Η κυβέρνηση της Αυστραλίας ανακοίνωσε ότι προσέφυγε στη δικαιοσύνη κατά του αμερικανικού κολοσσού καταναλωτικών αγαθών 3M, γνωστού για προϊόντα όπως τα Scotch και Post-it, κατηγορώντας τον για ρύπανση στρατιωτικών βάσεων μέσω χρήσης αφρού πυρόσβεσης που περιείχε τα λεγόμενα «αιώνια χημικά» (PFAS).
«Είμαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε μια από τις μεγαλύτερες πολυεθνικές στον κόσμο», δήλωσε η υπουργός Δικαιοσύνης Μισέλ Ρόουλαντ, υπογραμμίζοντας την αποφασιστικότητα της κυβέρνησης να επιδιώξει δικαστικά την υπόθεση.
Η αυστραλιανή κυβέρνηση ζητεί αποζημίωση ύψους 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων Αυστραλίας (περίπου 1,23 δισ. ευρώ) από την 3M, σύμφωνα με τον υφυπουργό Άμυνας Πίτερ Καλίλ. Το ποσό αφορά τις δαπάνες για τη διαχείριση της περιβαλλοντικής ρύπανσης που προκλήθηκε από PFAS σε 28 στρατιωτικές βάσεις της χώρας.
Σε ανακοίνωσή της, η κυβέρνηση ανέφερε ότι προσέφυγε στο Ομοσπονδιακό Δικαστήριο, υποστηρίζοντας πως η 3M γνώριζε τους περιβαλλοντικούς κινδύνους του αφρού πυρόσβεσης μεμβράνης (AFFF) που παρήγαγε, αλλά δεν τους αποκάλυψε. «Η 3M έδωσε εγγυήσεις όσον αφορά την επεξεργασία (ρύπων) και την περιβαλλοντική ασφάλεια που αποδείχθηκαν ασύμβατες με αυτό που γνώριζε εκείνη την εποχή η επιχείρηση», αναφέρεται χαρακτηριστικά.
Ο υφυπουργός Άμυνας Καλίλ σημείωσε ότι οι αυστραλιανές αρχές έχουν ήδη αποσύρει 200.000 τόνους PFAS από το έδαφος, λόγω του κινδύνου για τους πληθυσμούς που ζουν κοντά στις μολυσμένες περιοχές.
Απαντώντας στις κατηγορίες, εκπρόσωπος της 3M ανέφερε σε γραπτή δήλωση στο AFP ότι η εταιρεία θα «υπερασπιστεί τον εαυτό της κατά των κατηγοριών αυτών μέσω της δικαστικής οδού». Ο ίδιος τόνισε ότι «η 3M δεν παρασκεύασε ποτέ PFAS στην Αυστραλία και σταμάτησε να πωλεί τα εν λόγω προϊόντα στη χώρα εδώ και περίπου δύο δεκαετίες».
Οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις των PFAS
Οι PFAS, σχεδόν άφθαρτες ενώσεις που χρησιμοποιούνται ευρέως στη χημική βιομηχανία, συσσωρεύονται στον αέρα, το έδαφος, τα νερά και τον ανθρώπινο οργανισμό, γεγονός που τους χάρισε το προσωνύμιο «αιώνια χημικά». Χρησιμοποιούνται μεταξύ άλλων σε αντικολλητικά σκεύη, συσκευασίες τροφίμων και υφάσματα.
Παγκόσμιες προσφυγές και αποζημιώσεις
Οι PFAS βρίσκονται στο επίκεντρο αυξανόμενων ελέγχων διεθνώς λόγω των επιπτώσεων που έχουν ορισμένες ενώσεις στην υγεία. Τον Φεβρουάριο, περίπου χίλια άτομα ζήτησαν αποζημιώσεις από την 3M στο Βέλγιο, κατηγορώντας την για ρύπανση που προήλθε από εργοστάσιό της στην Αμβέρσα.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η 3M είχε συμφωνήσει το 2023 να καταβάλει έως και 12,5 δισ. δολάρια για να διευθετήσει αγωγές που αφορούσαν μόλυνση δημόσιων δικτύων πόσιμου νερού με PFAS. Ο αφρός πυρόσβεσης AFFF, που χρησιμοποιήθηκε εκτενώς από πυροσβεστικές υπηρεσίες, αποτέλεσε βασικό σημείο αυτών των υποθέσεων.
Η κατάσταση στην Αυστραλία
Οι αυστραλιανές δυνάμεις σταμάτησαν τη χρήση αφρών που περιέχουν PFAS το 2004, ωστόσο οι ουσίες παραμένουν σε υψηλά επίπεδα γύρω από στρατιωτικές εγκαταστάσεις. Πέρυσι, κοινοβουλευτική επιτροπή ανέφερε ότι κοινότητες, μεταξύ των οποίων και μια κοινότητα Αβοριγίνων, εξέφρασαν ανησυχίες για πιθανούς κινδύνους στην υγεία.
Τον Μάιο του 2023, η αυστραλιανή κυβέρνηση είχε ήδη προχωρήσει σε φιλικό διακανονισμό συλλογικής αγωγής που σχετιζόταν με τη φερόμενη ρύπανση στρατιωτικών βάσεων από PFAS, επιδιώκοντας την αποκατάσταση των περιβαλλοντικών ζημιών.