ακόμη χλωρά, πριν ξεραθούν πλήρως και ανοίξουν οι κάψες. Στη συνέχεια, δένονται σε δεμάτια και αφήνονται όρθια να στεγνώσουν φυσικά κάτω από τον ήλιο. Ακολουθεί το τίναγμα και ο διαχωρισμός του σπόρου, μια διαδικασία ιδιαίτερα χρονοβόρα και απαιτητική, που παραμένει χειρωνακτική και απαιτεί παρουσία και εμπειρία από τον παραγωγό».
Το καστανό σουσάμι και η γεύση της παράδοσης
Ο Παρμενίων Γάτος καλλιεργεί καστανό σουσάμι, μια ποικιλία που ξεχωρίζει για το έντονο άρωμα και τη γεύση της. Σε αντίθεση με το λευκό σουσάμι, η καστανή ποικιλία διαθέτει πλουσιότερα αρωματικά χαρακτηριστικά, καθιστώντας την ιδανική για παραγωγή ταχινιού και παραδοσιακών προϊόντων.
Όπως σημειώνει ο παραγωγός, «το καστανό σουσάμι ξεχωρίζει κυρίως για το έντονο άρωμα και τη γεύση του, χαρακτηριστικά που το κάνουν ιδιαίτερα κατάλληλο για παραγωγή ταχινιού και παραδοσιακών προϊόντων, ενώ τα τελευταία χρόνια υπάρχει αυξημένο ενδιαφέρον από καταναλωτές που αναζητούν ελληνικές πρώτες ύλες και μικρές ποιοτικές παραγωγές αντί για εισαγόμενα προϊόντα μαζικής καλλιέργειας».
Σχεδόν ολόκληρη η παραγωγή του οδηγείται στην παρασκευή ταχινιού με την ονομασία «Θύσανος», το οποίο παράγεται αποκλειστικά από το σουσάμι των χωραφιών του. Όπως εξηγεί, στόχος του είναι «να διατηρηθεί η ποιότητα του προϊόντος σε όλα τα στάδια, από το χωράφι μέχρι την τελική επεξεργασία, αποτέλεσμα της αγάπης του για την συγκεκριμένη καλλιέργεια».
Η αξία της συνέχειας και της παράδοσης
«Μέσα από τη χειρωνακτική εργασία, τη γνώση του χωραφιού και τη φροντίδα σε κάθε στάδιο παραγωγής, το καστανό σουσάμι εξακολουθεί να παράγεται στην ελληνική ύπαιθρο, διατηρώντας ζωντανή μια καλλιέργεια που συνδέεται εδώ και δεκαετίες με την ελληνική γαστρονομία και την αγροτική παράδοση», αναφέρει χαρακτηριστικά ο παραγωγός.
Σε μια εποχή όπου πολλές παραδοσιακές καλλιέργειες εγκαταλείπονται ή αντικαθίστανται από πιο βιομηχανοποιημένες μορφές παραγωγής, η συνέχιση της καλλιέργειας του σουσαμιού στην Ελλάδα αποτελεί παράδειγμα επιμονής και προσήλωσης στην ποιότητα. Για τον Παρμενίωνα Γάτο, η αγάπη για τη γη και η διατήρηση της γνώσης γύρω από την καλλιέργεια του σουσαμιού αποτελούν κομμάτι μιας ευρύτερης προσπάθειας να παραμείνει ζωντανή η ελληνική διατροφική παράδοση και τα προϊόντα που τη συνοδεύουν.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ