Η αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης και η ενίσχυση της αξιόπιστης ενημέρωσης βρέθηκαν στο επίκεντρο εκδήλωσης της Ευρωπαϊκής Συμμαχίας Πρακτορείων Ειδήσεων (EANA), που πραγματοποιήθηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με τη συμμετοχή κορυφαίων Ευρωπαίων αξιωματούχων, εκπροσώπων μέσων ενημέρωσης και φορέων της βιομηχανίας. Η εκδήλωση με τίτλο «Ο ρόλος των πρακτορείων ειδήσεων στην καταπολέμηση της παραπληροφόρησης στην Ευρώπη» ανέδειξε τις αυξανόμενες απειλές για τη δημοκρατία, όπως η διασπορά ψευδών ειδήσεων, η χειραγώγηση μέσω τεχνητής νοημοσύνης και οι πιέσεις στα οικονομικά μοντέλα της δημοσιογραφίας.
Ο πρόεδρος της EANA και διευθύνων σύμβουλος του ιταλικού πρακτορείου ANSA, Στέφανο Ντε Αλεσάντρι, προειδοποίησε ότι «αν επιτρέψουμε στους φορείς παραπληροφόρησης να επικρατήσουν, χάνουμε τον έλεγχο της δημοκρατίας». Τόνισε ότι τα πρακτορεία ειδήσεων αποτελούν τη «ραχοκοκαλιά του πληροφοριακού συστήματος» της Ευρώπης και υπογράμμισε πως η διάδοση της αλήθειας απαιτεί επενδύσεις, ενώ τα πνευματικά δικαιώματα είναι στρατηγικός πυλώνας για τη δημοκρατία.
Η αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Πίνα Πιτσιέρνο χαρακτήρισε την παραπληροφόρηση «όπλο» που διχάζει και αποδυναμώνει τις δημοκρατίες, επισημαίνοντας ότι η πρόσβαση σε αξιόπιστη ενημέρωση αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση για τη λειτουργία τους. Από την πλευρά της, η επίσης αντιπρόεδρος Αντονέλα Σμπέρνα στάθηκε στη σημασία της επαληθευμένης πληροφορίας σε ένα περιβάλλον που επηρεάζεται όλο και περισσότερο από την τεχνητή νοημοσύνη, υπογραμμίζοντας την ανάγκη στήριξης ενός βιώσιμου οικοσυστήματος για τα πρακτορεία ειδήσεων.
Σε μήνυμά του, ο αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Βίκτορ Νεγκρέσκου τόνισε ότι τα πρακτορεία ειδήσεων αποτελούν από τις πιο αξιόπιστες πηγές ενημέρωσης. Υπογράμμισε ότι η αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης είναι κοινή ευθύνη ευρωπαϊκών θεσμών, κυβερνήσεων και δημοσιογράφων.
Η βιωσιμότητα της δημοσιογραφίας και η προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων
Ο διευθύνων σύμβουλος του πρακτορείου Belga και μέλος του ΔΣ της EANA, Πατρίκ Λακρουά, πρότεινε την αναγνώριση των πρακτορείων ειδήσεων ως «κρίσιμης πληροφοριακής υποδομής» της Ευρώπης. Εκπρόσωποι του κλάδου ζήτησαν ισχυρότερη προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων και διαφάνεια στη χρήση δημοσιογραφικού περιεχομένου από συστήματα τεχνητής νοημοσύνης.
Η εκτελεστική αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Χένα Βίρκουνεν επισήμανε ότι τα ελεύθερα και ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης αποτελούν θεμέλιο των δημοκρατιών. Τόνισε ότι στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης το δημοσιογραφικό περιεχόμενο αποκτά ιδιαίτερη αξία και πως η αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης δεν περιορίζεται στην απομάκρυνση ψευδών ειδήσεων, αλλά αφορά και τη διασφάλιση της βιωσιμότητας της ποιοτικής ενημέρωσης.
Ο ρόλος των πρακτορείων ειδήσεων στο νέο περιβάλλον ενημέρωσης
Ο Αιμίλιος Περδικάρης, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της EANA, ανέδειξε τον θεσμικό ρόλο των πρακτορείων ειδήσεων ως θεματοφυλάκων της έγκυρης πληροφόρησης. Όπως σημείωσε, τα πρακτορεία κατέχουν κρίσιμη θέση στο οικοσύστημα της ενημέρωσης, λειτουργώντας ως βασικοί διανομείς ειδήσεων προς τα υπόλοιπα μέσα.
Παράλληλα, έθεσε ζητήματα πολιτικής που αφορούν την ενίσχυση της προστασίας των πνευματικών δικαιωμάτων, την εκπαίδευση των πολιτών στα μέσα (media literacy) και την αποτελεσματικότερη ρύθμιση των ψηφιακών πλατφορμών.
Η συζήτηση κατέληξε στην ανάγκη στενότερης συνεργασίας μεταξύ ευρωπαϊκών θεσμών, μέσων ενημέρωσης και τεχνολογικών φορέων. Στόχος είναι η ενίσχυση της αξιόπιστης ενημέρωσης, η διασφάλιση δίκαιης αποζημίωσης για το δημοσιογραφικό περιεχόμενο και η προστασία των δημοκρατιών από τις σύγχρονες απειλές παραπληροφόρησης.