Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ αποφάνθηκε υπέρ της Bayer, κρίνοντας ότι η εταιρεία δεν φέρει ευθύνη για αγωγές που σχετίζονται με τον φερόμενο κίνδυνο καρκινογένεσης από το ζιζανιοκτόνο Roundup, προϊόν της θυγατρικής της Monsanto. Η απόφαση αυτή ουσιαστικά ακυρώνει δεκάδες χιλιάδες αγωγές που είχαν κατατεθεί εις βάρος του γερμανικού ομίλου.
Επτά από τους εννέα δικαστές έκριναν ότι η Bayer δεν όφειλε να προσθέσει επιπλέον προειδοποιήσεις στις ετικέτες των προϊόντων της, καθώς κάτι τέτοιο θα παραβίαζε τις ομοσπονδιακές προδιαγραφές των ΗΠΑ. Η απόφαση βασίστηκε στο επιχείρημα ότι οι πολιτειακοί νόμοι δεν μπορούν να υπερτερούν της ομοσπονδιακής νομοθεσίας περί φυτοφαρμάκων.
Η Bayer χαιρέτισε την εξέλιξη, υπογραμμίζοντας ότι η απόφαση για το Roundup, το οποίο περιέχει τη δραστική ουσία γλυφοσάτη, «αναμένεται να συμβάλει σημαντικά στον περιορισμό των νομικών προσφυγών» μετά από σχεδόν δέκα χρόνια δικαστικών αντιπαραθέσεων. Η μετοχή της εταιρείας σημείωσε άνοδο 15,69% στο Χρηματιστήριο της Φραγκφούρτης.
Ανατροπή προηγούμενης δικαστικής απόφασης
Το Ανώτατο Δικαστήριο ανέτρεψε προηγούμενη απόφαση δικαστηρίου του Μισούρι, το οποίο είχε επιδικάσει αποζημίωση 1,25 εκατ. δολαρίων στον Τζον Ντάρνελ, που είχε διαγνωστεί με λέμφωμα μη Χότζκιν μετά από πολυετή χρήση του Roundup. Οι δικαστές συμφώνησαν με την Bayer ότι ο ομοσπονδιακός νόμος για τα παρασιτοκτόνα καθορίζει πλήρως τις απαιτήσεις για τις προειδοποιήσεις στις ετικέτες, αποκλείοντας πολιτειακές παρεμβάσεις.
Η κυβέρνηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ είχε ταχθεί από νωρίς υπέρ της εταιρείας, ενισχύοντας τη νομική της θέση στις σχετικές υποθέσεις.
Οι αντιδράσεις και οι επιπτώσεις
Η Bayer είχε εξαγοράσει τη Monsanto το 2018 έναντι 63 δισ. δολαρίων, κληρονομώντας περισσότερες από 100.000 αγωγές που υποστήριζαν ότι το Roundup προκαλεί καρκίνο. Ως αποτέλεσμα των πιέσεων, η εταιρεία απέσυρε τη γλυφοσάτη από τα προϊόντα ευρείας κατανάλωσης, επιμένοντας ωστόσο ότι η Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ έχει επανειλημμένα επιβεβαιώσει πως η ουσία δεν είναι καρκινογόνος.
Ακτιβιστές και περιβαλλοντικές οργανώσεις καταδίκασαν την απόφαση. Η Τάρα Χάινζεν από την ένωση καταναλωτών Food and Water Watch δήλωσε ότι «το Ανώτατο Δικαστήριο τάχθηκε με τις μεγάλες επιχειρήσεις, εναντίον των ανθρώπων και του περιβάλλοντος». Η Κέλι Ράιερσον από την ομάδα American Regeneration σχολίασε πως «το κακό που έκανε αυτή η απόφαση θα διαιωνίσει τον καρκίνο και άλλες χρόνιες ασθένειες για τις επόμενες γενιές».
Η υπόθεση Ντάρνελ και οι κοινωνικές αντιδράσεις
Ο Ντάρνελ είχε υποβάλει αγωγή κατά της Monsanto το 2019, υποστηρίζοντας ότι η εταιρεία δεν προειδοποιούσε για τους κινδύνους της γλυφοσάτης. Σύμφωνα με τα δικαστικά έγγραφα, ο ίδιος εργαζόταν για περίπου δύο δεκαετίες ως ψεκαστής σε τοπική ένωση του Σεντ Λούις, χωρίς προστατευτικό εξοπλισμό. Οι ένορκοι τον δικαίωσαν το 2023, ενώ το Εφετείο επικύρωσε την απόφαση δύο χρόνια αργότερα, πριν η Bayer προσφύγει στο Ανώτατο Δικαστήριο.
Ακτιβιστές του κινήματος Make America Healthy Again, που στηρίζει τον υπουργό Υγείας Ρόμπερτ Φ. Κένεντι Τζούνιορ, επέκριναν την κυβέρνηση Τραμπ για τη στάση της υπέρ της Bayer. Στον αντίποδα, αγροτικές οργανώσεις στήριξαν την εταιρεία, ενώ περιβαλλοντολόγοι και ενώσεις δημόσιας υγείας εξέφρασαν τη συμπαράστασή τους στον Ντάρνελ.