Η Κίνα κατέχει κυρίαρχη θέση στην παγκόσμια αλυσίδα παραγωγής μπαταριών, επεξεργαζόμενη περίπου το 60%-70% του λιθίου και του νικελίου και το 70%-80% του κοβαλτίου, τόσο από πρωτογενείς όσο και από ανακυκλωμένες πηγές.
Παράλληλα, παράγει το 75%-80% των καθοδικών υλικών και πάνω από το 90% των ανόδων γραφίτη για μπαταρίες, σύμφωνα με την έκθεση Global EV Outlook της Διεθνούς Οργάνωσης Ενέργειας, η οποία επικεντρώνεται στην ανακύκλωση και την κυκλικότητα των μπαταριών.
Παρά τη σημαντική αυτή θέση της Κίνας, η Ευρώπη αρχίζει να ενισχύει τη δική της παρουσία στον τομέα της ανακύκλωσης.
Η Κίνα διαθέτει σήμερα περίπου το 50%-60% της παγκόσμιας δυναμικότητας ανακύκλωσης μπαταριών λιθίου, ενώ η Ευρώπη κατέχει ποσοστό 15%-20%. Τα ποσοστά αυτά αυξάνονται σταδιακά, δείχνοντας ότι η κυκλική οικονομία των μπαταριών αρχίζει να λειτουργεί πιο αποτελεσματικά στην ευρωπαϊκή αγορά.
Μέχρι πρόσφατα, σημαντικές ποσότητες της λεγόμενης black mass —το ενδιάμεσο προϊόν της ανακύκλωσης— εξάγονταν στην Ασία για την τελική ανάκτηση μετάλλων.
Πλέον, νέες μονάδες σε χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία, το Βέλγιο και η Σουηδία μετατρέπουν την black mass σε θειικά άλατα νικελίου, κοβαλτίου και λιθίου, κατάλληλα για νέα παραγωγή μπαταριών.
Ωστόσο, μεγάλο ποσοστό των πολύτιμων αποβλήτων μπαταριών εξακολουθεί να φεύγει από την Ευρώπη προς ασιατικές χώρες.
Αυτή η διαρροή πρώτων υλών υπονομεύει τις προσπάθειες για ενίσχυση της ευρωπαϊκής αυτάρκειας και μειώνει τις δυνατότητες περιορισμού της εξάρτησης από τρίτες αγορές.
Μακροπρόθεσμα, η ανακύκλωση αποτελεί κρίσιμο εργαλείο για τη μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από εισαγόμενες πρώτες ύλες.
Η ΕΕ βασίζεται ακόμη σε μεγάλο βαθμό στις εισαγωγές ορυκτών, όμως με την ενίσχυση της ανακύκλωσης θα μπορούσε να αποφύγει την εισαγωγή άνω των 80 χιλιάδων τόνων λιθίου έως το 2035 —ποσότητα ικανή να τροφοδοτήσει περίπου 2,5 εκατομμύρια ηλεκτρικά οχήματα.
Η αύξηση της ευρωπαϊκής ικανότητας ανακύκλωσης είναι επομένως ζωτικής σημασίας. Παρά το σημαντικό δυναμικό, η ήπειρος δεν έχει ακόμη αξιοποιήσει πλήρως τις δυνατότητές της.
Με την τιμή της μαύρης μάζας να ανεβαίνει σταθερά, απαιτούνται άμεσες και συντονισμένες κινήσεις στη βιομηχανία, ώστε η Ευρώπη να καλύψει το χαμένο έδαφος και να ενισχύσει τη στρατηγική της αυτονομία στον τομέα των μπαταριών.